5-1- مقدمه
در اين فصل کوشش شده است كه نتايج و اطلاعات به‌دست آمده با توجه به مباني نظري و پيشينه تحقيق مورد مقايسه قرار گيرد. ابتدا خلاصه اي از روند تحقيق و نتايج آن معرفي و سپس نتايج آزمون فرضيه هاي تحقيق بحث و بررسي شده است. قسمت پاياني اين فصل به پيشنهاد‌هاي تحقيق اختصاص يافته است.
5-2- خلاصه تحقيق
امروزه ورزش هاي تفريحي و رقابتي از ابعاد گوناگوني مورد بررسي قرار مي گيرند و ورزشكاران به عنوان عناصر اصلي در مركز اين توجه قرار دارند. آنها از جنبه هاي گوناگون فيزيولوژيك، مهارتي، تفريحي، لذت، سرگرمي و آمادگي جسماني در جهت رسيدن به حداكثر عملكرد و توانايي ورزشي مورد بررسي قرار گرفته اند. از طرف ديگر، روان شناسان ورزش نيز ورزشكاران را از بعد ذهني، رواني و رفتاري در بوته آزمايش قرار داده اند. دراين زمينه، موضوع انگيزش1 از وسعت و گستردگي زيادي برخوردار است و ازحدود بيش از يك قرن پيش به صورت نظريه هاي مختلف، توصيف انگيزه هاي بيروني و دروني در جهت دهي رفتار و عملكرد آدمي مطرح شده است. به عبارت ديگر، انگيزه ورزشكاران از شركت در برنامه هاي ورزشي، جهت گيري يا تمايل آنها را نسبت به جنبه هاي اصلي مشاركت ورزشي نشان مي دهد. اين جهت گيري يا انگيزه يابي به موضوعات مختلف فردي، شخصيتي، اجتماعي، شرايط برنامه، مربي و غيره وابسته است و جهت گيري ورزشي افراد بر اساس اين انگيزه ها دچار تغيير و تحول مي‌شود و اين عامل مي تواند روي اجرا و عملكرد ورزشكار اثر بگذارد. انگيزش كليد انجام هركاري در ورزش، تدريس، تجارت و در هر تلاش مهم و مبارزه جويانه ديگراست.
انگيزش بايد در ارتباط با عوامل گوناگوني باشد كه رفتار را تحريك و كنترل نمايد. در واقع انگيزه ها، رفتار افراد را تحريك، تقويت و هدايت مي‌كنند. مالت و فلتز2 (2001)، در مطالعه اي روي 903 جوان شهري و روستايي 18-13 سال، از سال اول و آخر دبيرستان، دلايل و انگيزه هاي شركت جوانان در ورزش را بررسي كردند. نمونه هاي تحقيق: ورزشكاران ورزش هاي رقابتي، افراد فعال در فعاليت هاي بدني و تفريحي و افراد غيرفعال در ورزش و فعاليت بدني بودند. اين افراد به پرسشنامه هاي اطلاعات فردي، تكليف‌گرايي و خودگرايي در ورزش و نگيزه شركت در ورزش پاسخ دادند. نتايج نشان داد كه جوانان براي توسعه مهارت ها، شركت در تمرين، يادگيري مهارت هاي جديد، شركت در رقابت و پيروزي در ورزش شركت مي كنند. اين دلايل براي ورزشكاران رقابتي بسيار مهم تر از ساير گروه ها بود.صباغ لنگرودي نيز در تحقيق خود به اين نتيجه رسيد که 68 درصد از دانشجويان هدف از فعاليت هاي ورزشي را تاثير مثبت آن روي فعاليت هاي درسي عنوان کرده اند.
اورت و ساتن3 نشان دادند که آمادگي جسماني، اجتماعي شدن، هيجان، کسب تجربه و دوري از کار پنج عامل اصلي براي پرداختن به ورزش مي باشد ، در صورتي که شارپ شايرجي4 کسب سلامتي، شادابي و تناسب اندام را از انگيزه هاي اصلي ورزش کردن مي داند. انگيزه هاي ديگري نيز مانند سلامتي و آمادگي، کنترل وزن و احساس تعلق به گروه و آرامش اعلام شده است. البته بزرگسالان عمدتاً ازانگيزه کسب سلامتي، آمادگي و آرامش نام مي برند. ساير محققان انگيزه لذت و رفع نيازهاي عاطفي، بهداشت رواني و گذران اوقات فراغت را براي افراد جوان و دانشجويان در نظر گرفته ا ند. در صورتي که بزرگسالان بيشتر با هدف افزايش نيروي زندگي، کنترل وزن و ساير عوامل سلامتي در فعاليت هاي ورزشي شرکت مي کنند.
. آنچه كه به عنوان مساله اصلي اين پژوهش مطرح شد اين بود كه افراد با چه انگيزه هايي به فعاليتهاي تفريحي ورزش و رقابتي مي پردازند؟ محقق در صدد بود ابتدا انگيزه هاي افراد از شركت در فعاليتهاي ورزشي رقابتي و فعالتهاي ورزشي تفريحي را بررسي و سپس تفاوت بين انگيزه هاي اين دو گروه را مقايسه نمايد. جامعه آماري اين تحقيق در قسمت ورزش همگاني کليه افراد شرکت کننده در ايستگاه هاي روباز ورزش همگاني شهر رشت تشکيل داده است. تعداد افراد شرکت کننده در ورزش همگاني بر اساس آمار هيئت ورزش هاي همگاني رشت، حدود 1000 نفر بودند. با استفاده از جدول اودينسکي، تعداد 330 نفر به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند و تعداد 270 پرسشنامه برگشت داده شد. همچنين جامعه آماري در قسمت ورزش هاي رقابتي شامل کليه ورزشکاران شرکت کننده در مسابقات قهرماني کشور در رشته هاي فوتبال(100نفر)، کاراته (68نفر)، تکواندو (60نفر)، بدمينتون (22نفر)، که تعداد آنها 250 نفر مي باشد (147 نفر ورزشکار مرد و103 نفر ورزشکار زن). کليه جامعه آماري به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. به منظور آگاهي از انگيزه افراد شرکت کنندگان در ورزش همگاني و رقابتي از پرسشنامه استاندارد (RPCSPA) وينبرگ و همکاران(2000) استفاده شد . اين پرسشنامه با توجه به بررسي پيشينه تحقيق و مشورت و تبادل نظر با اساتيد راهنما و مشاور تدوين و تنظيم شد. پرسشنامه مذکور از نوع پاسخ بسته، وشامل 31 سوال و هر کدام از سئولات پنج گزينه اي است که هر آزمودني يکي از گزينه ها را انتخاب مي نمايد. بنابراين استخراج داده ها به راحتي و به سهولت انجام گرفته است. اين پرسشنامه داراي هشت مقياس سرگرمي و لذت، رقابت، انرژِِي اجتماعي، کار گروهي، آمادگي، انگيزه دروني، انگيزه بيروني و تخليه انرژي مي باشد. پس از جمع آوري پرسشنامه، اطلاعات وارد کامپيوتر شد و با استفاده از نرم افزار Spss win . ver 16 در دوبخش آمار توصيفي و آمار استنباطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. براي فرضيه هاي تحقيق از آزمون يومن ويتني و فريدمن در سطح 5% p? استفاده شد.
