فصل اول
کليات تحقيق
1-1)مقدمه:
بدون شک رقم پاياني صورت سود و زيان يکي از اقلامي است که مورد توجه و علاقه اغلب استفاده کنندگان از صورت هاي مالي است. از يک سو روش هاي رسيدن به اين رقم، متاثر از روش هاي برآوردي و قضاوت هاي شخصي مديريت شرکت است و از سوي ديگر، معيار قراردادن سود به عنوان مبنايي براي اعطاي پاداش به مديريت در برخي شرکت ها موجب شده است که پديده مديريت سود به عنوان راهي براي دستيابي به منافع شخصي مديريت مد نظر قرار گيرد. وقوع رويدادهايي مثل مديريت سود، ذينفعان را بر آن مي دارد تا به دنبال تعيين صحت رقم سود ارائه شده توسط مديريت باشند از اين رو براي اعتبار بخشي اين رقم، نياز است که شخصي از بيرون واحد تجاري اعتبار گزارش هاي مالي و سود واحد تجاري را مورد تاييد قرار دهد. پر واضح است که حسابرسان به بهترين نحو مي تواننند اين نقش را در قالب نظارت بر رابطه ميان مالک – مدير اجرا کنند.
وقوع رويدادهايي مثل سقوط انرون و نقش حسابرسان اين شرکت در چنين فاجعه اي، ذي نفعان شرکت را بر آن داشت تا حسابرسان مورد نظر خود را نيز به نوعي آزمون کنند و حسابرساني را براي رسيدگي به گزارش هاي مالي واحدهاي تجاري خود انتخاب نمايند که کيفيت بالاتري داشته باشند(کارنيگ و ناپير، 2009).
تحقيقات گذشته(مايرز و همکاران، 2003؛ نمازي و همکاران،1390) نشان مي دهند که کيفيت حسابرسي بالاتر سبب مي شود که انجام عمل مديريت سود توسط مديران را کاهش يابد و همچنين محافظه کاري سود را افزايش مي دهد. همچنين کيفيت حسابرسي بر هزينه نمايندگي تاثير بسزايي دارد. در تحقيقات مختلفي از معيارهاي متفاوتي براي اندازه گيري کيفيت حسابرسي استفاده شده است در اين تحقيق همانند تحقيق آيتراديس(2012) از اندازه موسسه حسابرسي به عنوان معيار کيفيت حسابرسي استفاده مي شود. و تاثير کيفيت بر محافظه کاري و مديريت سود، هزينه نمايندگي و هزينه حقوق صاحبان سهام بررسي مي شود.
1-2) بيان مساله
محافظه کاري سود به دنبال کاهش مخاطرات اخلاقي است. که ممکن است در شرايط عدم تقارن اطلاعاتي افزايش يابد بر اين اساس مديران ممکن است سودها را کمتر نشان دهند و درآمدها رادستکاري کنند (واتس،2003). بنابراين، محافظهکاري حسابداري بر نظارت بر فرايند تصميمگيري هاي مديريتي کمک مي کند و همچنين به حسابرسان خارجي و وام دهندگان در تصميمگيري آگاهانه در ارتباط با شفافيت و اعتبار فرآيند گزارشگري مالي شرکت ها کمک مي کند. در شرايطي که محافظهکاري حسابداري بدهي را افزايش مي دهد کيفيت بالاي حسابرسي ممکن است افزايش بدهي را متوقف کند(جنگيز و همکاران، 2003). شرکتهايي که به وسيله حسابرسان بزرگ حسابرسي مي شوند تمايل به ارائه کيفيت بالاي درآمدها، کاهش خطاي گزارشگري و حسابداري در صورتهاي مالي و کاهش مديرت سود جهت اخذ اظهار نظر مطلوب در گزارش حسابرسان دارند(فرانسيس کرشينال1999،کرشينان2003). ريفوند و جانبالوو(1994) بيان ميکنند که حسابرسان بزرگ تمايل کمتري به وارد شدن به فرصت طلبي هاي مديران دارند و بيشتر تمايل به ارائه يک گزارش مستقل و واقعي حسابرسي را دارند همچنين نتيجه تحقيق آنها نشان داد که درآمد شر1کت هايي که توسط حسابرسان بزرگ حسابرسي مي شوند محافظهکارانهتر ارائه مي شود و گرايش کمتري به تقلبات مالي دارند. استفاده از حسابرسان بزرگ براي حسابرسي شرکتها به علت کاهش فشار نظارتي اعمال شده توسط وام دهندگان با اهميت است (پيتمن وفوريتن،2004). روشي مشخص است که شرکت هاي حسابرسي که در يک صنعت به صورت ويژه کار مي کنند حسابرسي شرکت هاي آن صنعت را انجام دهند باعث افزايش کيفييت خدمات حسابرسي مي گردد. همچنين موسسات حسابرسي بزرگ نسبت به ساير حسابرسان مستقل داراي کيفيت حسابرسي بالايي هستند(گرملينگ و همکاران،2001) با توجه به موارد بيان شده مي توان عنوان کرد که کيفيت بالاي حسابرسي محرکي براي افزايش محافظ کاري حسابداري است و حسابرسان بزرگ هنگامي که درصد زيادي از درآمدها به خاطراقدام تعهدي اختياري باشد سختگيرانهتر عمل ميکنند(اتراديس،2012). نلسون وهمکاران(2002) و پيوت و جاتين(2007) نشان دادند که حسابرسان بزرگ ممکن است درهنگام بررسي درآمدها مشاهده کم بودن اقلام تعهدي سخت گيري کمتري اعمال کنند.
انتظار مي رود شرکت هايي که توسط حسابرسان بزرگ حسابرسي مي شوند به دليل نياز بيشتر در انطباق گزارشات مالي با قوانين مقررات حسابداري و افزايش کيفيت حسابداري در گزارشهاي مالي جهت اخذ اظهار نظر مطلوب توسط حسابرس مستقل، که اقلام تعهدي اختياري کمتر و محافظه کاري سود بيشتري را ارئه کنند. يکي از اهداف اين تحقيق بررسي پاسخ به اين سوال است.آيا بين کيفيت حسابرسي به عنوان متغير مستقل و محافظه کاري سود ، هزينه نمايندگي و هزينه حقوق صاحبان سهام به عنوان سه متغير وابسته رابطه معنا داري وجود دارد ؟
مکانيزم هاي حاکميت شرکت موثر همانند وجود کميته حسابداري، وجود درصد بالا از مديران مستقل و غير اجرايي در هئيت مديره، مديريت و مالکيت نهادي به عنوان ابزاري جهت نظارت بر فرايند تصميم گيري مديران عمل خواهد کرد(لافونر و واتس، 2008) به عنوان مثال، وجود درصد بالايي از مديران غير اجرايي و کميته حسابرسي در شرکت ها باعث کاهش احتمال تقلب هاي حسابداري ميگردد(گري و همکاران،2003). همچنين باعث کاهش مديريت سود در آنها مي گردد(اپس و اسماعيل،2009). به همين ترتيب، گزارش حسابرس نشان دهنده ارزيابي صداقت مديريت در گزارشگري مالي و قدرت ساختار نظارت شرکت مي باشد و پيامدهاي استفاده از حاکميت شرکتي موثرهمانند پيامدهاي گزارش حسابرسي مطلوب مي باشد که نتيجه آنها کاهش مديريت سود و افزايش اعتماد سرمايهگذاران و ارزش شرکت مي باشد (بلاسبورين، 2010و بلک2001). کيفيت بالاي حسابرسي باعث حفاظت سرمايه گذاران و ارزش شرکت خواهد شد(بلک و همکاران2006). حسابرسان بايد به دنبال ارزيابي نظارت مديران و بررسي ديد مديران نسبت به منافع و نيازهاي سهامداران باشد. چنانچه کنترل هاي حسابرسي به صورت مستقل ومطابق با منشور اخلاقي باشد ، احتمال اشتباه حسابرسي کاهش داده و باعث افزايش اعتبار حسابرسان مي گردد. بنابراين مستقل بودن حسابرسان از لحاظ اقتصادي به نفع خود حسابرسان خواهد بود.
پايين بودن دارايي به فروش به معناي اين است که مديران تصميمات بهينه در استفاده از داراييها اتخاذ نکرده اند و اين باعث افزايش هزينه نمايندگي مي گردد(سنيگ و ريويدسون،2003)همچنين هزينه نمايندگي هنگامي که جريان وجوه نقد بالا اما فرصت هاي رشد پايين باشد افزايش مي يابد(جنس،1986). شرکت هايي که فرصت رشد بالايي دارند جريان وجوه نقد خود را در پروژهاي با ارزش فعلي خالص مثبت(+NPV) بکار مي گيرند(اوپلر،1993).
با توجه به مطالب بيان شده پيش بيني مي شود که نوع حسابرس مستقل بر محافظهکاري سود، مديريت سود و هزينه نمايندگي تاثير گذار است و هدف ما در اين تحقيق بررسي اين روابط در شرکت هاي فعال در بورس اوراق بهادار تهران است.
1-2) ضرورت و اهميت تحقيق
هر پژوهش براي دستيابي به اهداف خاص صورت مي گيرد، اين اهداف خود را در قالب مساله پژوهش نمودار مي سازد و از طريق آن آشکار مي شود اهداف پژوهش مي تواند به صورت کلي يا فرعي مطرح شود (خاکي، 1386).
با توجه به مطالب بيان شده در قسمت هاي قبل اهداف تحقيق به صورت زير تدوين مي گردد:
* تعيين ارتباط بين کيفيت حسابرسي با کاهش اقلام تعهدي اختياري و افزايش محافظه کاري سود.
* تعيين ارتباط بين کيفيت حسابرسي با کاهش هزينه هاي نمايندگي.
* تعيين ارتباط بين کيفيت حسابرسي با کاهش هزينه هاي حقوق صاحبان سهام.
1-3) سوالات تحقيق
با توجه به موارد پيش گفته سوالات اين تحقيق به صورت زير تدوين مي گردد:
* آيا بين کيفيت حسابرسي با کاهش اقلام تعهدي اختياري و افزايش محافظه کاري سود شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداري وجود دارد؟
* آيا بين کيفيت حسابرسي با کاهش هزينه هاي نمايندگي شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداري وجود دارد؟
* آيا بين کيفيت حسابرسي با کاهش هزينه هاي حقوق صاحبان سهام شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداري وجود دارد؟
1-4) فرضيه هاي تحقيق
فرضيه در واقع بيان حدس و فرض در مورد روابط احتمالي بين دو يا چند متغير است پس در درجه اول، فرضيه بياني است مبتني بر احتمال نه يقين، در درجه دوم فرضيه ها معمولا به شکل جملات تفسيري يا خبري بيان مي شود و طبعا به طور اعم يا اخص متغيري را به متغير ديگر مرتبط مي سازد (ساده،1375).
يک فرضيه، يک حدس مبتني بر دانش با تجربه در مورد حل يک مسئله است و آن را مي توان بعنوان يک رابطه فرضي بين دو متغير مي دانست که به صورت گزاره هاي قابل آزمون ارائه مي شود. بيان مسئله تنها به صورت کلي پژوهش را هدايت مي کند و تمام اطلاعات ويژه پژوهشي را در بر ندارد. بنابراين مسئله هرگز بصورت کلي پژوهش را هدايت نمي کند و تمام اطلاعات ويژه پژوهشي را در بر ندارد، بنابراين مسئله هرگز به صورت علمي حل نخواهد شد مگر اينکه به فرضيه يا فرضياتي تبديل شود (خاکي، 1384).
جهت رسيدن به اهداف تحقيق و پاسخگويي به سوالات تحقيق فرضيه هاي اين مطالعه به شرح ذيل تدوين مي گردد:
* فرضيه 1: بين کيفيت حسابرسي با کاهش اقلام تعهدي اختياري و افزايش محافظه کاري سود شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداري وجود دارد.
* فرضيه2: بين کيفيت حسابرسي با کاهش هزينه هاي نمايندگي شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداري وجود دارد.
* فرضيه3: بين کيفيت حسابرسي با کاهش هزينه هاي حقوق صاحبان سهام شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معناداري وجود دارد.
1-5) روش تحقيق 2
روش پژوهش حاضر قياسي_ استقرايي، بدين معني که چارچوب نظري و پيشينه پژوهش از راه مطالعات کتابخانه اي، مقالات و سايت ها بصورت قياسي و جمع آوري داده ها براي تاييد يا رد فرضيه ها از استدلال استقرايي استفاده مي شود. روش پژوهش از لحاظ هدف، کاربردي و به جهت نحوه گردآوري داده ها توصيفي از نوع همبستگي است اين روش در پژوهش هايي سودمند مي باشد که هدف آنها کشف رابطه بين متغير ها است در اين تحقيق تلاش مي شود که همبستگي بين متغيرهاي تحقيق آزمون شود. اين تحقيق از نوع تحقيقات پس رويدادي است زيرا اطلاعات گذشته براي آزمون فرضيات استفاده مي شود.
اين تحقيق از نوع تحقيقات همبستگي مي باشد. تحقيق همبستگي، زماني بکار مي رود که محقّق دو يا چند دسته از اطلاعات مختلف(در قالب متغيّرهاي مستقل) مربوط به يک گروه از دو يا چند گروه را در اختيار دارد و هدف مطالعه ميزان تغييرات دو يا چند عامل در اثر تغييرات يک يا چند عامل ديگر ميباشد و تحليل رگرسيون يکي از انواع تحقيق همبستگي است که از آن در اين تحقيق استفاده خواهد شد. همچنين اين تحقيق از نظر ماهيت و اهداف، از نوع کاربردي است.
اين تحقيق از نظر روش تحقيق تجربي بوده و از نظر هدف، تحقيقي توسعهاي و از نظر گردآوري دادهها، توصيفي_ همبستگي تلقي ميشود که در آن از اطلاعات واقعي در صورت هاي مالي شرکتها براي جمع آوري اطلاعات و دادهها از روش کتابخانه اي استفاده مي شود. در اين بخش، جنبههاي تئوريکي موضوع و مطالعات کاربردي گذشته مورد بررسي قرار گرفته است. همچنين بخشي از دادههاي مورد نياز با استفاده از نرم افزارها و بانکهاي اطلاعاتي موجود گردآوري مي شود. در نهايت تحليل دادهها و آزمونها به کمک نرم افزارهاي Eviews و Excel و ساير نرمافزارهاي مرتبط، انجام مي پذيرد.
1-6) جامعه آماري و روش نمونه گيري3
جامعه آماري تحقيق حاضر را كليه شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران تشكيل مي دهند. براي تعيين نمونه مورد مطالعه، شركت هايي از جامعه آماري ياد شده، انتخاب مي شوند كه:
* پايان سال مالي آنها29 اسفند ماه باشد،
* از سال1385 تا 1390 ، در بورس حضور داشته باشند،
* شركت بين سال هاي 1385 تا 1390 ، تغيير سال مالي نداشته باشد،
* شرکت نبايد در گروه واسطه گري مالي باشد(بانک ها ،نهاد ها،سرمايه گذاري ها و..)
* اطلاعات مورد نياز شركت، در دسترس باشد.
1-7) قلمرو تحقيق
از نظر قلمرو تحقيق، قلمرو موضوعي، زماني و مکاني اين تحقيق به شرح زير مي باشد:
قلمرو موضوعي: بررسي رابطه بين کيفيت حسابرسي با محافظهکاري سود، هزينه نمايندگي و هزينه حقوق صاحبان سهام.
قلمرو زماني : از نظر زماني دوره زماني سالهاي 1385 لغايت 1390 در نظر گرفته مي شود.
قلمرو مکاني: شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مد نظر است.
1-8) روش گردآوري داده ها و اطلاعات
در اين تحقيق براي گردآوري اطلاعات از هر دوروش کتابخانه اي و ميداني استفاده شده است. ابتدا با مراجعه به کتابخانه و با مطالعه کتب و مقالات مختلف و سايت هاي علمي پايان نامه هاي کارشناسي ارشد و رساله دکترا درباره اهداف و مباحث تئوريک اين تحقيق پرداخته شده است(کتابخانه اي ) سپس داده هاي آماري اين تحقيق که اطلاعات مربوط به شرکت ها مي باشد که از طريق اطلاعات منتشر شده توسط سازمان بورس اوراق بهاددار تهران و با استفاده از نرم افزار هاي موجود در اين زمينه جمع آوري شده است(ميداني ).
براي استخراج اطلاعات صورت هاي مالي شرکت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از سايت بورس اوراق بهادار و بانک هاي اطلاعاتي بورس، مجلات و گزارش هاي بورس، نرم افزار هاي تدبير پرداز(که شامل صورتهاي مالي کليه شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است )، صحرا، دناسهم و ره آورد نوين 3 استفاده شد.
1-9) تعريف عملياتي مفاهيم و واژه هاي کليدي تحقيق
مديريت سود:مديريت سود عبارتست از نوعي دستکاري مصنوعي سود توسط مديريت جهت حصول به سطح مورد انتظار سود براي بعضي تصميمات خاص (از جمله پيش بيني تحليل گران يا برآورد روند سود هاي قبلي براي پيش بيني سود هاي آينده ) مي باشد(دي جورج و همکاران،1999.
محافظه کاري: روشي که طبق آن، در واکنش به اخبار بد، شناسايي عايدات و خالص داراييها کاهش مييابد و اين در حالي است که، در واکنش به اخبار خوب شناسايي عايدات وخالص داراييها افزايش نمييابد(باسو، 1997).
اقلام تعهدي اختياري: در اين تحقيق از اقلام تعهدي اختياري به عنوان بديلي براي مديريت سود استفاده شده است. براي محاسبه اقلام تعهدي اختياري ابتدا بايد مجموع اقلام تعهدي اختياري شركت در سال مورد نظر محاسبه شود. براي محاسبه مجموع اقلام تعهدي در اين تحقيق از دو روش ترازنا مهاي و جريان وجوه نقد استفاده مي گردد. پس از محاسبه مجموع اقلام تعهدي، بايد اقلام تعهدي غيراختياري محاسبه و در نهايت اقلام تعهدي اختياري باكسركردن اقلام تعهدي غيراختياري از مجموع اقلام تعهدي به دست مي آيد(مرانجوري و عليخواني، 1389).
هزينه نمايندگي: هزينه نمايندگي جريان نقدي آزاد، به عنوان سرمايه گذاري اين جريان هاي نقدي در نقدي آزاد را با احتمال بيشتري در پروژه هاي غير سود آور سرمايه گذاري مي نمايند. چنين پروژه هايي کاهش ثروت سهامداران را به همراه خواهد داشت اما ممکن است منافع شخصي مديران را تامين نمايد. به منظور پنهان نگه داشتن اثرات منفي چنين سرمايه گذاري هايي، مديران احتمالا از دستکاري اقلام تعهدي براي افزايش سود بهره ي پروژه هاي با خالص ارزش فعلي (NPV‏) منفي تعريف مي شود. به عبارت ديگر، شرکت هاي با فرصت هاي رشد پايين، جريان گيرند(چانگ، 2005).
1-10) ساختار کلي تحقيق
فصل اول: کليات تحقيق شامل تعريف مسئله و بيان سؤال اصلي تحقيق، اهميت و ضرورت تحقيق، فرضيه ها، اهداف تحقيق، روش تحقيق، تعريف مفاهيم و واژگان اختصاصي ارائه شده است.
فصل دوم: ضمن بيان مقدمه دربخش اول مروري بر ادبيات محافظه کاري، مديريت سود و هزينه نمايندگي و….. بيان شده است و در بخش دوم خلاصهاي از تحقيقات انجام شده در داخل و خارج ايران در اين زمينه ارائه مي گردد.
فصل سوم: ابتدا روش تحقيق بکار گرفته شده در پژوهش حاضر، اهداف تحقيق، جامعه آماري، نمونه آماري، فرضيات تحقيق و متغيرهاي تحقق مورد مطالعه معرفي شده است. در نهايت روش گردآوري اطلاعات و روش آماري بکار گرفته شده جهت تجزيه و تحليل اطلاعات بطور کامل تشريح مي شود.
فصل چهارم: به چگونگي طبقه بندي اطلاعات و تجزيه و تحليل آنها از طريق بکارگيري روشها و مدل هاي آماري مورد استفاده اشاره مي شود و در نهايت نتايج آزمون فرضيات ارائه مي گردد.
فصل پنجم: خلاصه اي از تحقيق ارائه مي شود و سپس نتيجه گيري و طبقه بندي نتايج حاصله بيان مي گردد. در پايان پيشنهادها، محدوديت ها و توصيه هايي براي تحقيقات آتي ارائه مي گردد. فهرست منابع و مأخذ نيز، در بخش آخر گزارش ارائه خواهد شد.
1 big 4 auditors
2Research methodology
3Sample selection
—————
————————————————————
—————
————————————————————
7



قیمت: تومان


پاسخ دهید