فصل دوم
مواد و روشها
2-1) مواد گياهي مورد استفاده و پاتوژنها
تعداد پنج رقم برنج شامل سان هوان ژان-2 (منشأ چين ) رقم اصلاح شده نعمت و يك رقم بومي طارم محلي و دو لاين ايزوژنيك C101-PKT , C104-PKT كه از معاونت موسسه تحقيقات برنج كشور در آمل تهيه شده بودند بعنوان ارقام والديني جهت تهيه هيبريد در آزمايشات گلخانه اي و مزرعه اي مورد استفاده قرار گرفته است.
جدول 2-1 دورگيري از ارقام والديني در موسسه تحقيقات برنج آمل
C104نعمتSHZ-2طارم محليC101C104نعمتSHZ-2

انواع هيبريدها F1 :
1- C101-PKT/C104-PKT 5- نعمت/ C104-PKT
2- نعمت / C101-PKT 6- سان هوان ژان-2/ C104-PKT
3- سان هوان ژان-2/ C101-PKT 7- نعمت / سان هوان ژان-2
4-طارم محلي/ C101-PKT 8- نعمت /طارم محلي
9- سان هوان ژان -2/طارم محلي 10-طارم محلي / C104-PKT
در بررسي گلخانه اي سه نژاد بلاست برنج IA-82, IA-89, IA-90 مورد استفاده قرار گرفتند. از مشخصات
نژاد هاي انتخابي داشتن پايداري و ثبات بيماريزايي آنها مي باشد كه در موسسه تحقيقات برنج كشور- آمل مورد استفاده قرار مي گيرند. در شرايط مزرعه اي از نژادهاي موجود در مزرعه تحقيقاتي موسسه تحقيقات برنج و خزانه بلاست1 بطور طبيعي استفاده گرديد.
2-2) محيط كشت اختصاصي RBAS
از اين محيط كشت براي رشد و تحريك اسپوردهي قارچM.grisea استفاده گرديدكه تركيبات محيط كشتRBAS در جدول زير قيد گرديد .
محيط كشت RBAS
مقدارمواد4 (گرم در ليتر)آگار20( گرم در ليتر)سبوس برنج230(گرم در ليتر)PDA پودر تجاري5(گرم در ليتر)سوكروزبراي تهيه اين محيط اختصاصي ابتدا سبوس تازه برنج را 30 دقيقه در آب جوشانده شده سپس به عصاره بدست آمده پودر PDA، آگار و سوكروز افزوده شد. پس از حل كامل مواد افزوده شده محيط غذايي مزبور در اتوكلاو (حرارت120 درجه سانتيگرادوفشاريك اتمسفر) بمدت20 دقيقه سترون نموده و براي استفاده به درون پتري ديش ها ريخته شدند. بمنظورجلوگيري از رشد باكتري مقداري آنتي بيوتيك ( سولفات استر پتومايسين ) به محيط كشت اضافه گرديد.
2-3) تهيه سوسپانسيون اسپور
3 قرار داده شدند و پس از 10 روزPDA ابتدا قطعات كاغذ صافي نژاد هاي موردنظر را روي محيط كشت
(رشدكامل كلني قارچ درون پتري ديش ) با استفاده ازكرك بورر، ديسك هايي از كلني قارچ تهيه گرديد و به محيط كشت مخصوص سبوس دار منتقل شدند. پس از آن كه كلني قارچ در محيط اخيرتمام فضاي پتري ديش را پر كرد، آن را در مقابل نورمهتابي مستقيم با فاصله 50 سانتي متري قرار داده شدند. اين منبع نوري طوري تعبيه شده كه جهت تحريك هر چه بهتر كلني ها به اسپور دهي به طور اتوماتيك 12 ساعت روشن و 12 ساعت خاموش
مي باشد. پس از اينكه اسپور سطح كلني را فراگرفت. مقدار كافي آب مقطر استريل شده به پتريها اضافه شد و با استفاده از اسكالپل خراش دادن سطح كلني در زير هود انجام گرفته و توده اسپور را بهمراه آب مقطر به درون ارلن ريخته و سپس به ازاي هر 50 سي سي، چهار قطره توئين 20 افزوده شد. قبل از افزودن توئين20 جهت تعيين غلظت اسپوراز هموسايتومتر4 استفاده گرديد كه غلظت اسپور نژاد IA-90 برابر 105* 5/2 ، نژادIA-82 برابر 104* 5/8 و براي نژاد IA-89 برابر 105* 4/1 در 80 ميلي ليتر در نظر گرفته شد(شكل 2-1).
شكل 2-1 : كلوني رشد يافته قارچ جهت تهيه سوسپانسيون اسپور
2-4) آماده سازي گياهان آزمايشي
بذور 5 رقم والد شامل C101-PKT , C104-PKTو نعمت وطارم محلي و سان هوان ژان-2 و بذور 10 لاين هيبريدي ذكر شده را بمدت 24 ساعت در آب مقطرخيسانده و سپس در محلول هيپوكلريت سديم 5% يا ويتاواكس ترام يك در هزار بمدت يك ساعت براي بذور والدين و براي بذور F1 بمدت 2 دقيقه ضدعفوني كرده، آنگاه چهار بار با آب مقطر شستشو داده شدند. بذر ها براي جوانه زني به تعداد 60 عدد بر روي كاغذ صافي استريل مرطوب درون پتري ديش اتوكلاو شده قرار داده شدند، و در انکوباتور با دماي بمدت 2 تا 3 روز قرار گرفتند. بذور جوانه دار جهت آزمايش گلخانه اي در جعبه هاي پلاستيكي به ابعاد 10*20*40 سانتي متر كه از خاك مرغوب و نرم مزرعه با مخلوطي از كودها به ميزان 2 گرم ازت ، 3/0 گرم فسفر و 3/0 گرم پتاس براي هر ظرف پلاستيكي پرگرديدند، در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با سه تکرار و به تعداد حدود 10 بذر در هر رديف كاشته شدند (شكل 2-2). پس از آن جعبه ها بداخل گلخانه منتقل و تا مرحله 3 تا 4 برگي (سه هفته) در آنجا نگهداري گرديدند(شكل 2-3) .لازم بذكر است كه فاصله خطوط داخل جعبه نشاءِ از هم 2 سانتي متر در نظر گرفته شد .
و بذور جوانه دار به عمق 3 تا 5 سانتي متر در روي رديف قرار داده شده و روي آنها را با يك لايه خاك نرم و خشك پوشانيده شد.
شكل 2-2 : آماده سازي بستركاشت بذور در ظرف پلاستيكي
شكل 2-2 : كاشت بذور جوانه دار شده در ظرف پلاستيكي به فواصل معين شكل 2-3 : سه- چهار برگي شدن نشاها در شرايط گلخانه اي
2-5) مايه زني5 بلاست برگ
زمانيكه گياهچه ها به مرحله3 تا 4 برگي رسيدند محلول اوره يك در هزار را براي هر جعبه نشاءِ به ميزان 150
سي سي افزوده شد، تا ميزان حساسيت به بيماري بلاست برنج افزوده شود سپس بعد از دو روز با استفاده از
سوسپانسيون اسپور قارچ با غلظت بيش از105 اسپور در ميلي ليتر مايه زني شدند. دو روز قبل از مايه زني جعبه نشاها به اتاقك مرطوب با رطوبت 95% و حرارت 26- 24 سانتي گراد منتقل شدند كه جعبه هاي نشا برروي گوني هاي كنفي خيس قرارگرفته و با جعبه هاي پلاستيكي براي تأمين رطوبت تا حدود 95% پوشانده شدند(شكل 2- 4). آنگاه مايه زني بطور همزمان براي 15 ژنوتيپ درساعتهاي بين 5 تا7 بعدازظهر انجام گرديد و تا 6 تا7 روز بعد از اسپور پاشي با آب مقطر استريل نشاءِ زير پلاستيك مه پاشي گرديدند.
شكل 2-4: قراردادن گياهچه هاي مايه زني شده در زير پوشش پلاستيكي جهت تامين رطوبت اشباع
2-6) اندازه گيري اجزاي مقاومت به بيماري و سنجش بيماري 6
اجزاءِ مقاومت به بيماري بلاست شامل تيپ آلودگي7، تعداد لكه اسپورزا3، سطح برگ آلوده شده 4 ( به درصد يا شدت بيماري )، اندازه لكه5 ( ميلي متر مربع ) ، قابليت اسپورزايي6 ( تعداد اسپور درواحد وزن تر) و دوره كمون (روز) بودندكه برروي برگ ما قبل آخر10 گياهچه در هر تكرار و بصورت ذيل اندازه گيري شدند:
2-6-1) تيپ آلودگي
ارزيابي بيماري 7 تا 10 روز پس از مايه زني نشاها انجام گرديد. براي اين منظور برگهاي جواني كه هنگام مايه زني در معرض اسپورهاي قارچ قرار گرفته بودند مورد ارزيابي قرار گرفتند. تيپ آلودگي با استفاده از مقياس صفر تا 5 براساس مك گيل وبونمن(1992) ارزيابي گرديد ند كه در آن واكنش ميزبان به شش كلاس مختلف تقسيم گرديد:
0= هيچ نشانه اي از بيماري روي برگها تشكيل نشود.
1= لكه هاي قهوه اي كوچكتر از 5/0 ميلي متر و بدون اسپور روي برگها تشكيل شود.
2= لكه هاي قهوه اي با ابعاد 5/0 تا يك ميلي متر و بدون اسپور روي برگها تشكيل شود.
3= لكه هاي 3-1 ميلي متري گرد و بيضوي با مركز آنها خاكستري و احاطه شده با حلقه قهوه اي روي برگها تشكيل شود اين لكه ها كم وبيش اسپور دارند .
4= لكه هاي مشخص دوكي شكل كه بطول سه ميلي متر يا بيشتر مركز آنها خاكستري و تكروزه با حاشيه متمايل به قرمز و يا آب سوخته روي برگها تشكيل شوند. لكه ها پيوسته نبوده و يا بطو جزئي به هم متصل شده اند ، اين
لكه ها اسپوردار هستند.
5=لكه ها بطور مشخص دوكي شكل بوده و بهم پيوسته باشند و در نتيجه بخش هاي بالايي برگ بطرف نوك در يك يا دو نقطه از بين رفته باشد(شكل 2-5).
ارقامي كه واكنشهاي نوع صفر تا دو را نشان داده اند بعنوان ارقام مقاوم8 گروه بندي شده و با حرف “R” مشخص شده اند. ارقامي با واكنش نوع سه نسبتاً حساس9 و با حروف “Ms ياMR ” مشخص شده اند. ارقامي كه واكنشهاي نوع 4 و 5 را بروز داده اند در گروه ارقام حساس10 قرار گرفته و با حروف “S ” مشخص شده اند.ِِِ
شكل 2-5: معيار صفر تا پنج تيپ آلودگي ژنوتيپ هاي مورد آزمايش
2-6-2) درصد سطح برگ آلوده
سطح برگ آلوده با معيار صفر تا 9 كه در آن صفر ( ايمن ) يا فاقد علائم ، 1 تا 3 (مقاوم ) ته سنجاقي تا لكه هاي بدون اسپوردهي قهوه اي تخم مرغي با طول1تا2 ميليمتر، 4تا8 (حساس) زخم هاي بيضوي نوك تيز با
اسپور زايي تيپيك و 9 كاملاً مرده مي باشد توصيف كامل معيار صفر تا 9 در جدول زير آمده است .
(Standard Evaluation system for Rice (IRRIm 4th edition July 1996)
درصد آلودگي برگتوضيحاتدرجه0%بدون علائم بيماري0كمتر از 3/0%درمشاهده صريع لكه هاي روي برگ آشكار نمي گردد اما رسيدگي دقيق هر رديف لكه را آشكار مي كند19/0 – 3/0 %مشاهده صريح تعداد بيشتري لكه را آشكار مي كند22-1 %زخمهاي متعدد بطورتصادفي و بدون طرح خاصي پراكنده شده اند و تعداد زخم در يك برگ آلوده بطور متوسط يك تا چهارزخم است .37-3 %برگهاي بالاتر يكنواخت با زخم بلاست نقطه چين شده است اما بدون نكروزه شدن نوك برگ تعدادي ازبرگهاي پايين قهوه اي هستند .414-8 %تعداد زيادي از برگهاي پايين تر نكروتيك شده اند و معدودي از آنها مرده اند . نوك تعدادي برگهاي پايين قهوه اي رنگ نشان مي دهند وتا خورده اند .
5
24-15 %برگهاي پايين تر بطور يكنواخت رنگ قهوه اي را نشان مي دهند تعدادي برگ مرده قابل رويت است. نوك نكروزه برگهاي بالاتر غالب است .639-25 %نوك اكثر برگهاي بالاتر فرفري و پيچيده مي باشد برگهاي مياني و انتهايي قهوه اي هستند . تعدادي از گياهان و پنجه ها كوتاه شده و يا مرده اند.765-40 %فرفري شدن برگهاي بزرگ ، قهوه اي شدن برگهاي مياني و بالايي شايع هستند گياهان معمولاً كوتاه شده اند و بسياري گياهان مرده اند .8بيش از65 %اكثريت بوته ها كوتاه شده اند، قهوه اي يا مرده اند . فقط تعداد معدودي گياهان برگ سبز دارند . با آلودگي زياد .92-6-3) اندازه لكه
اندازه لكه هاي اسپورزا براساس روش پينش ميت(1993) وبا اندازه گيري طول و عرض لكه هاي اسپورزا
بر طبق معادله زير محاسبه مي گردد .
مساحت لكه (ميلي متر مربع ) =15/عرض
كه عرض لكه در پهن ترين و طول لكه در طويل ترين نقطه آن مي باشد .
2-6-4) تعداد لكه
تعداد لكه هاي اسپورزا با تيپ آلودگي3? بعنوان تعداد لكه بر روي هر گياه شمارش گرديده است
2-6-5)دوره كمون11
با شمارش تعداد لكه هاي اسپورزا برروي برگ انتهايي (جوانترين برگ ) كه سه روز بعد از مايه زني جدا گرديد و درظرف پتري حاوي كاغذ صافي مرطوب قرار داده شدند بطور روزانه و از روزچهارم مايه زني تا روز هشتم اندازه گيري گرديدند. زيرا بعد از مايه زني در آزمايش مربوط تعداد كمي لكه قبل از روز چهارم و بعد از روز هشتم اندازه
گيري شدند، پس دوره كمون فاصله زماني مايه زني تا مشاهده اولين لكه بلاست گفته مي شود.
2-6-6) قابليت اسپورزايي
جهت اندازه گيري قابليت اسپورزايي گياهان آزمايشي بعد از ارزيابي در روز ششم بعد ازمايه زني، بمدت 24 ساعت در اطاقك مرطوب دردماي 27-25 درجه سانتي گراد نگهداري شده سپس برگ هاي گياهان درهر رديف قطع و بعد ازتوزين در لوله هاي آزمايش 50 ميلي ليتري حاوي 10 ميلي ليتر آب مقطر استريل شده قرار داده و از بهم زدن و تكان شديد با تكان دهنده12 بمدت حدود 30 ثانيه، تعداد اسپور در مقادير هم حجم در دو نمونه براي هرتکرارازطريق هموسايتومترشمارش شده وتعداد اسپور( كنيدي)درواحد وزن ترگياهان محاسبه گرديده است.
2-7 ) بررسي مزرعه اي
ارزيابي بيماري بلاست در خزانه بلاست :
پنج رقم والد و تلاقي آنها (يكطرفه) در خزانه بلاست موسسه تحقيقات برنج كشور _ آمل در تير ماه و مرداد ماه سال 1383مورد ارزيابي قرارگرفتند. بذور هر رقم والدي به ميزان 10گرم درسه رديف با طول هر رديف 60 سانتي متري و بفواصل 10 سانتي متري بصورت تصادفي بعد از آماده كردن مطلوب خزانه خشك كاشته شدند و بذور F1 نيز در داخل جعبه هاي نشاءِ كاشته و در فواصل بين رديفهاي والدين قرارگرفتند. مخلوطي از ارقام والدين حساس شامل طارم اهلمي، طارم هاشمي، طارم محلي و بينام،10 روز قبل از كاشت بذور آزمايشي بعنوان پخش كننده و منبع آلودگي طبيعي جهت ايجاد اپيدمي بيشتر در اطراف كرتهاي آزمايشي كاشته شدند (شکل 2-6).
گياهان آزمايشي بعد از سبز شدن و جهت ايجاد شرايط مطلوب براي آلودگي و در طي ساعات 9 تا 11 صبح
و 5 تا 7 عصر بفواصل زماني 10 الي 15 دقيقه با آب پاشي گرديدند. براي جلوگيري از خسارت آفت كرم برگخوار برنج كه باعث كاهش سطح برگ مي شوند از لباسيد (5/1 در 1000 ليتر آب) يا محلول سوين استفاده شده، و همچنين براي جلوگيري از خسارت حاصل از گنجشك از توري هاي پارچه اي و نيز از براي از بين بردن موشها طعمه مسموم استفاده شده است(شكل 2-6). از روز چهاردهم بعد از كاشت و بفواصل زماني 4 روز و تا روز سي و پنجم ارزيابي سطح برگ آلوده شده بصورت مشاهده اي و بر روي 15 گياه كه بطور تصادفي انتخاب شدند و براساس روش استاندارد مورد استفاده درايري بصورت درصد برگ بيمار شده انجام گرفت(جدول 2-3). جهت ايجاد آلودگي بيشتر قبل از آماده كردن خزانه بلاست، بذور ذرت بعنوان تامين رطوبت و سايه انداز و بادشكن در دو طرف خزانه كاشته شدند. براي افزايش ميزان آلودگي نمونه هايي از برگهاي آلوده بلاست منطقه هاي مختلف استان مازندران را جمع آوري و بصورت سوسپانسيون بر روي خزانه اسپورپاشي گرديدند. براي شادابي برگها بمنظور بهتر نشان دادن لكه ها از كود هاي ماكرو و ميكرو از زماني كه بوته ها 3تا4 برگي هستند بصورت سوسپانسيون 1000×1 استفاده گرديد. آنگاه منحني توسعه بيماري و مساحت زير منحني هاي توسعه بيماري براساس روش شانر و فيني (1977) استفاده گرديد، و بر اساس فرمول زير محاسبه گرديد.
كه :
ام i: شدت بيماري (سطح برگ بيمار شده ) در مشاهده
ام i: زمان (روزها) در مشاهده
: جمع كل مشاهدات مي باشند .K
در خزانه بلاست درصد سطح برگ آلوده و تيپ آلودگي مورد بررسي قرار گرفت.
لازم به ذكر است كه به ميزان نيم كيلو كود اوره و 250 گرم پودر فسفات قبل از شروع كار با خاك حاوي مقدار اندكي ماسه با چنگگ مخلوط و اضافه گرديد.
رديف هاي مخلوطي از ارقام حساس
اشكال 2-6: آماده سازي خزانه بلاست و كاشت ژنو تيپ ها جهت ارزيابي ژنوتيپ ها
2-7 ) نحوه دورگ گيري برنج
كاشت نشاءِ پايه هاي والدين در سه تاريخ متفاوت و به فاصله زماني پانزده روز بمنظور ايجاد همپوشاني كافي در انجام تلاقيها با توجه به متفاوت بودن زمان گرده افشاني ارقام در ارديبهشت سال 1382 در موسسه تحقيقات برنج آمل انجام گرفت. در اواسط تيرماه يعني زمان خروج خوشه ها از غلاف بوته ها از مزرعه خارج و عمل اخته كردن روي پايه هاي مادري در اوايل صبح وغروب با استفاده از دستگاه مكش صورت گرفت. در اواسط همان روز يا روز بعد با گرده والد پدري كه از طريق جمع آوري خوشه ها از مزرعه در هنگام صبح و قراردادن خوشه هاي جدا شده در داخل شيشه يا ظرف آبي با دماي o30 – 25 در اتاقك تلقيح، عمل گرده افشاني بصورت دستي و در فضايي آرام و عاري از هرگونه گرده خارجي انجام و پس از2 الي3 روز بعد بوته هاي پوشانده شده با كاغذ سلوفان به گلخانه منتقل گرديد(شكل 2-7). بذرهاي تشكيل شده بر روي پايه هاي مادري بعد از30 تا 35 روز آماده برداشت مي شوند(شكل 2-8).
شكل 2-7: پوشانيدن والد مادر گرده افشاني شده با كاغذ سلوفانشكل 2-8: تشكيل شدن بذر هيبريد
2-8) تجزيه هاي آماري
به منظور آزمون وجود تفاوت معني داري در ميان ژنوتيپ ها براي كليه خصوصيات مورد بررسي در اولين گام اقدام به انجام تجزيه واريانس مقدماتي براساس مدل پيشنهادي براي طرح بلوك هاي كامل تصادفي گرديد. همچنين
مقادير ضريب تنوع، ضرايب تغييرات فنوتيپي و ژنوتيپي و متوسط بازدهي ژنتيكي نيزمحاسبه گرديدند(جدول3-1 ).
بعد از انجام تجزيه واريانس مقدماتي در صورت وجود تفاوت معني دار بين آنها تجزيه واريانس قابليت تركيب پذيري عمومي و خصوصي از طريق روش دوم و مدل مخلوط B پيشنهادي گريفينگ (b 1956) و برآورد پارامترهاي ژنتيكي ( وراثت پذيري عمومي و خصوصي ، درجه غالبيت و …) از طريق روش دوم و مدل مخلوط هيمن (a 1954، b 1954( صورت گرفته اند.
تجزيه آماري كليه صفات توسط نرم افزار Diall win98, SAS ونرم افزار AGROBAS، رسم نمودار با استفاده از EXCELو مقايسه ميانگين ها از طريق روش دانكن انجام گرفته است. براي صفات تعداد لكه و تيپ آلودگي تبديل جذري و براي درصد سطح برگ آلوده شده تبديل زاويه اي صورت گرفته است .
2-8-1) آزمون معتبر بودن فرضيات هيمن:
براي تحقيق شرايط پيشنهادي توسط هيمن ( a1954) و ادامه تجزيه و تحليل، لازم است كه براي تمام خصوصيات آزمونهاي فرض مربوط انجام گيرد. دو نوع آزمون شامل :
الف ) يكنواختي واريانس ، كوواريانس اعتبار فرض هايي را كه توسط هيمن بعمل آمده بود نشان مي دهد اين آزمون توسط فرمول زير بعمل مي آيد (فرشادفر1377)
مساوي F درجه آزادي 4 و n -2 مي باشد اگر معني دار شد فرضيات هيمن رد مي شود .
: واريانس هر رديف (نتاج )
: كوواريانس بين والدين و نتايج آنها
ب) روش ديگر استفاده از ضريب رگرسيون است
=اشتباه معيار (b)
معني دار بودن b را از صفر ويك ميتوان بشرح زير مورد آزمون قرار داد .

مقدار t محاسبه شده با t جدول با درجه آزادي n-2 مقايسه مي شود . شيب خط رگرسيون نبايستي تفاوت معني دار با يك داشته باشد .اگر شيب خط رگرسيدن معادل واحد باشد در آن صورت فرضيات هيمن مبني بر آنكه هر مكان ژني داراي دوآلل است،ژنها مستقلاً در والدها توزيع شده اندو اثرمتقابل غير آللي وجودندارد صدق مي كند(فرشادفر1377).
2-8-2) تجزيه گرافيكي13
رابطه بين اطلاعات مفيدي را دراختيار ما مي گذارد بنابراين با مقادير متناظر در محور مختصات نقطه گذاري گرديدند و براي رسم سهمي محدودكننده14 مقادير متناظر با هر محاسبه گرديد
: واريانس والدين
براي رسم خط رگرسيون مقادير اميدرياضي بصورت ذيل محاسبه گرديد:
مقادير محاسبه شده Wrei در مقابل در دستگاه محور مختصات جهت رسم خط رگرسيون نقطه گذاري شدند . نقطه عرض از مبدا15 خط رگرسيون با محور يعني (a) بصورت ذيل محاسبه گرديد :
لازم بذكر است كه مقدار اوليه از فرمول روبرو بدست مي آيد :
: ميانگين واريانس رديفها
2-8-3) برآورد اجزاءِ واريانس
استفاده ازاجزاء واريانس ژنتيكي شامل بصورت ذيل برآورد گرديدند(فرشادفر1377).

: ميانگين كوواريانس بين والدين و نتايج
: ميانگين واريانس رديفها
: ميانگين واريانس رديفها
: تفاوت بين ميانگين والدين و n2 نتايج آنها
: كوواريانس اثرات غالبيت و افزايش در يك نتاج منفرد
n: نسبت ژنهاي مثبت در والدين ونسبت هاي ژنهاي منفي در والدين v
جزء تنوع بواسطه اثرات افزايشي پنها
جزء تنوع بواسطه اثرات غلبه ژنها
اثر غلبه ( بصورت جمع جبري در تمام مکان هاي ژني در حالت هتروزيگوني در تمام ثلاقي ها)
جزء محيطي
اشتباه معيار خط واريانس مشترك بصورت ذيل محاسبه گرديد(فرشادفر1370):

2-8-4) ميانگين درجه غالبيت16
ميانگين درجه غالبيت براساس فرمول ذيل بدست آمد. اگر ميانگين درجه غالبيت صفر باشد يعني نسبت غالبيت اگر بين صفر و يك باشد يعني غالبيت ناقص است واگر بزرگتر از يك باشديعني اثر ژن فوق غالبيت است (فرشادفر1370).
: ميانگين درجه غالبيت
2-8-5) نسبت ژنهايي كه داراي اثرات مثبت و منفي در والدين هستند.17
از فرمول بدست آمده اگر اين نسبت نزديك 25/0 باشد يعني ژنهاي مثبت و منفي در والدين تقريباً يكسان هستند يعني فراواني آنها نزديك 5/0 است . اگر اين نسبت بيشتر از 25/0 باشد يعني فراواني ژن A بيشتر از 5/0 بوده و اگر كمتر از 25/0 باشد يعني فراواني ژن A كمتر از 5/0 است بعبارت ديگر u يا v كمتر يا بزرگتر از 5/0 هستند(فرشادفر1370).
2-8-6) نسبت ژنهاي غالب به مغلوب در والدين18
از فرمول ذيل بدست آمده اگر عدد بدست آمده نزديك يك باشد يعني ژنهاي غالب و مغلوب داراي فراواني يكسان هستند . اگر بزرگتر از يك باشد يعني ژنهاي غالب بيشترند و اگر كمتر از يك باشد يعني ژنهاي مغلوب بيشتر هستند (فرشادفر1370).
: واريانس هموزيگوت مغلوب
: واريانس هموزيگوت غالب
2-8-7) جهت غالبيت:براي آنكه مشخص شود آللهاي افزايشي غالب هستند يا مغلوب از ضريب كوراسيون (r ) بين رديف والديني غالبيت يعني () و مقداري والديني() استفاده گرديده. اگر r منفي باشد يعني آللهاي افزاينده غالب اند و اگر r مثبت باشد يعني آللهاي كاهش دهنده غالب هستند (فرشاد فر1370).
2-8-1-9) تعداد گروههاي ژني19
تعداد گروههاي ژني يا بعبارت صحيح تر فاكتورهاي موثركه صفت را كنترل مي كند و غالبيت را نشان مي دهند از فرمول ذيل محاسبه گرديد:
2-8-9) وراثت پذيري
با استفاده از روش دي آلل وراثت پذيري خصوصي و عمومي بشرح زيرمحاسبه گرديد.(فرشاد فر 1370)
وراثت پذيري خصوصي20
وراثت پذيري عمومي21
2-8-10) تجزيه واريانس قابليت هاي تركيب پذيري به روش دي آلل
بعد از انجام تجزيه واريانس مقدماتي در صورت وجود تفاوت معني دار بين آنها تجزيه واريانس قابليت هاي تركيب پذيري ، شامل برآورد اثرات قابليت هاي تركيب پذيري عمومي (GCA)و خصوصي ( SCA) از طريق روش دوم و مدل مخلوط B پيشنهادي گريفينگ (b1956) انجام گرفت.جهت آزمون اثرات GCA وSCA ازپارامتر استفاده گرديد . براي آزمون معني دار اثرات GCAو SCA از آزمون F و با درجه آزادي پيشنهادي براساس روش گريفينگ (b1956) استفاده گرديد .
2-8-10-1 ) محاسبه اجزاءِ واريانس ژنتيكي
بمنظور برآورد مقادير واريانس هاي افزايشي و غير افزايشي ابتدا واريانس هاي قابليت هاي تركيب پذيري عمومي و خصوصي را بر طبق روش پيشنهادي گريفينگ (b1956) محاسبه شد و آنگاه واريانس هاي افرايشي و غيرافزايشي به صورت ذيل محاسبه گرديد :
: واريانس افزايشي
: واريانس غير افزايشي
جدول تجزيه واريانس تركيب پذيري در متد شماره دو مدل مخلوط “ب” گريفينگ
EMSM.Sمنابعp-1GCASCA(t-1)(r-1)اشتباه
واريانس قابليت تركيب پذيري عمومي
واريانس قابليت تركيب پذيري خصوصي
واريانس محيط( اشتباه )
ميانگين واريانس اشتباه
> برآورد اثرات تركيب پذيري عمومي
> برآورد اثرات تركيب پذيري خصوصي
1 -Blast nursery
2 – Rice Bran
3 – Potato Dextrose Agar
4 – Hemocaytometer
1- Inoculation

1- Disease Assessment 2- Infection Type 3 – Sporulating Lesion
4- Disease Leaf area 5- Lesion Size 6- Sporulation Capacity

1- Resistance
2-Moderately Susceptible
3- Susceptible
1- Latent Period
2- Vortexes
1- Graphic analysis
2- Limiting Par bola
3- Point of interception
1- Average degree of dominance
2- Balance of positive and negative alleles
1- Proportion of dominant genes
2-Number of effective Factors , usually unreliable
1- Heritability for diallel in narrow sense
2- Heritability for diallel in abroad sense
—————
————————————————————
—————
————————————————————

30



قیمت: تومان


پاسخ دهید