تعداد270 ورزشکار شرکت کننده در ورزش همگاني و 238 ورزشکار شرکت کننده در ورزش قهرماني حضور داشتند. بيشتر افراد شرکت کننده در ورزش همگاني مجرد و بيشتر افراد شرکت کننده در ورزش قهرماني متاهل بودند.سن افراد شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني حداقل کمتر از 20 سال و حد اکثر بيشتر از 30 سال بود. شغل بيشتر افراد شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني دولتي يا آزاد بود و درصد کمي از افراد شرکت کننده در ورزش همگاني دانش آموز، و افراد شرکت کننده در ورزش قهرماني بيکار بودند. بيشتر افراد شرکت کننده در ورزش همگاني فوق ديپلم و افراد شرکت کننده در ورزش قهرماني ليسانس و بالاتربودند. بيشترين روهاي تمرين در هفته در افراد شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني 3 روز و کمترين روهاي تمرين در هر دو گروه 5 روز و بيشتر بود. بيشترين تعداد ساعات تمرين در هر روز در افراد شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني 2-1 ساعت، و کمترين ساعات تمرين در هر دو گروه کمتر از 1 ساعت در روز بود. سابقه بيشتر افراد شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني بيشتر از 6 سال و کمترين سابقه در افراد شرکت کننده در ورزش همگاني 4-2 سال و در افراد شرکت کننده در ورزش قهرماني کمتر از 2 سال بود. نتايج نشان داد که بالاترين نمره هاي انگيزه افراد شرکت کننده در ورزش همگاني به ترتيب اولويت عبارت است از 1 – آمادگي، 2 – انگيزه دروني، 3 – انگيزه بيروني و 4 – تخليه انرژي. همچنين بالاترين نمره هاي انگيزه افراد شرکت کننده در ورزش قهرماني به ترتيب اولويت عبارت بودند از 1- رقابت ، 2- انگيزه دروني ، 3- سرگرمي و 4- آمادگي. آزمون فرضيه هاي تحقيق نشان داد که بين اولويت انگيزه افراد شرکت کننده در ورزش قهرماني و همگاني تفاوت معني داري وجود همچنين ميان انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني تفاوت معني داري وجود داشت. از ديگر نتايج ميان انگيزه ورزشکاران زن و مرد در ورزش همگاني تفاوت معني داري مشاهده شد ولي ميان انگيزه ورزشکاران زن و مرد در ورزش قهرماني تفاوت معني داري بدست نيامد.
5-3) بحث و بررسي
تجزيه و تحليل دقيق ويژگي هاي فردي و اجتماعي آزمودني هاي تحقيق نشان مي دهد که مشارکت ورزش مردان بيشتر از زنان است اگرچه شرکت زنان در فعاليت هاي بدني ورزشي روز به روز بيشتر مي شود؛ با اين وجود حضور کمتر زنان در اين فعاليت ها را مي توان ناشي از مسئوليت هاي خانوادگي و موانع فرهنگي تلقي کرد.
يافته هاي تحقيق نشان داد که رقابت اولين انگيزه شرکت در ورزش قهرماني ورزشکاران محسوب مي شود و پس از آن ساير انگيزه ها قرار دارند؛ به طوري که ترتيب و اولويت اين انگيزه ها نيز متفاوت و معني دار است. مالت و فلتز(2) (2001)، نشان دادند که ورزشکاران براي رقابت و پيروزي در ورزش شركت مي كنند. نتايج لت و همکاران (2007)، نشان داد که بيشترين انگيزه افراد شرکت کننده در ورزش رقابتي برنده شدن و رقابت، مي باشد]48[.وينبرگ و همکاران (2000)، در تحقيقي انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش رقابتي و همگاني را روي822 پسر و 650 دختر انجام دادند. نتايج نشان داد که انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش رقابتي به ترتيب شامل: رقابت، انرژي اجتماعي، آمادگي و کار گروهي تشکيل مي دهند]70[.براتن و سوبک5، با بررسي تفاوت هاي انگيزشي جوانان نروژي دريافت کرد که انگيزه رقابت و چالش در مردان بيشتر از زنان است. کيلپاتريک و همکاران6 با مقايسه انگيزه هاي دانشجويان دختر و پسر نشان دادند که دانشجويان بيشتر با انگيزه هاي دروني مانند لذت و شادي در فعاليت هاي ورزشي شرکت مي کنند؛ در صورتي که انگيزه آنان از شرکت در تمرينات عمدتاً بيروني مانند حفظ وضعيت ظاهري، کنترل وزن و کاهش استرس است]45[. شيري اشاره مي کند که به تدريج و تا 30 سالگي، انگيزه دروني افراد براي شرکت در فعاليت هاي ورزشي کاهش مي يابد ولي در دوران ميانسالي، مجدداً انگيزه دروني غالب مي گردد ]18[. از نظر پردرسن7 نيز انگيزه دروني جزو عوامل اصلي و عمده مشارکت ورزشي افراد است و برنامه ها نيز بايد دراين جهت قرار گيرند، حتي اگر انگيزه هاي اين افراد مربوط به عوامل جسماني و بدني 8 باشد. مالت باي 9 نيز نشان داده است که دانشجويان عمدتاً براي افزايش سطح بهداشت روان و کاهش استرس در فعاليت هاي ورزشي شرکت مي کنند و انگيزه هاي دروني نيز برانگيزه هاي بيروني برتري دارد. بنابراين لازم به نظر مي رسد که انگيزه هاي فعاليت بدني و ورزش از طريق مطالعات بين فرهنگي بيشتر آشکار شود]به نقل از 13[.
نتايج تحقيق باومن وهمكاران10 (2001) نشان داد كه ورزشكاران رده اول دانشگاه بيشتر با انگيزه هاي دروني و سپس بيروني نسبت به ورزشكاران معمولي برانگيخته مي شوند. ورزشكاران در رشته هاي انفرادي نيز بيشتر با انگيزش دروني نسبت به ورزشكاران رشته هاي گروهي، برانگيخته مي شوند؛ البته، تفاوتي در انگيزش بيروني اين گروه ها وجود نداشت. با افزايش رضايت از عملكرد فردي و تيمي، انگيزش دروني افزايش مي يافت؛ ولي انگيزش بيروني فقط با افزايش رضايت از عملكرد تيمي افزايش پيدا مي كرد. دانشجويان سال اول بيشتر با انگيزش دروني و دانشجويان سال آخر، بيشتر با انگيزش بيروني برانگيخته مي‌شدند]28[.
همچنين يافته هاي پژوهش نشان داد که آمادگي اولين انگيزه افراد شرکت کننده در ورزش همگاني بود. شيخ الاسلامي دريافت که مهمترين انگيزه هاي افراد جهت شرکت در کلاس هاي ورزشي، بهبود درد هاي جسماني، حفظ سلامتي، کاهش فشارهاي زندگي و ناراحتي هاي روحي و رواني بوده است]17[. روزبياني(1380)، نيز اهداف و انگيزه ها ي شرکت کنندگان زن در ورزش همگاني را حفظ سلامتي، کسب نشاط، لذت و تناسب اندام بيان کرد. تحقيق ديگري که روي تمامي شرکت کنندگان در 6 مرکز ورزش همگاني شهر ليکستر بريتانيا انجام گرفت، نشان داده شد که سلامتي، توسعه آمادگي جسماني و آرام سازي از عمومي ترين انگيزه هاي شرکت کنندگان در ورزش همگاني بوده است]14[. نتايج مطالعات کلت جي اس و همکاران در سال11 (2004)، نشان داد که بيشترين انگيزه شرکت افراد عبارت از آمادگي جسماني، حفظ سلامتي، دوست داشتن فعاليت، بهبود و تحرک مفصلي بود. اورت و ساتن12 نشان دادند که آمادگي جسماني، اجتماعي شدن، هيجان، کسب تجربه و دوري از کار پنج عامل اصلي براي پرداختن به ورزش مي باشد تامپسون13 با بررسي نظرات 598 دانشجو از 11 دانشگاه نشان داد که کسب آمادگي جسماني، حفظ تعادل ذهني و رواني، و مقبوليت اجتماعي مهمترين انگيزه دانشجويان مي باشد. از ديگر نتايج تحقيق وجود تفاوت معني داري ميان انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني بود به اين ترتيب که اولين انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش همگاني آمادگي و اولين انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش قهرماني رقابت بود]به نقل از 13[.
سيندي و همکاران (2006)، نشان دادند که تفاوت معني داري بين فاکتورهاي مورد نظر در ورزشکاران شرکت کننده در ورزش رقابتي و همگاني وجود دارد]33[. نتايج تحقيق وينبرگ و همکاران (2000), نشان داد اولين انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش رقابتي، انگيزه رقابت و اولين انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش همگاني شامل انگيزه دروني بود]70[.
با توجه به نتايج تحقيق حاضر بين اولويت انگيزه هاي ورزشكاران زن و مرد در ورزش قهرماني تفاوت معني داري مشاهده نشد. زوكرمن، ترسمر و هافمن (1977) در تحقيقات خود نشان دادند كه زنان امروزي ديگر در انگيزها تفاوتي با مردان ندارند و اين موضوع نمي تواند عاملي مهم براي تفاوت جنسيتي در رقابت طلبي و تمايل به پيروزي باشد]10[. جرني گون و برس14 (2000)، به اين نتيجه رسيدند که جنسيت تاثيري در انگيزه ورزشكاران زن و مرد ندارد]38[. تيلور (2006)، نشان داد هيچ تفاوتي در انگيزه افراد شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني وجود ندارد]65[. ولي در اين تحقيق ميان انگيزه ورزشکاران زن و مرد در ورزش همگاني تفاوت معني داري مشاهده شد. از نظر جنسيت، تحقيقات گيل وهمكارانش به طور معني داري نشان داده است كه انگيزه مردان بر زنان برتري دارند. يافته مهم ديگر اين است که زنان با انگيزه هاي بيشتري از مردان در فعاليت هاي ورزشي شرکت مي کنند. اين يافته با توجه به ميانسال بودن اکثر آزمودني هاي تحقيق و توجه زنان به مسائل سلامتي، طبيعي به نظر مي رسد. چون در تحقيقات ديگري انگيزه بالاي زنان نشان داده شده است]40 و13.[ از طرف ديگر، اين يافته نشان مي دهد که در صورت وجود امکانات و تأسيسات ورزشي مخصوص بانوان و همچنين رفع برخي از موانع و محدوديت ها مي توان از انگيزه آنان براي حفظ جامعه اي سالم و تندرست و توسعه فرهنگ ورزش همگاني در خانواده سود جست. چن دبليو15 با مقايسه انگيزه دانشجويان چيني و آمريکايي نشان داد که انگيزه دانشجويان پسر از دانشجويان دختر بيشتر بود؛ ]31[.
براتن و سوبک16، با بررسي تفاوت هاي انگيزشي جوانان نروژي دريافت کرد که انگيزه رقابت و چالش در مردان بيشتر از زنان است. گوارترمن17 بيان مي کند که مهمترين انگيزه دانشجويان سياه پوست آمريکايي، انگيزه خودبسندگي18 است؛ ولي زنان بيشتر با انگيزه تندرستي و زيبا شناختي و مردان بيشتر با انگيزه تعامل اجتماعي در فعاليت هاي ورزشي شرکت مي کنند]به نقل از 13[.
اسميت19 با بررسي دلايل شرکت دانشجويان نشان داد که زنان نيز در انگيزه کسب وضعيت ظاهري بر مردان برتري دارند ]61[. کيلپاتريک و همکاران20 با مقايسه انگيزه هاي دانشجويان دختر و پسر نشان دادند که دانشجويان بيشتر با انگيزه هاي دروني مانند لذت و شادي در فعاليت هاي ورزشي شرکت مي کنند؛ در صورتي که انگيزه آنان از شرکت در تمرينات عمدتاً بيروني مانند حفظ وضعيت ظاهري، کنترل وزن و کاهش استرس است ]45[. اسميت بي ال و همکاران21 با بررسي انگيزه تمرين دانشجويان دختر نشان دادند که کسب سلامتي و حفظ ويژگي هاي ظاهري دو انگيزه اصلي اين گروه مي باشد ]61[. مطالعات پيشين در موردانگيزش نشان داده اند كه ورزشكاران دانشجو، انگيزش دروني بيشتري از غيرورزشكاران دانشجو و مردان نيز نسبت به زنان انگيزش دروني بيشتري دارند.
باومن وهمكاران22 (2001)، نيز براي مقايسه انگيزش دروني و بيروني ورزشكاران زن و مرد نشان دادند در زنان رضايت از عملكرد تيمي بالاتر از رضايت از عملكرد انفرادي بود؛ ولي در مردان هيچ تفاوتي در بين اين دو نوع رضايت مشاهده نشد. بنابراين انگيزش دروني و بيروني از نوع ورزش، نوع عملكرد، رضايت از عملكرد خود يا فردي و رضايت از عملكرد گروه يا تيم، جنس و فاصله زمان تحصيل در دانشگاه (سال اول يا سال آخر) تأثير مي‌پذيرد]28[.
با اينکه هنوز سوالات زيادي در مورد ورزش همگاني و قهرماني وجود دارد، ولي يافته هاي اين تحقيق نشان مي دهد که با شناخت از انگيزه و دلايل شرکت افراد و هم چنين شناخت ساير ويژگي هاي فردي و اقتصادي – اجتماعي مي توان سياستگزاري و برنامه ريزي خوبي را با توجه به شرايط فرهنگي و زيست بومي هر شهر و منطقه اعمال کرد.
5-4) پيشنهادهاي پژوهشي
1- اجراي تحقيق مشابه و كامل‌تر بين ورزشكاران در سطوح ملي، باشگاهي و ورزشكاران تفريحي
2- بررسي ارتباط انگيزه ورزشي ورزشكاران باجنبه‌هايي ازشخصيت
3- بررسي ميزان انگيزش دروني و بيروني ورزشكاران
4- بررسي ارتباط انگيزه هاي استفاده کنندگان از مکان هاي مختلف ورزشي
5- بررسي دقيق انگيزه هاي شرکت در ورزش همگاني در گروه هاي مختلف شغلي
6- پيشنهاد مي شود مطالعه تطبيقي بين انگيزه ورزشکاران شرکت کننده در ورزش همگاني و قهرماني ايران با چند کشور منتخب صورت گيرد.
5-5) پيشنهادهاي کاربردي
1- مربيان با توجه انگيزه هاي متفاوت قهرماني و همگاني، برنامه هاي تمريني و رقابتي خود را تنظيم كنند.
2- با توجه به انگيزه بالاي زنان براي شرکت در ورزش همگاني، پيشنهاد مي شود از طراحي محيط هاي لازم ،ايجاد مشوق ها و تبليغات لازم براي توسعه فرهنگ ورزشي در خانواده از طريق مشارکت زن – شوهر يا مادر – دختر و غيره استفاده گردد.
1- Motivation
1- Malete & Feltz, 2001
3 . Owerth & Satten, 1988
4 . Sharp Shire. J, 1997
1. Malete & Feltz, 2001
5 . Braathen & Svebak, 1992
6 . Kilpatrik M et al, 2005
7 . Perdersen, 2002
8 . Body -related motivation
9 . Maltby, 2001
10 . Bowman, M. et al, 2001
11 . Kelt, and et al 2oo4
12 . Owerth & Satten, 1988
13 . Thompson, 1989
1- Gernigon & Bars
15 . Chen w, 1998
16 . Braathen & Svebak, 1992
17 . Quarterman, 1996
18 . Self- efficacy
19 . Smith, 2002
20 . Kilpatrik M et al, 2005
21 . Smith B L. et al 1998
22 . Bowman, M. et al, 2001
—————
————————————————————
—————
————————————————————
فصل پنجم : بحث و نتيجه گيري
87



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید