دانشگاه علوم انتظامي
دانشكده پليس راهنمائي و رانندگي
بررسي رابطه نواقص جادهاي با فراواني تصادفات رانندگي مطالعه موردي محور قديم تهران-قم در شش ماهه اول سال 89
استاد راهنما
دكتر سيدمحمد ساداتحسيني
استاد مشاور
سرهنگ محسن حاجي مقصود
محقق
محمدرضا محمدي
تابستان 90
سپاسگذاري
چکيده
با توجه به تأثير نواقص جاده ايي در بروز تصادفات رانندگي، پژوهش حاضر به منظور بررسي رابطه نواقص جادهاي در فراواني تصادفات رانندگي (مطالعه موردي محور قديم تهران-قم در شش ماهه اول سال 89) انجام شده است. روش تحقيق از نظر شيوه گردآوري اطلاعات توصيفي (پيمايشي) و از نظر هدف توسعهاي است. جامعه آماري پژوهش، تصادفات شش ماهه نخست سال 1389 است که در حوزه تحقيق تهيه شده است تعداد کروکيهاي نمونه 426 فقره هستند که با رعايت اصل هر چه بيشتر بهتر به روش تصادفي ساده از بين کل کروکيها انتخاب شدهاند. ابزار گردآوري دادهها، فرمهاي کروکي تصادفات در شش ماهه اول سال 89 محور تهران-قم است. دادههاي گردآوري شده به کمک روشهاي آمار توصيفي و استنباطي همچون آزمون خي دو مورد تحليل قرار گرفته است. نتايج بدست آمده نشان داده است که بين نواقص جادهاي و ميزان تصادفات رانندگي در محور قديم تهران-قم در شش ماهه اول سال 89 رابطه معناداري وجود دارد.از لحاظ وضعيت هندسي ميزان تصادفات در مسيرهاي مستقيم و سربالايي کاهش و در مسيرهاي مستقيم و مسطح افزايش مي يابد. همچنين ميزان تصادفات در قسمتهاي داراي نقص علائم افقي و عمودي افزايش مي يابد. با مقايسه درصد تصادفات با درصد طول مسيرهاي مختلف با عرضهاي متفاوت نيز مشخص شد که با کاهش عرض راه ميزان تصادفات افزايش مي يابد. همچنين با مقايسه تعداد روزهاي سال که به دليل بارندگي سطح راه خيس بوده مشخص گرديد که احتمال بروز تصادفات در شرايطي که زمين خشک است ،بيش از شرايط خيس بودن سطح راه مي باشد. از لحاظ روشنايي نيز احتمال بروز تصادف در هنگام روز، بيشتر از شب محاسبه شده است. به طور کلي به نظر مي رسد برخي نواقص مشهود باعث ايجاد احتياط در رانندگان مي شوند و اين موضوع باعث کاهش تصادفات مي گردد ولي برخي ديگر از نواقص باعث افزايش تصادفات مي شود.
کليد واژهها: نواقص جاده، فراواني، تصادف، وضعيت هندسي، علائم، عرض راه، روسازي، روشنايي.

تقديم به
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکيده فارسي1
فصل اول: کليات تحقيق2
1-1- مقدمه3
1-2- بيان مسئله3
1-3- اهميت و ضرورت تحقيق5
1-4- اهداف تحقيق7
1-4-1- هدف کلي تحقيق7
1-4-2: اهداف جزئي تحقيق7
1-5- فرضيات تحقيق7
1-5-1- فرضيه اصلي تحقيق7
1-5-2- فرضيههاي فرعي تحقيق7
فصل دوم: مباني نظري و پيشينه تحقيق8
2-1- مقدمه9
2-2- بخش اول: مباني نظري تصادفات رانندگي9
2-3- تاريخچه ورود وسايل نقليه به ايران9
2-4- اولين قرباني تصادف در ايران10
2-5- اولين چراغ راهنمايي و رانندگي در ايران10
2-6- اولين راننده زن در ايران11
2-7- تاريخچه علائم راهنمايي و رانندگي11
2-8- مفهوم تصادف13
2-9- انواع و اقسام تصادف14
2-10- عوامل موثر در وقوع تصادفات رانندگي14
2-10-1- انسان14
2-10-2- وسيله نقليه28
2-10-3- راه29
2-11- زنجيره وقايع در تصادفات رانندگي31
2-12- علل فني تصادفات رانندگي31
2-12-1- علل اوليه32
2-12-2- علل واسط32
2-12-3- علل مستقيم33
2-13- علل قضايي تصادفات رانندگي34
2-14- تفاوت تصادفات رانندگي در جادههاي برونشهري با خيابانهاي شهري34
2-15- استانداردهاي ايمني وسايل نقليه35
2-16- اقدامات ضروري اولويتدار36
2-17- چرا استانداردهاي ايمني براي وسايل نقليه لازم است؟36
2-18- آمار خسارت جاني ناشي از تصادفات رانندگي در ايران38
2-19- آمار خسارت مالي ناشي از تصادفات رانندگي در ايران40
2-20- مقايسه تصادفات و حوادث رانندگي در چند کشور40
2-20-1- ايران40
2-20-2- آلمان41
2-20-3- عراق42
2-21- نرخ سالانه تصادفات رانندگي در ايران و ساير کشورها43
2-22- کشته شدگان و مجروحين ناشي از تصادفات رانندگي در جادههاي ايران49
2-23- مفاهيمي در مهندسي ترافيك49
2-23-1- تعريف مهندسي ترافيك49
2-23-2- اجزاء مهندسي ترافيك51
2-24- شناسايي اجمالي فناوريهاي مناسب مهندسي ترافيك52
2-25- تاريخچه52
2-26- سلسله مراتب شبكه معابر53
2-27- مشخصات فني شبكه معابر56
2-28- علايم راهنمايي و رانندگي56
2-28-1- خطكشيها56
2-28-1-1 خط محور57
2-28-1-2- خطكشي سبقت ممنوع57
2-28-1-3- خطكشي خطوط حركت58
2-28-1-4- خطكشي حاشيه راه58
2-28-1-5- خطكشي در نزديك شدن به موانع59
2-28-1-6- جزيرههاي وسط سوارهرو59
2-28-1-7- خطوط عرضي59
2-28-1-8- خطكشي “ايست” ساده60
2-28-1-9- خط ايست دوتايي60
2-28-1-10- خطكشي پيش آگاهي دهنده در مورد وجود سرعتگير60
2-29- انواع رنگها و مواد مصرفي در خطكشيها61
2-29-1- دوام و پايداري خطكشي61
2-29-2- خطكشي با رنگ سرد62
2-29-3- خط كشي با رنگ گرم62
2-29-4- زمان خشك شدن رنگها62
2-29-5- دانههاي شيشهاي63
2-29-6- علائم قائم (تابلوهاي راهنمايي)64
2-29-7- علائم انتظامي (حكم كننده)64
2-29-8- علائم اخطاري (هشدار دهنده)65
2-29-9- علائم اخباري (اطلاع دهنده)65
2-29-10- تابلوهاي فرعي66
2-29-11- تابلوهاي عمودي انعطافپذير66
2-29-12- طراحي و كاربرد تابلو66
2-29-13- استقرار تابلوهاي راهنمايي و رانندگي67
2-29-14- تعمير و نگهداري تابلوها68
2-29-15- طيف (فام رنگها) تابلوهاي راهنمايي و رانندگي68
2-29-16- مفهوم رنگها در تابلوهاي راهنمايي و رانندگي69
2-29-17- ارتباط رنگ تابلوها با نوع معبر69
2-29-18- مفهوم شكلها در تابلوهاي راهنمايي و رانندگي70
2-29-19- شبرنگ تابلوهاي راهنمايي و رانندگي70
2-29-20- تابلوهاي پيام متغير 71
2-29-21- علائم برجسته71
2-29-22- مزايا و مشكلات استفاده از علائم برجسته74
2-29-23- شبرنگ چشم گربهاي75
2-29-24- مسيرنماها75
2-29-25- نردههاي حفاظتي76
2-30- اقدامات كشورهاي مختلف در مورد نقاط تصادف خيز81
2-30-1- استراليا81
2-30-2- كانادا81
2-30-3- مكزيك81
2-30-4- نيوزلند82
2-30-5- ژاپن82
2-30-6- جمهوري كره83
2-30-7- پرو84
2-30-8- سنگاپور85
2-30-9- تايلند86
2-30-10- بلژيك86
2-30-11- دانمارك88
2-31- بخش دوم: پيشينه تحقيقات انجام شده در داخل و خارج از کشور90
2-31-1- تحقيقات انجام شده در ايران90
2-31-2- تحقيقات انجام شده در جهان98
2-32- بخش سوم: جمعبندي و چهارچوب نظري تحقيق100
فصل سوم: روششناسي تحقيق106
3-1- مقدمه107
3-2- تعاريف نظري و عملياتي متغيرها107
3-3- نوع تحقيق108
3-4- ابزار جمع‌آوري داده‌ها108
3-5- قلمرو تحقيق109
3-5-1- قلمرو موضوعي تحقيق109
3-5-2- قلمرو زماني تحقيق109
3-5-3- قلمرو مکاني تحقيق109
3-6- روش تجزيه و تحليل دادهها109
3-7- متغيرهاي تحقيق110
3-8- جامعه آماري110
3-9- نمونه و روش نمونهگيري110
3-10- روايي و پايايي پرسشنامه111
فصل چهارم: تجزيه و تحليل دادهها112
4-1- مقدمه113
4-2- ويژگيهاي جمعيت شناختي113
4-3- توصيف دادهها117
4-4- تحليل استنباطي دادهها137
فصل پنجم: نتيجهگيري و پيشنهادات144
5-1- خلاصه تحقيق145
5-2- يافتهها147
5-2-1- يافتههاي توصيفي147
5-2-2- يافتههاي استنباطي150
5-3- بحث و تفسير152
5-4- محدوديتهاي تحقيق153
5-5- پيشنهادات154
5-5-1- پيشنهادات تحقيق154
5-5-2- پيشنهاد براي پژوهشهاي آينده155
منابع156
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول شماره 2-1) متوسط نرخ سالانه تصادفات در برخي از کشورهاي جهان43
جدول شماره 2-2) تلفات ناشي از تصادفات رانندگي در جادههاي کشور49
جدول 2-1) سلسله مراتب شبكه معابر54
جدول 2-2) مشخصات فني شبكه معابر56
جدول 2-3) اندازههاي اخطاري براي محل هايي كه سبقت در آنها ممنوع است58
جدول 2-4) مفهوم رنگها در تابلوهاي راهنمايي و رانندگي69
جدول 2-5) ارتباط رنگ تابلوها با نوع معبر69
جدول 2-6) مفهوم شكل ها در تابلوهاي راهنمايي و رانندگي70
جدول 2-7) انواع و رنگ علائم برجسته و كاربردهاي آن73
جدول شماره 3-2) آمار کشته شدگان تصادفات محور تهران-قم در سالهاي 87-85100
جدول شماره 4-2) آمار تصادفات تعطيلات نوروزي 88 در مقايسه با 87 در محور تهران-قم103
جدول 4-1) توزيع فراواني جنسيت در نمونه113
جدول 4-2) توزيع فراواني سن در نمونه114
جدول 4-3) توزيع فراواني طبقه سني و نحوه تصادف در نمونه115
جدول 4-4) توزيع فراواني طبقه سني و علت تصادف در نمونه116
جدول 4-5 ) فراواني تصادفات در هر يک از ماه‌هاي نيمه اول سال 1389117
جدول 4-6 ) فراواني تصادفات بر حسب زمان وقوع (شب يا روز)118
جدول 4-7) فراواني تصادفات بر حسب زمان وقوع و ماه‌هاي مورد بررسي119
جدول 4- 8) فراواني تصادفات بر حسب نوع خوردو120
جدول 4-9) فراواني تصادفات بر حسب نحوه تصادف121
جدول 4-10) فراواني تصادفات بر حسب نوع نقص راه122
جدول 4-11) فراواني تصادفات بر حسب جهت حرکت خودرو123
جدول 4-12) فراواني تصادفات بر حسب وضع روشنايي جاده123
جدول 4-13) فراواني تصادفات بر حسب شرايط سطح جاده124
جدول 4- 14) فراواني تصادفات بر حسب وضعيت هندسي راه125
جدول 4- 15) فراواني تصادفات بر حسب موقعيت تصادف125
جدول 4-16) فراواني تصادفات بر حسب وضعيت هوا126
جدول 4-17) فراواني تصادفات بر حسب چگونگي خط کشي جاده127
جدول 4- 18) فراواني تصادفات بر حسب چگونگي شانه جاده127
جدول 4- 19) فراواني تصادفات بر حسب ميزان عرض جاده128
جدول 4-20) فراواني تصادفات بر حسب نقص خودرو129
جدول 4-21) فراواني تصادفات بر حسب علت وقوع تصادف130
جدول 4-22) فراواني تصادفات بر حسب نوع خودرو و ماه وقوع تصادف131
جدول 4-23) فراواني تصادفات بر حسب نوع خودرو و زمان تصادف132
جدول 4-24) فراواني تصادفات بر حسب نحوه و زمان تصادف133
جدول 4- 25) فراواني تصادفات بر حسب وضع هندسي راه و زمان تصادف134
جدول 4- 26) فراواني تصادفات بر حسب نقص راه و زمان تصادف135
جدول 4-27) مقايسه فراواني مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات بر حسب وضعيت هندسي راه137
جدول 4- 28) مقايسه فراواني مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات بر حسب نوع نقص راه138
جدول 4- 29) مقايسه درصد مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات برحسب شانه راه139
جدول 4-30) مقايسه درصد مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات برحسب عرض جاده140
جدول 4-31) مقايسه فراواني مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات برحسب کيفيت سطح جاده141
جدول 4-32) مقايسه فراواني مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات برحسب چگونگي روشنايي راه142
جدول 4-33) مقايسه درصد مشاهده شده و مورد انتظار تصادفات برحسب چگونگي خط کشي راه143
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل شماره 2-1: سهم عوامل موثر در تصادفات جادهاي15
شکل شماره 2-2: زمان اوج تصادفات مرتبط با خستگي و خوابآلودگي راننده20
شکل شماره 3-2: بياحتياطي راننده کاميون24
شکل شماره 4-2: عوامل انساني تاثيرگذار در تصادفات جادهاي28
شکل شماره5-2: پوستر سازمان جهاني بهداشت به مناسبت دهه ايمني جادهها41
شکل 6-2: چارچوب نظري تحقيق105
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
چکيده فارسيج
نمودار 4-1) توزيع فراواني جنسيت در نمونه113
نمودار 4-2) توزيع فراواني سن در نمونه114
نمودار 4-3) توزيع فراواني سن و نحوه تصادف در نمونه115
نمودار 4-4)توزيع فراواني طبقه سني و علت تصادف در نمونه116
نمودار 4-5) فراواني تصادفات در هر يک از ماه‌هاي مورد مطالعه117
نمودار 4-6) درصد تصادفات بر حسب زمان وقوع (شب يا روز)118
جدول 4- 7) فراواني تصادفات بر حسب زمان وقوع و ماه‌هاي مورد بررسي119
نمودار 4- 8) فراواني تصادفات بر حسب نوع خوردو120
نمودار 4-9) فراواني تصادفات بر حسب نحوه تصادف121
نمودار 4- 10) توزيع تصادفات بر حسب وضعيت علايم راه122
نمودار 4- 11) فراواني تصادفات بر حسب جهت حرکت خودرو123
نمودار 4-12) فراواني تصادفات بر حسب وضع روشنايي جاده124
نمودار 4-13) درصد تصادفات باتوجه به شرايط سطح جاده124
نمودار 4-14 ) فراواني تصادفات بر حسب وضعيت هندسي راه125
نمودار 4- 15) فراواني تصادفات بر حسب موقعيت تصادف126
نمودار 4-16) فراواني تصادفات بر حسب وضعيت هوا126
نمودار 4-17) فراواني تصادفات بر حسب چگونگي خطکشي جاده127
نمودار 4- 18) فراواني تصادفات بر حسب نوع شانه جاده128
نمودار4-19) فراواني تصادفات بر حسب ميزان عرض جاده128
نمودار 4-20) فراواني تصادفات بر حسب نقص خودرو129
نمودار 4-21) فراواني تصادفات بر حسب علت وقوع آن131
نمودار 4-22) فراواني تصادفات بر حسب نوع خودرو و ماه وقوع تصادف132
نمودار 4-23) فراواني تصادفات بر حسب نوع خودرو و زمان تصادف133
نمودار 4- 24) فراواني تصادفات بر حسب نحوه و زمان تصادف134
نمودار 4-25) فراواني تصادفات بر حسب نحوه و زمان تصادف135
نمودار 4-26) فراواني تصادفات بر حسب نقص راه و زمان تصادف136
نمودار 4-27) فراواني تصادفات بر حسب وضعيت هندسي راه137
نمودار 4-28) فراواني نسبي تصادفات و درصد مورد انتظار بر حسب وضعيت علايم راه138
نمودار 4-29) فراواني نسبي تصادفات و درصد مورد انتظار بر حسب نوع شانه راه139
نمودار 4-30) فراواني نسبي تصادفات و درصد مورد انتظار بر حسب نوع عرض راه140
نمودار 4-31) فراواني نسبي تصادفات و درصد مورد انتظار بر حسب کيفيت راه141
نمودار 4-32) فراواني نسبي تصادفات و درصد مورد انتظار بر حسب زمان وقوع تصادف142
نمودار 4-33) فراواني نسبي تصادفات و درصد مورد انتظار بر حسب نوع خط کشي راه143
‌ب



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید