3-1) جامعه آماري
جامعه آماري به کل گروه افراد، وقايع يا چيزهايي اشاره دارد که محقق مي‌خواهد به تحقيق درباره آن بپردازد. (صائبي و شيرازي، 1381).
در پژوهش حاضر جامعه آماري شامل دو گروه به شرح ذيل مي‌باشد:
الف- مديران: که شامل کليه مديران دواير مختلف ادارات هفتگانه آموزش و پرورش مشهد در سال تحصيلي 85-84 مي‌باشد. لازم به ذکر است که تعداد جامعه آماري مديران ، 147 نفر مي‌باشد .
ب- کارکنان : که شامل کليه کارکنان دواير مختلف ادارات هفتگانه آموزش و پرورش مشهد در سال تحصيلي 85-84 مي‌باشد. لازم به ذکر است که تعداد جامعه آماري کارکنان، 745 نفر مي‌باشد.
3-2) گروه نمونه
گروه نمونه مجموعة کوچکي از جامعه آماري است مشتمل بر برخي اعضاء که از جامعة آماري انتخاب شده‌اند. به عبارت ديگر تعدادي از اعضاي جامعه آماري (امانه همه) که گروه نمونه را تشکيل مي‌دهند. گروه نمونه يک مجموعه فرعي از جامعة آماري است که با مطالعة آن محقق قادر است نتيجه را به کل جامعة آماري تعميم دهد. (صائبي و شيرازي، 1381).
در پژوهش حاضر تعداد 78 مدير از جامعه آماري مديران ادارات هفتگانه آموزش و پرورش مشهد به عنوان گروه نمونه مديران و همچنين تمامي کارکنان تحت نظر گروه نمونه مديران، به روش تمام شماري ، ‌به عنوان گروه نمونه کارکنان انتخاب شدند.
3-3) روش و طرح نمونه‌برداري
در پژوهش حاضر، از جامعه آماري مديران که شامل کليه مديران دواير مختلف ادارات آموزش و پرورش هفتگانه مشهد در سال تحصيلي 85-84 مي‌باشند، گروه نمونه مديران با استفاده از روش تصادفي ساده با کمک جدول اعداد تصادفي انتخاب شده‌اند. در استفاده از جدول اعداد تصادفي، بايد حجم جامعه را مورد نظر قرار داد (N). سپس به تعداد ارقام تشکيل دهندة حجم جامعه، ستون يک رقمي در جدول اعداد تصادفي منظور داشت. پس از آن يک نقطه شروع به طور تصادفي براي انتخاب واحدها اختيار کرد . سرانجام عمل انتخاب را از اين نقطه آغاز کرده و هر عددي که کوچکتر يا مساوي N باشد را به عنوان نمونه انتخابي منظور داشت. (سرمد و ديگران ، 1378).
همچنين از جامعة آماري کارکنان که شامل کليه کارکنان دواير مختلف ادارات آموزش و پروش هفتگانه مشهد در سال تحصيلي 85-84 مي‌باشند، کليه کارکناني که تحت نظر گروه نمونه مديران مشغول به کار مي‌باشند انتخاب شده‌اند.
در واقع روش انتخاب کارکنان روش تمام شماري مي‌باشد و علت انتخاب اين روش، محدوديت کارکنان تحت نظر مديران مي‌باشد. به گونه‌اي که در برخي از دواير، کارکنان تحت نظر مدير مربوطه به يک الي دو نفر محدود مي‌شدند.
3-4) حجم نمونه
همانطور که پيش از اين ذکر شد گروه نمونه کارکنان ، به روش تمام شماري و از بين کارکناني که تحت نظر مديران گروه نمونه مشغول به کار مي‌باشند انتخاب شدند.
بنابراين جهت انتخاب گروه نمونه مديران که به پر سشنامه “منابع قدرت” پاسخ مي‌دهند نياز به تعيين حجم نمونه داريم.
اگر بخواهيم ميانگين نمره “منابع قدرت” مديران که مي‌تواند بين 20 تا 100نمره باشد، را باکران خطايي برابر 05/0 و سطح اطمينان 95/0 برآورد نمائيم، با توجه به مقدار d (کران خطا) و سطح اطمينان مورد نظر تعداد n (حجم نمونه) از فرمول‌هاي زير بدست مي‌آيد:
که در آن :‌
مقدار صدک نرمال استاندارد Z=1.96
واريانس نمره پرسشنامه منابع قدرت در نمونه اوليه S2=0.1145
مقدار خطاي مجاز d=0.05=
حجم جامعه N=145
3-5) ابزار گردآوري داده‌ها
در پژوهش حاضر، ابزار گردآوري داده‌ها دو پرسشنامه به شرح ذيل مي‌باشد:
الف- پرسشنامه منابع قدرت “شرايخيم وهينکين” (1989) که اين پرسشنامه جهت تعيين منابع قدرت مورد استفاده مديران ادارات آموزش و پرورش هفتگانه مشهد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. لازم به ذکر است که اين پرسشنامه توسط مديران پاسخ داده مي‌شود.
ب- پرسشنامه “اثر بخشي ارتباطات سازماني” که اين پرسشنامه جهت تعيين اثربخشي ارتباطات سازماني در ادارات آموزش و پروش هفتگانه مشهد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. لازم به ذکر است که اين پرسشنامه توسط کارکنان تحت نظر مديران گروه نمونه در ادارات هفتگانه آموزش و پرورش مشهد پاسخ داده مي‌شود.
پرسشنامه‌ها به گونه‌اي طراحي شده است که مي‌توان با استفاده از الگوي ليکرت به سنجش داده‌ها پرداخت. براي اندازه‌گيري و سنجش متغيرهاي “منابع قدرت” و “اثربخشي ارتباطات سازماني” از مقياس ترتيبي يا رتبه‌اي استفاده مي‌شود.
مقياس ترتيبي علاوه بر نشان دادن تفاوت، نمره‌ها را بر اساس جنبه‌هايي مانند پايين يا بالا بردن يا حداقل و حداکثر مرتب مي‌کند. در اين مقياس اگرچه نمره‌ها منظمند ، فواصل بين آنها مساوي نيست (خوي نژاد ، 1380).
3-5-1) پرسشنامه اثر بخشي ارتباطات سازماني
پرسشنامه “اثربخشي ارتباطات سازماني” (نانچيان و ديگران ، 1379) پرسشنامه‌اي 25 سوالي است.
سوالات اين پرسشنامه به صورت بسته پاسخ پنج گزينه‌اي (خيلي کم، کم ، متوسط ، زياد ،‌خيلي زياد) و بر اساس طيف ليکرت مي‌باشد.
جدول شماره 3-1 امتياز گزينه‌هاي مختلف را در روش پنج‌ گزينه‌اي نشان مي‌دهد.
جدول شماره 3-1: امتياز گزينه‌هاي مختلف در روش پنج گزينه‌اي
گزينهخيلي کمکممتوسطزيادخيلي کمامتياز12345
در پرسشنامه اثربخشي ارتباطات سازماني‌، سه متغير شامل : متغير ارتباطات اثربخش ، متغير بازخور و متغير تعدد کانالهاي ارتباطي مورد توجه قرار مي‌گيرد.
در رابطه با متغير ارتباطات اثربخش تعداد 9 سوال ، متغير بازخور تعداد 6 سوال و متغير تعدد کانالهاي ارتباطي تعداد 10 سوال مطرح گرديده است.
3-5-2) پرسشنامه منابع قدرت “شرايخيم و هينکين”
پرسشنامه منابع قدرت “شرايخيم و هينکين” (1989) پرسشنامه‌اي 20 سوالي است که به وسيله آن مي‌توان منابع قدرت “فرنچ و راون” را که شامل پنج منبع قدرت: پاداش ، اجبار، مرجعيت ، قانوني و تخصصي مي‌باشد، سنجيد . سوالات اين پرسشنامه بر اساس طيف ليکرت به صورت بسته پاسخ پنج گزينه‌اي (کاملا موافق، موافق، نظري ندارم، مخالف، کاملا مخالف) مي‌باشد.
جدول شماره 3-2 امتياز گزينه‌هاي مختلف را در روش پنج گزينه‌اي نشان مي‌دهد.
جدول شماره 3-2: امتياز گزينه‌هاي مختلف در روش پنج‌ گزينه‌اي
گزينهکاملا موافقموافقنظري ندارممخالفکاملا مخالفامتياز54321
در هر آيتم (منبع قدرت) اين پرسشنامه ،‌4 سوال مطرح شده که طبق جدول ذيل مي‌باشد.
جدول 3-3 : دسته‌بندي سوالهاي پرسشنامه منابع قدرت
منابع قدرتتعداد پرسششماره پرسشپاداش4گويه‌هاي:‌17-16-13-1اجبار4گويه‌هاي:‌12-11-9-3قانون4گويه‌هاي:‌20-18-14-5مرجعيت4گويه‌هاي:‌7-6-4-2تخصص4گويه‌هاي:‌19-15-10-8ضمنا نمره هر يک از منابع قدرت از مجموع امتيازات پرسش‌هاي مربوط به هر آيتم بدست مي‌آيد که نمره مذکور حداقل 4 و حداکثر 20 مي‌باشد.
3-6) تعيين روايي1 و اعتبار 2 پرسشنامه
دو معياري که براي آزمودن برازش اندازه‌ها به کار مي‌آيند عبارتند از روايي و اعتبار.
روايي تعيين مي‌کند ابزار تهيه شده تا چه حد مفهوم خاص مورد نظر را اندازه‌ مي‌گيرد و اعتبار معين مي‌کند يک ابزار اندازه‌گيري تا چه ميزان سازگاري مفهوم مورد نظر را اندازه‌ مي‌گيرد. به بيان ديگر ، روايي به ما مي‌گويد که آيا مفهوم واقعي را اندازه‌ مي‌گيريم و اعتبار با پايداري و سازگاري اندازه‌گيري سروکار دارد.
روايي و اعتبار مهر تائيدي هستند بر استحکام علمي يک مطالعة پژوهشي. (صائبي و شيرازي، 1381).
3-6-1) روايي
در پژوهش حاضر، جهت تعيين روايي، پرسشنامه‌هاي “منابع قدرت” و “اثربخشي ارتباطات سازماني” در اختيار استاد محترم راهنما، استاد محترم مشاور و سه تن از اساتيد محترم مديريت قرار گرفته و نظرخواهي شد.
و در نهايت با تاييد اساتيد محترم ، روايي پرسشنامه‌ها مورد تائيد قرار گرفت.
3-6-2) اعتبار
در پژوهش حاضر، جهت بررسي اعتبار پرسشنامه‌ها از دو روش آزمون – باز آزمون و آلفاي کرانباخ استفاده شده است.
در روش آزمون – باز آزمون ، آزمون واحدي در دو يا چند موقعيت در مورد افراد يکساني اجرا مي‌شود. اگر آزمون پايايي داشته باشد، همبستگي مثبت بالايي بين نمره‌ها وجود خواهد داشت (خوي نژاد، 1380).
کرانباخ (1915) فرمولي را تدوين کرده است که بر اساس دو يا چند بخش آزمون قرار دارد و فقط مستلزم يک بار اجراي آزمون است (همان منبع).
الف- روش بازآزمايي:
در پژوهش حاضر، ابتدا نمونه مقدماتي ، شامل تعداد 20 نفر از مديران و همچنين تعداد 20 نفر از کارکنان ادارات هفتگانه آموزش و پرورش مشهد به روش تصادفي انتخاب شدند. سپس پرسشنامه‌هاي “منابع قدرت” و “اثربخشي ارتباطات سازماني” به ترتيب در اختيار مديران و کارکنان قرار گرفت و پس از گذشت20 روز دو گروه نمونه مقدماتي، مجددا به سوالات پرسشنامه‌هاي مربوط پاسخ دادند و سپس از فرمول زير همبستگي نمرات در دو نوبت براي هر پرسشنامه محاسبه گرديد:
که در آن : تعداد کل نمونه = N
جمع نمراتي که از ضرب نمره هر فرد در دو نوبت بدست مي‌آيد= ?xy
مجموع نمرات نوبت اول = ?x
مجموع نمرات نوبت دوم = ?y
جمع توان دوم نمرات نوبت اول= ?x2
جمع توان دوم نمرات نوبت دوم = ?y2
به اين ترتيب در مورد پرسشنامه “منابع قدرت” مقدار ضريب همبستگي برابر 615/0 شده است که مويد اعتبار پرسشنامه است.
همچنين در پرسشنامه کارکنان مقدار ضريب همبستگي برابر 584/0 شده است
ب- روش آلفاي کرانباخ:
جهت سنجش هماهنگي دروني پرسشنامه از آلفاي کرانباخ استفاده شده است. مقدار ضرايب آلفاي کرانباخ از فرمول زير محاسبه شده است:
در اين فرمول :
J= تعداد سوالهاي پرسشنامه
S2J = واريانس هر سوال پرسشنامه
S2 = واريانس کل آزمون
در نتيجه ضرايب آلفاي کرانباخ مربوط به پرسشنامه‌هاي “منابع قدرت”: و “اثربخشي ارتباطات سازماني”:
ضريب آلفاي کرانباخ پرسشنامه منابع قدرت
ضريب آلفاي کرانباخ پرسشنامه اثربخشي ارتباطات سازماني
بايد توجه داشت که ضريب آلفا بين صفر و يک متغير مي‌باشد و ضريب صفر نشان دهنده عدم حضور همساني بطور مطلق و ضريب يک نشان دهنده اين است که نمرات به طور کامل همساني داشته‌اند. بنابراين با توجه به ضرايب بدست آمده دو پرسشنامه از اعتبار کافي برخوردار مي‌باشند.
3-7) نوع مطالعه (روش گردآوري داده‌ها)
1- روش کتابخانه‌اي : جهت گردآوري داده‌هاي تحقيق، بخشي از کار به صورت نظري انجام گرفته است که در اين بخش از کتابها ، مقالات ، رساله‌ها و پژوهشها ، همچنين مراجعه به مراکز اسناد و مدارک علمي ايران و جستجوي کامپيوتري جهت دستيابي به مقالات و رساله‌هاي خارج از کشور استفاده شده است.
2- روش ميداني: در اين مرحله از پژوهش سعي شد تا از مناسبترين روش، جهت گردآوري اطلاعات از افراد نمونه استفاده شود.
از آنجا که تماس مستقيم و مصاحبه با تک تک آزمودنيها وقت فراواني مي‌گرفت و در اين تحقيق عملا ناممکن بود، جهت جمع آوري اطلاعات از پرسشنامه استفاده شد.
جهت اخذ مجوز کار ميداني و ارائه پرسش‌نامه‌ها در نواحي آموزش و پرورش، به دايره حراست و کارشناسي تحقيقات سازمان آموزش و پرورش خراسان رضوي مراجعه و پس از اخذ مجوزهاي مورد نياز، به نواحي آموزش و پرورش مراجعه و با اخذ مجوز از حراست نواحي هفتگانه آموزش و پرورش پرسشنامه‌ها توسط شخص محقق توزيع شد و پس از پاسخ، پرسشنامه‌ها اخذ شد (معرفي نامه و مجوز در پيوست آمده است).
3-8) طرح پژوهش و روشهاي تجزيه و تحليل داده‌ها (توصيفي و استنباطي)
پژوهش حاضر از دسته پژوهشهاي کاربردي و از نوع تحقيق توصيفي (غيرآزمايشي) است و در تقسيمات روشهاي تحقيق توصيفي از آنجا که برآنيم تا رابطه بين دو متغير منابع مختلف قدرت را با اثربخشي ارتباطات سازماني تعيين نماييم ،‌از نوع روش تحقيق همبستگي دو متغيري مي‌باشد.
در اين پژوهش، با استفاده از روشهاي آمار توصيفي از قبيل رسم جداول فراواني و نمودارها 3 ، درصد فراواني، فراواني نسبي تجمعي ، ميانگين ، ميانه ، انحراف معيار ، مينيمم و ماکزيمم به توصيف داده‌ها پرداختيم و جهت تجزيه و تحليل و آزمون فرضيه‌ها از روشهاي آمار استنباطي شامل ضريب همبستگي رتبه‌اي اسپيرمن4 و آزمون من‌ويتني و کروسکال واليس استفاده شد.
تمامي تحليل‌هاي انجام شده با استفاده از نرم افزار کامپيوتر SPSS انجام گرفت.
1 – Validiy
2 – Reliability
3 – Frequency distribution
4 – Spearman
—————
————————————————————
—————
————————————————————

124
فصل سوم : روش (متدولوژي) پژوهش



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید