00

به نام خداوند جان و خرد
مجله آموزش پرستاري
فصلنامه علمي – پژوهشي انجمن علمي پرستاري ايران
دوره سوم – شماره 3 (پياپي 9) – پاييز 1393

صاحب امتياز: انجمن علمي پرستاري ايران
مدير مسؤول و سردبير: دكتر فاطمه الحاني
مدي ر اجرايي: دكتر آذر طل
شماره پروانه انتشار وزارت ارشاد اسلامي: 4823/94 مورخ 20/2/91
شماره استاندارد بين المللي: 2322-3812
شماره بين المللي نشريه الكترونيكي: 4428-2322 e-ISSN

شوراي نويسندگان (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيلپور بندبني، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي گيلان
دكتر فاطمه الحاني، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر منير انوشه، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر زهره پارسا يكتا، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حميد پيروي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر محمدعلي چراغي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي حسيني، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر سيده فاطمه حق دوست اسكويي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر محمدرضا حيدري، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر ناهيد دهقاننيري، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر ناهيد رژه، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر سادات سيدباقر مداح، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر نعيمه سيدفاطمي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر آذر طل، دكتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر عباس عبادي، دانشيار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقيهاﷲ
دكتر عباس عباسزاده، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دكتر شهرزاد غياثونديان، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر علي فخرموحدي، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي سمنان
دكتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر انوشيروان كاظم نژاد، استاد گروه آمار زيستي دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عيسي محمدي، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر ندا مهرداد، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر حسن ناوي پور، استاديار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عليرضا نيكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجتبي ويسمرادي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجيده هروي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر فريده يغمايي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

ويراستار انگليسي: دكتر مجتبي ويس مرادي – عليرضا قريب
ويراستار فارسي: دكتر فاطمه الحاني
حروفچيني و صفحه آرايي: فرشته حيدري
طراح جلد: اصغر سوراني
ناشر: انجمن علمي پرستاري ايران
نشاني: تهران – ميدان توحيد – دانشكده پرستاري و مامايي تهران
كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: [email protected] , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاري دوره 3 شماره 3 (پياپي 9) پاييز 1393، 68-59
عوامل مرتبط با فرسودگي تحصيلي در دانشجويان پرستاري و پيراپزشكي دانشگاه علوم پزشكي قم در سال 1392

فاطمه شريفيفرد، كيان نوروزي، محمدعلي حسيني، حميد آسايش، مهدي نوروزي

چكيده

مقدمه: فرسودگ ي تحصيلي احساس بيكفايتي و خستگي ذهني است كه دانشجويان در مقابل اسـترس مـزمن ناشـي ازفقدان منابع لازم براي انجام دادن وظايف و تكاليف محوله از خود نشان ميدهند. اين مطالعه براي تعيـين وضـعيت فرسـودگيتحصيلي و عوامل مرتبط با فرسودگي تحصيلي در دانشجويان پرستاري و پيراپزشكي دانشگاه علوم پزشكي قـم در سـال 1392 انجام شده است.
روش: در اين مطالعه مقطعي تعداد 264 دانشجو از بين دانشجويان پرستاري، هوشبري، اتاق عمل و فوريت پزشكي بـهصورت تصادفي انتخاب شدند. پرسشنامه اطلاعات دموگرافيك – تحصيلي و فرسودگي تحصيلي ماسلاچ براي گـردآوري داده هـااستفاده شد. روايي و پايايي اين مقياس با آلفاي كرونباخ بـراي خـرده مقيـاس خـستگي عـاطفي 89/0، شـك و ترديـد 84/0 وخودكارآمدي 67/0 مورد تأييد قرار گرفته است. دادهها با آزمونهاي آمار توصـيفي و رگرسـيون لجـستيك در محـيط نـرم افـزارآماري SPSS v.16 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافتهها: ميانگين (± انحراف معيار) نمره فرسو دگي تحصيلي دانشجويان شركتكننده در مطالعه (84/15±52/28) بود ودر مجموع 1/24% دانشجويان فرسودگي بالا و 6/46% فرسودگي تحصيلي در حد متوسط داشتند. براساس يافته هاي بـه دسـتآمده از رگرسيون لجستيك چند متغيره، معدل در خرده مقياس خـستگي عـاطفي (96/0-58/0:OR:0/75 ،%95CI) و شـك وترديد (96/0-56/0:OR:0/73 ،%95CI) با فرسودگي تحصيلي ارتباط منفي و معنادار داشـت و در خـرده مقيـاس ناكارآمـدي، معدل (92/0-5/0:OR:0/68 ،%95CI)، سكونت در منزل شخـصي (20/13-27/1:OR:4/10 ،%95CI) و تحـصيل در رشـتههوشبري (10/9-12/1:OR:3/19 ،%95CI) با فرسودگي تحصيلي ارتباط معنادار داشت (05/0<p).
نتيجهگيري: براساس يافتههاي مطالعه حاضر درصد قابل توجهي از دانشجويان دچار فرسودگي تحصيلي هستند. معدل نقش محافظتي در مقابل فرسودگي تحصيلي داشـت و تحـصيل در رشـته هوشـبري و سـكونت در منـزل شخـصي از ريـسكفاكتورهاي فرسودگي تحصيلي بود . معدل نمرات با كليه خرده مقياسهاي فرسودگي تحصيلي ارتباط معناداري داشت لذا برنامه-ريزي جهت كاهش فرسودگي تحصيلي ميتواند سبب ارتقاء عملكرد تحصيلي در دانشجويان گردد.

كليد واژه ها: فرسودگي تحصيلي، دانشجو، پرستاري، پيراپزشكي

تاريخ دريافت: 1/2/1393 تاريخ پذيرش: 1/7/1393

مقدمه

فرسودگي حالت ي از خستگي ذهن ي و هيجاني اسـتكه حاصل سندرم اسـترس مـزمن بـوده و از فـشار بـالاينقش و محدوديت زمان ي و فقدان منابع لازم بـراي انجـامدادن وظـايف و تكـاليف محولـه ناشـي مـ يگـردد (1و2).
فرسودگي ابتدا در مشاغلي مطرح شد كه در تعامل مستقيمبا مردم بوده و ارا يه خدمات ميكردند و بـر رابطـه فـي مـابـين ارايـه كننـده و متقاضـي خـدمات تأكيـد داشـت (3).
فرس ودگي ش غلي ب ين پرس تاران، معلم ان، م شاوران ودانشجويان مقايسه شده و مشخص شده دانشجويان نيز درطي دوران تحصيل سطح متوسط تا بالايي از فرسودگي راتجربه مي كنند. امروزه متغير فرسودگي بـه موقعيـتهـايديگري از جمله موقعيت آموزشي گسترش پيدا كرده اسـتو با عنوان فرسـودگي تحـصيلي نـام بـرده مـي شـود (4).
دانشجويان به سبب داشتن مشغوليت با تكاليف درسي بـهنوعي شاغل محسوب شده و مستعد فرسودگي هستند. اگر دانشجويان دچار خستگي عاطفي جدي شوند ممكن اسـتتحريك پذير، نااميد و فرسـوده شـده و عملكـرد تحـصيليپايينتري پيـدا كننـد (5). آمـوزش و يـادگيري تجربـهاي پراسترس است به خصوص در رشتههاي گروه پزشكي كهماهيت آن ها به گونهاي است كه از پراسترس ترين مشاغلمحسوب مي شوند و دانشجويان ايـن رشـتههـا عـلاوه بـراسترس آموزش نظري تحت تأثير استر س هاي ديگـري ازجمله استرس حضور در بيمارستان كه به دليـل ارتبـاط بـازندگي و مرگ يكي از پراسترس ترين محـيط هـاي كـاريميباشد قرار دارند (6). نگرانـي دانـشجويان در بـه دسـتآوردن شغل و آينده شغلي و رضايت از محيط آموزشي نيـزاز جمله عوامل مؤثر در فرسودگي تحصيلي ميباشـند (7).
برنامههاي آكادميكي چالش برانگيز و رقابتي و بي عـدالتيادراك شده دانشجويان از سوي اساتيد باعث افزايش سطحاسترس و زمينهساز ايجاد فرسودگي تحـصيلي مـيگردنـد (8). مطالعاتي وجود دارد كه بيان ميكند فرسودگي كاهشكيفيت زندگي را به دنبال دارد (9). دلايل مختلفـي وجـوددارد كه باعث شده فرسودگي تحصيلي از عرصههاي مهـمتحقيقاتي بـه شـمار آيـد از آن جملـه مـيتـوان بـه تـأثير فرسودگي بر عملكرد تحصيلي، تعهد دانشجويان به انجـامامور آموزشـي در دانـشكده، علاقـه بـه ادامـه تحـصيل ومشاركت علمي پس از فراغت از تحصيل اشاره كرد (10). براسـاس تحقيقـات و پـژوهشاهـ ي انجـام شـده، مي توان گفت كـ ه فرسـودگي تحـصيلي در موقع يـت هـاي آموزشي با ويژگي هايي ماننـد خـستگي ناشـي از الزامـاتمربوط به مطالعه، رشـد حـس و نگـرش بدبينانـه و بـدونحساسيت نسبت به مطالب درسي و نيز احـساس پيـ شرفت شخصي ضع يف در امور درسي و تحصيلي مـشخص مـي-شود (3). مطالعهاي كـهEl-Masry و همكـاران انجـامدادند مشخص نمود 8/76% از دانـشجويان پزشـكي سـالشـشم و بـالاتر خـستگي شـديد و 7/71% از آنـان سـطح بالايي از استرس را درك كرده بودند كه نگرانـي در مـوردآينده، ترس از آسيب رساندن به بيماران، انجام مهارتهاي ناقص و انتظارات بالاي والدين مهم تـرين علـت اسـترسبالاي دانشجويان سال آخر نـسبت بـه دانـشجويان سـالپايينتر بود (11).
Rudman مطالعــه اي را روي 1702 دانــشجوي پرستاري در سوئد انجـام داد و نـشان داد كـه در پيگيـرييك سال پس از فراغت از تحـصيل، دانـشجوياني كـه در طي تحصيل دچار فرسودگي مي شـوند كمتـر بـه وظـايفشغلي مسلط بوده، از نتايج پـژوهشهـ اي انجـام شـده درحيطه شغلي كمتر استفاده مـيكردنـد و تمايـل بـه تـركخدمت بالاتري داشتند (12).
ميكائيلي و همكاران در مطالعهاي مشخص نمودنـدفرسودگي تحصيلي بـا عملكـرد تحـصيلي رابطـه منفـي ومعناداري دارد به اين معنا كه هرچه فرسودگي تحصيلي دردانش آموزان بالاتر باشد عملكرد ضعيفتري خواهد داشـت(13).
با توجه به پيامدهاي ناشي از فرسـودگي تحـصيليكه در قسمتهاي پيشين بيان شد و با در نظر گرفتن ايـنمطلب كه دوران دانشجويي براي اكثر دانشجويان، به ويژه دانشجويان پرستاري به جهت فعاليت در امور بـاليني دورهپراسترسي گـزارش شـده و مطالعـات نـشان داده انـد كـهدانشجوياني كه در دوره تحصيل دچار فرسودگي تحـصيليميشوند عملكرد مناسبي پس از ورود بـه محـيط بـالين واشتغال نخواهند داشت، همچنين با توجه به اين نكتـه كـهمطالعات بسيار كمي در كشور در زمينه فرسودگي تحصيليدر دان شجويان ب ه وي ژه دان شجويان رش ته پرس تاري و پيراپزشكي انجام شده و در مطالعات اندك انجام شده نيـزعموماً از فرم هاي عمومي فرسودگي اسـتفاده شـده اسـت.
بنابراين در اين مطالعه با اسـتفاده از پرسـشنامه تخصـصيسنجش فرسودگي تحصيلي ويژه دانـشجويان بـه بررسـيوضعيت فرسـودگي تحـصيلي در دانـشجويان پرسـتاري وپيراپزشكي دانشگاه علوم پزشكي استان قم در سال 1392 پرداخته شد.

روش مطالعه

در اين مطالعـه مقطعـي بـا تعـداد 264 دانـشجويپرستاري و پيراپزشكي در نيمسال دوم سال تحصيلي 93-92 به بررسي وضـعيت فرسـودگي تحـصيلي دانـشجويانپرستاري و پيراپزشكي دانشگاه علوم پزشكي قـم پرداختـهدر اين مطالعه نمونـهگيـري بـه صـورت تـصادفي مـنظمصورت گرفت . براي محاسبه حجـم نمونـه مـورد نيـاز بـا
112477036792

استفاده از فرمول (n = ( Z 1 −α 2 )d2 *2 p * (1 − p و اطلاعاتاخذ شده از مطالعات مشخص شد شيوع فرسودگي در مياندانشجويان 8/76-3/10% مي باشـد كـه براسـاس مطال عـهديرباي و كوئيتين (14و15) با در نظر گـرفتن شـيوع 45% كه ميانگين ارقام گزارش شده در مطالعات قبلـي اسـت بـااحتمال خطاي نوع اول (α) 05/0، حجم نمونـه 264 نفـرتعيين و نتايج با استفاده از 264 نمونه تجزيه و تحليل شد.
براي انجام نمونهگيري ليست كل دانـشجويان پرسـتاري،هوشبري، اتاق عمل، فوريت پزشكي تهيه، سپس براساس جدول اعداد تصادفي نمونههـا بـه تـصادف از بـين ليـستانتخاب شدند و در صورت انصراف يا عدم علاقه به شركتدر مطالعه و يا تكميل ناقص پرسشنامه نمونه انتخاب شدهحذف و نمونه ديگري جـايگزين مـي شـد. نداشـتن سـابقهاختلالات روانپزشكي شناخته شده تحت درمان براسـاس اظهارات فردي و مدارك موجود و اشتغال بـه تحـصيل درزمان تكميل پرسشنامه براي ورود به مطالعه ضروري بـود.
قبل از انجام مطالعه مجوزهاي لازم از مـسؤولين دانـشگاهعلوم پزشكي قم اخـذ شـد و از تمـامي دانـشجويان بـرايشركت در مطالعه رضايت شفاهي گرفته شـد و بـه ايـشاناطمينان داده شد كه دادهها بدون نام و فقط براي اسـتفادهدر پـژوهش جمـعآوري مـيشـوند. پرسـشنامه اطلاعـات دموگرافيك متغيرهايي مانند سن، جنس، وضـعيت تأهـل ، وضعيت سكونت، وضـعيت اشـتغال و اطلاعـات تحـصيليشامل رشته تحصيلي، مقطـع تحـصيلي، تـرم تحـصيلي و معدل بود . براي بررسي فرسودگي تحـصيلي از پرسـشنامهتعديل شده فرسودگي ماسلاچ فرم عمو مـي اسـتفاده شـدهك ه توس ط Schaufeli و همك ارانش اص لاح ش ده و فرسودگي تحصيلي را در دانشجويان اندازهگيري مـيكنـد (14). پرسشنامه در كل 15 عبارت دارد و شامل سه خـردهمقياس فرعي است. خستگ ي عاطف ي (پنج عبارت ) شـك و ترديـد (چهـار عبـارت) و خودكارآمـدي (شـش عبـارت) را شامل مي شود. همه عبارتهـا بـه صـورت ليكـرت هفـتدرجهاي از هرگز (0) تا هميشه (6) نمرهگذاري مـيشـوند . البته با توجه بـه مثبـت بـودن عبـارات (در طـول كـلاس اطمينـان دارم كـه در انجـام كارهـا مـؤثرم) در مقيـاسخودكارآمدي، نمره دهي به صورت معكوس صورت گرفتـهو نشان دهنده احساس ناكارآمدي مي باشد. دامنه نمرات دراين ابزار از 0 تا 90 متغير است . روايي و پايايي اين مقياستوسط رستمي و همكاران برروي دانشجويان زن دانـشگاهاصفهان با آلفاي كرونبـاخ بـراي خـرده مقيـاس خـستگيعاطفي 89/0، شك و ترديـد 84/0 و خودكارآمـدي 67/0 مورد تأييد قرار گرفتـه اسـت (15). در مطالعـه حاضـر نيـز پايايي اين مقياس با آلفاي كرونبـاخ بـراي خـرده مقيـاسخستگي عاطفي 89/0، شك و ترديد 87/0 و خودكارآمدي 79/0 مورد تأييد قرار گرفت. جهت تحل يل داده هاي كمـياز ميانگين و انحراف معيار و براي تحليل دادههاي كيفي از فراواني و درصد اسـتفاده شـد متغيرهـاي ايـن مطالعـه بـااستفاده از آزمون كولمـوگروو- اسـميرنوو بررسـي و دارايتوزيع نرمال بودند. براي تشخيص ارتباط بـين متغيرهـا بـافرسودگي تحصيلي رگرسيون لجستيك تك و چند متغيـره(مدل ENTER) با استفاده از نـرم افـزار SPSS v.16 انجام شد . در اين مطالعه جهت انجام رگرسيون لجـستيكمتغير فرسودگي تحصيلي بـا اسـتفاده از چـارك 75 بـه دوطبقه فرسودگي بالا و فرسـودگي پـايين طبقـهبنـدي شـد (16). سطح معناداري براي كليه متغيرها 05/0<p در نظر گرفته شد.

يافتهها

ميانگين و انحراف معيـار سـن شـركتكننـدگان در پژوهش 51/3±78/21 بود و 5/54% از ايـشان را دختـرانتـشكيل مـيدادنـد 5/20% از دانـشجويان متأهـل و اكثـر دان شجويان (3/88%) در مقط ع كارشناس ي م شغول ب هتحصيل بودند . 3/25% از دانشجويان شاغل بوده كه از اينتعداد 5/19% در مراكز درماني خصوصي و دولتي (اشـتغالمرتبط با رشته تحصيلي) مشغول به فعاليت بودنـد . 1/24% ساكن خوابگـاه و مـابقي غيرخوابگـاهي بودنـد. 5/20% از دانشجويان شركت كننده در اين مطالعـه تـرم يـك، 7/5% ترم دو ، 21/3% ترم سه ، 6/10% تـرم چهـار، 1/14% تـرمپنج، 6/7% ترم شش ، 1/9% ترم هفـت، 11% تـرم هـشتبودنــد. ميــانگين و انحــراف معيــار معــدل دانــشجويان38/1±57/16 بود (جدول شماره 1).
ميــانگين و انحــراف معيــار نمــرات دانــشجويانشركتكننده در اين مطالعه در مقياس فرسودگي تحصيلي(نمره كل ) 84/15±52/28 بود . با استفاده از چـارك 25 و
75 فرسودگي تحصيلي بـه سـه طبقـه فرسـودگي پـايين،متوســط و بــالا تقــسيمبنــدي شــد . همچنــين 1/24% دانشجويان فرسودگي تحصيلي بالا را تجربه كـرده بودنـد
(جدول شماره 2).
يافتههاي حاصل از ورود متغيرهـاي دموگرافيـك وتحصيلي، در مـدل تـك متغيـره رگرسـيون لجـستيك در جدول شماره 3 گزارش شده است. پس از ورود متغيرها درمدل چند متغيره رگرسـيون لجـستيك، در خـرده مقيـاسخــستگي عــاطفي معــدل (96/0-58/0:OR:0/75 ،CI) معنـادار بـود (05/0<p) ب ه طـوري ك ه افـزايش مع دل فرسودگي تحصيلي در بعد خستگي عـاطفي را 25/0 برابـر كاهش مي دهد و در خرده مقيـاس شـك و ترديـد ارتبـاطمعدل با اين خـردهمقيـاس (96/0-56/0:OR:0/73 ،CI) معنـادار بـود و مـشخص شـد افـزايش معـدل فرسـودگي تحصيلي در بعد شك و ترديـد را 27% كـاهش مـيدهـد .
همچنين در بررسي ارتباط متغيرها با خرده مقياس احساسناكارآمدي، ارتباط تحـصيل در رشـته هوشـبري، معـدل وسكونت در منزل شخصي معنادار بود (05/0<p) به طوريكه تحصيل در رشته هوشبري در مقايسه با رشته پرستاريدر بعد احساس ناكارآمدي افزايش 10/3 برابري فرسودگيتحـصيلي را بـه دنبـال خواهـد داشـت (68/8-10/1:CI، 10/3:OR) و اف زايش مع دل ب ا ك اهش 32/0 براب ري فرسودگي تحصيلي در بعد احساس ناكارآمدي همراه بـوده(92/0-5/0:OR:0/68 ،CI) و سكونت در منزل شخصي
34/3 برابر فرسودگي تحصيلي را در اين بعد افزايش مـي –
.(OR:3/34 ،CI:1/18-9/48) داد
جدول 1- برخي متغيرهاي دموگرافيك دانشجويان پرستاري و پيراپزشكي دانشگاه علوم پزشكي قم در سال 1392
درصد تعداد گروه بندي متغير
45/5 144 پسر جنسيت
54/5 120 دختر 79/5 210 مجرد وضعيت تأهل
20/5 54 متأهل 19/5 50 اشتغال مرتبط با رشته تحصيلي وضعيت اشتغال دانشجويان شركت كننده در مطالعه
5/8 15 اشتغال غيرمرتبط با رشته تحصيلي 74/7 192 غيرشاغل 11/7 31 كارداني مقطع تحصيلي
88/3 233 كارشناسي 24/1 63 خوابگاه محل سكونت دانشجويان شركت كننده در مطالعه
16/1 42 منزل شخصي 59/8 156 منزل پدري 29/5 78 هوشبري رشته تحصيلي دانشجويان شركت كننده در مطالعه
28 74 اتاق عمل 18/6 49 فوريت پزشكي 23/9 63 پرستاري 26/5 70 سال اول سنوات تحصيل
31/8 84 سال دوم 21/8 57 سال سوم 20/1 53 سال چهارم
جدول 2- فراواني مطلق و نسبي فرسودگي تحصيلي دانشجويان پرستاري و پيراپزشكي دانشگاه علوم پزشكي قم در سال 1392
طبقه بندي متغير فرسودگي تحصيلي انحراف معيار ميانگين متغير
بالا متوسط پايين فراواني مطلق(فراواني نسبي ) فراواني مطلق(فراواني نسبي ) فراواني مطلق(فراواني نسبي ) 70(26/8) 117(44/8) 74(28/4) 8/99 11/90 خستگي تحصيلي
76(29/2) 111(42/7) 73(28/1) 3/20 3/19 شك و ترديد
56(21/6) 138(53/3) 65(25/1) 6/94 13/40 احساس ناكارآمدي
61(24/1) 123(48/6) 69(27/3) 15/84 28/52 نمره كل فرسودگي تحصيلي

جدول 3- ارتباط برخي متغيرهاي دموگرافيك با فرسودگي تحصي لي براساس تحليل رگرسيون لجستيك (مدل تك متغيره)
احساس ناكارآمدي شك و ترديد خستگي عاطفي متغير
p-value فاصله اطمينان
95%CI نسبت شانس
OR p-value فاصله اطمينان
95%CI نسبت شانس
OR p-value فاصله اطمينان
95%CI نسبت شانس
OR 0/2 0/97-1/12 1/04 0/56 0/88-1/07 0/97 0/41 0/87-1/05 0/96 — — — سن
0/45 0/44-1/43 0/80 0/62 0/48-1/54 0/86 0/91 0/55-1/70 0/96 پسر جنس
— — – — – — — — – — – — — — – — – — دختر 0/48 0/57-3/26 1/36 0/73 0/41-1/85 0/88 0/97 0/49-1/98 0/98 هوشبري رشته
0/5 0/33-1/72 0/75 0/62 0/38-1/76 0/82 0/009 0/14-0/75 0/33 اتاق عمل 0/03 0/08-0/92 0/28 0/006 0/04-0/59 0/16 0/005 0/07-0/64 0/22 فوريت پزشكي — — – — – — — — – — – — — — – — – — پرستاري 0/01 0/56-0/94 0/72 0/03 0/60-0/97 0/77 0/01 0/58-0/93 0/73 — — معدل
0/85 0/46-1/89 0/93 0/72 0/54-2/39 1/14 0/14 0/31-1/19 0/61 مجرد بودن تأهل
0/62 0/30-2/03 0/79 0/03 0/04-0/89 0/20 0/06 0/09-1/08 0/31 كارداني مقطع
0/6 0/91-1/17 1/03 0/03 1/01-1/29 1/14 0/007 1/04-1/33 1/18 ——– ترم تحصيلي
0/98 0/47-2/09 0/99 0/74 0/56-2/20 1/11 0/26 0/75-2/86 1/46 خوابگاه وضعيت سكونت
0/08 0/91-4/30 1/99 0/44 0/28-1/72 0/70 0/16 0/80-3/70 1/72 منزل شخصي – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — منزل پدري 0/60 0/26-1/37 0/60 0/007 0/07-0/66 0/22 0/26 0/28-1/40 0/63 اشتغال مرتبط با رشته تحصيلي وضعيت اشتغال
0/22 0/02-1/76 0/22 0/23 0/08-1/80 0/39 0/44 0/50-4/89 1/56 اشتغال غيرمرتبط با رشته تحصيلي – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — – — — غيرشاغل *سطح معناداري براي كليه متغيرها 05/0<p در نظر گرفته شد.

بحث

مي انگين نمـره فرس ودگي تح صيلي دان شجويان شركتكننده در مطالعه 52/28 بـود و 1/24% دانـشجويانفرسودگي بالا و 6/46% فرسودگي تحصيلي در حد متوسطداشتند. نتايج اين مطالعه نشان داد افـزايش معـدل نقـشمحافظتي در مقابل فرسودگي داشـته و سـكونت در منـزل شخصي و تحصيل در رشته هوشبري بـه عنـوان ريـسك فاكتورهاي فرسودگي تحصيلي محسوب ميگردند.
مطالعاتي كه در زمينه فرسـودگي تحـصيلي انجـامشده شيوع فرسودگي را 3/10 تا 8/76% گزارش نمودند كه همسو با نتايج به دست آمـده در مطالعـه حاضـر بـود (11، 13و20-17). در مطالعــــهاي كــــه Nikodijevic و همكاران برروي دانشجويان مـديريت وIT انجـام دادنـدمـشخص شـد 4/54% از دانـشجويان فرسـودگي متوسـط داشتند (16). Kuittinen در مطالعه اي با عنـوان »تـأثير فرسودگي تحـصيلي بـر ادراك دانـشجويان« كـه بـرروي 3031 دانشجو انجام داد شيوع فرسـودگي تحـصيلي را دردان شجويان 46% گ زارش ك رد (17). در مطالع ه اي ك ه Dyrbye و همك ـاران بــرروي 1098 دان ـشجوي گــروه پزشكي انجام دادند مشخص شـد 45% دانـشجويان دچـارفرسودگي تحـصيلي هـستند (21). ايـن ميـزان تفـاوت درشيوع فرسودگي مي توانـد ناشـي از ايـن باشـد كـه برخـيمحققين فرم اوليه سنجش فرسودگي تحصيلي با دو خـردهمقياس خستگي عـاطفي، شـك و بـدبيني را بـراي انجـاممطالعات خويش به كار بردهانـد و يـا ايـن كـه در بعـضيمطالعات از پرسشنامههاي فرسودگي كه فرم عمومي بـودهو خاص دانشجويان نمي باشد استفاده شده است (22).
از ميان متغيرهـاي دموگرافيـك معـدل در كـاهشفرسودگي تحصيلي را كليه ابعاد به دنبال داشت. يافتههاي اين مطالعه مشخص نمود بين معدل و فرسودگي تحصيلي ارتباط آماري منفي و معناداري وجود دارد كه نشان دهنـدهاين مطلب است كه دانـشجويان بـا معـدل بـالا در سـطحپايينتري از لحاظ فرسودگي تحصيلي قرار دارند نتايج اينمطالعـ ه بـ ا مطالعـ ات Maslach و Jackson (23) اسلامي 1390 و ميكائيلي (13) همسو مي باشد دانـشجويفرسوده دچار احساس درماندگي، تحريك پذيري، نااميـديشده و نسبت به درس بيعلاقه و بيانگيزه ميشود و كمتر در فعالي تهاي كلاسي مشاركت داشته و بنابراين عملكـردتحصيلي ضعيف تري خواهد داشت ارتباط بـين فرسـودگيتحصيلي با عملكرد تحصيلي ميتواند يك رابطه دو سـويهباشد يعني همان گونـه كـه افـزايش معـدل مـيتوانـد دركاهش فرسـودگي مـؤثر باشـد فرسـودگي نيـز مـيتوانـدزمينه ساز كاهش عملكرد و افت معدل در دانشجويان گردد(13) Lee و همكاران هـم بـه ايـن نتيجـه رسـيدند كـهدانش آموزاني كه معدل بالا داشتند اعتماد به نفس بالاتريدارند و در مقابل مشكلات مقاومت بيشتري داشته و كمتـردچ ار فرس ودگي تح صيلي م يش وند (24). همچن ين Nikodijevic در مطالعه خود به اين نتيجه دست يافتكه 4/54% از دانشجويان كه معدل پاييني داشتند در خطـرفرســودگي تحــصيلي بــوده و 6/26% از آن هــا در خطــرفرسودگي بالا قرار داشتند (16).
رشته تحصيلي نيز يكي ديگر از عواملي است كه درفرسودگي تحصيلي مؤثر است در اين مطالعه مشخص شدتحصيل در رشته هوشبري افزايش 19/3 برابري فرسودگي تحصيلي در بعد احساس ناكارآمـدي را بـه دنبـال داشـت.
هرچند پژوهشي كه در آن بـه مقايـسه ميـزان فرسـودگيتحصيلي در رشته هـاي مختلـف تحـصيلي پرداختـه باشـديافت نشد ليكن ممكن اسـت ارتبـاط رشـته تحـصيلي بـافرس ودگي تح صيلي ناش ي از ماهي ت رش ته تح صيلي،باركاري، استرس هاي مربـوط بـه مـسؤوليتهـ ا و مـسايل مرتبط با رشته و تعداد و سختي دروس ارايه شده در طـولتحصيل باشد . Rania و همكاران در مطالعـهاي بـه ايـننتيجه رسيدند كه روابط هم كلاسيهـا ، علاقـه بـه رشـتهتحصيلي و آينده شغلي و جو كلاس در عملكرد تحـصيليدانشجويان مؤثر است بنابراين شايد بتوان نتيجهگيري كردكه اين عوامل با تأثير بر عملكرد ميتواننـد در فرسـودگيتحصيلي دانشجويان در يك رشـته خـاص نيـز تأثيرگـذارباشد (25).
براساس يافت ه هاي اين پـژوهش سـكونت در منـزلشخصي در بعد احساس ناكارآمدي 34/3 برابـر فرسـودگيتحصيلي را افزايش مي داد كه به نظر ميرسد سـكونت درمنزل شخصي در برابر سكونت در منزل پدري بـا افـزايشاحساس ناكارآمدي همراه باشد زيرا دانشجويان زماني كـهدر منزل شخصي زندگي ميكنند ممكن است از حمايـت-هاي خانوادگي لازم برخوردار نبوده و به سبب تعدد نقش وافزايش مس ؤوليتهاي زندگ ي احساس ناكارآمدي نمـوده وبيشتر در معرض فرسودگي تحصيلي قرار گيرنـد. بـه نظـرميرسد زندگي در منزل شخصي نـسبت بـه منـزل پـدريكمكي به تقويت گنجينه مهارتهاي اجتماعي و تحـصيليدانشجويان نميكند.
دانـشجويان بـا ورود بـه ت رم هـاي بـالاتر در بع د خستگي عـاطفي و شـك و ترديـد فرسـودگي بيـشتري راتجربه خواهند كرد زيرا با ورود به تـرمهـاي بـالاتر دروستخصصي بيشتر شده و دانشجويان وارد عرصه بالين شـدهو در تماس مستقيم با بيمار قـرار گرفتـه و نيـاز بـه حـسمسؤوليت پذيري بيشتري خواهنـد داشـت مطالعـات نـشاندادند نگراني در مورد آينـده، تـرس از آسـيب رسـاندن بـهبيماران، انجام مهارتهاي ناقص و انتظارات بالاي والدينمهم ترين علت استرس بالا و خستگي بيـشتر دانـشجويانسال بالاتر نسبت به دانشجويان سال پـايينتـر مـي باشـديافتههاي اين مطالعه بـا نتـايج مطالعـاتCosta وEl- Masry هم خواني دارد (11، 21و 26).
در بررسي ارتباط وضعيت اشتغال با خرده مقيـاس -هاي فرسودگي تحـصيلي در ايـن مطالعـه مـشخص شـدوضعيت اشتغال با خرده مقياس خستگي عاطفي و احساسناكارآمدي ارتباط معناداري نداشت ولي بين خرده مقيـاسشك و ترديد با وضعيت اشتغال ارتباط معناداري وجود دارددانشجوياني كه در زمينه تحصيلي مشغول به كار بودنـد دربعد شك و ترديد فرسـودگي كمتـري را نـسبت بـه سـايردانشجويان تجربه ميكردند تجربه عملي كه دانشجويان ازكار به دست مي آورند باعث افزايش تجربه، اعتماد به نفسو تفكر انتقادي در آن ها شده به خصوص اگر كار در زمينه تحصيلي دانشجو باشد، دانشجويان با افـزايش اعتمـاد بـهنفــس عملكــرد بهتــري خواهنــد يافــت (27). همچنــين تجربيات گذشته در زندگي هر شخص ممكن است افراد رادر مقابل چالشها مقاوم ساخته و اين افراد در طول زمـانكمتر دچار فرسودگي شوند (28). اما نتايج مطالعه حاضر بامطالعـــه Dyrbye و همكـــاران (28) و Akansel و همكاران (29) مغاير بـود Dyrbye در مطالعـهاي نـشانداد دانشجوياني كه همزمان با تحصيل كار ميكننـد 65% بيشتر از سايرين فرسوده ميشـوند (28). همچنـين نتـايجمطالعـه Gokcen و همكـاران نـشان داد بـين رضـايت شغلي و فرسودگي رابطه معكوس و معنـاداري وجـود دارد(30) بنابراين اين امكان وجود دارد كه نتايج مطالعـه فـوق در دانشجويان شاغل نيز صدق كند.
مقطــع تحــصيلي نيــز در بعــد شــك و ترديــد بــافرسودگي ارتباط معناداري داشت به طوري كه تحصيل درمقطع كارداني با كاهش فرسودگي همراه بود كه اين يافتهميتواند به اين دليل باشد كه دانشجويان در مقطع كاردانيطي دو سال فارغ التحصيل شده و زمان كمتري در معرضعوامل استرس زاي محيطي و الزامات درسي قرار دارند و ازآنجا كه فرسودگي تحـصيلي در اثـر اسـترس مـزمن و درطـول زمـان ايجـاد مـيگـردد و دانـشجوياني كـه زمـان طولانيتري به تحصيل مشغول ميباشند بيـشتر در خطـرفرسودگي تحصيلي ميباشـند (31و32). لـذا بـا توجـه بـهكوتاه بودن زمان تحـصيلي در دوره كـارداني، تحـصيل دراين مقطع با كاهش فرسودگي همراه خواهد شد.
در مطالعه حاضر سن و وضعيت تأهـل بـا فرسـودگيتحصيلي ارتباطي نداشتند كه اين نتايج مشابه با يافتـههـايمطالعـــــــات، Akansel ،Errol و همكـــــــاران و Mollaoglu و همكاران مي باشد شايد عـدم ارتبـاط بـينسن و فرسودگي تحـصيلي بـه ايـن دليـل باشـد كـه اكثـردانشجويان شرك تكننده در اين مطالعه از تفاوت سني كمـيبا هم برخوردار بودنـد (20، 29و33) Ried مطالعـه اي رويدانشجويان داروسازي انجام داد و مشخص نمود فرسـودگيتحصيلي در افراد مسنتر شيوع بالاتري دارد (34).
متغير جنسيت با فرسودگي تحصيلي در هـيچ يـك ازابعاد ارتباط معنـاداري نداشـت كـه ايـن يافتـه بـا پـژوهش Akansel و همكاران،Santen و همكـاران،Pines وهمكارش، Maslach وGalan ،Jackson و همكارانو عزيزي همسو است (29و39-35). اين كه بين فرسـودگيتحصيلي و جنسيت در اين مطالعه ارتباطي ديده نـشد مـي-تواند بيانگر اين موضوع باشد كـه اسـترسهـايي كـه قـبلاً توسط دختران براي رقابت با پسران احساس مـيشـد كمتـرشده و دختران براي اثبات شايستگي خود نسبت بـه پـسراندر رشت ههايي كه سابقاً در تسلط مردان بوده عملكرد برابـريبا آنان پيدا كردهاند (39). اين يافته بـا مطالعـهYang كـهمشخص كرد فرسودگي تحصيلي در پسران بيش از دختراناسـت مغـاير مـي باشـد Costa و همكـاران، Uludag و Yaratan و زينعلـي بـه نتـايجي مـشابه مطالعـه Yang دسـت يافتنـد و مـشخص نمودنـد فرسـودگي تحـصيلي در پسران بيش از دختران است (5،20،40و41).
با توجه به اهميت موضوع فرسـودگي تحـصيلي دردانشجويان و تعداد كم مطالعات انجام شده در ايـن زمينـهپيشنهاد مي گردد مطالعات بيشتري در دانشجويان به ويـژهدانــشجويان پرســتاري و پيراپزشــكي انجــام شــده و درمطالعات آتـي ارتبـاط فرسـودگي تحـصيلي بـا متغيرهـايديگري از جمله تاب آوري، رضايت از تحصيل و اعتماد بـهنفس بررسي شده و متغيرهاي دموگرافيك ديگري از جملهسطح درآمد و رضايت شغلي دانشجويان شاغل مورد توجهمحققين قرار گيرد.
با توجه بـه ايـن كـه در سـال هـاي اخيـر گـزينشدانشجو در رشتههـاي گـروه پرسـتاري و پيراپزشـكي بـهصورت بومي و منطقهاي صورت مـيگيـرد ممكـن اسـتدانشجويان انتخاب شده در اين مطالعـه نماينـده مناسـبيبراي كل دانشجويان در حـال تحـصيل در سراسـر كـشورنباشند. لذا بايستي در تعمـيم يافتـههـاي مطالعـه بـه كـلدانشجويان جوانب احتياط رعايت شود.
استفاده از پرسشنامه تخصصي سـنجش فرسـودگيتحصيلي ويژه دانشجويان از نقاط قوت اين مطالعه بود.

نتيجهگيري
براساس يافتههاي مطالعه حاضر درصد قابل توجهياز دانشجويان دچار فرسودگي تحـصيلي در حـد متوسـط و
تحصيلي بوده و سبب ارتقاء عملكرد تحصيلي دانـشجويانگردد.

تشكر و قدرداني
اين پژوهش برگرفته از پايان نامه به شماره ثبت 293-500 ميباشد كه با ح مايت مالي دانـشگاه علـوم بهزيـستي وتوانبخشي انجام گرفته است. لذا نويسندگان برخود لازم مي-دانند از كليه واحدهاي دانـشگاه مـذكور همچنـين مـسؤولين محترم دانشگاه علوم پزشكي قم و كليه دانشجويان شـركت-كننده در اين پژوهش تشكر و قدرداني نمايند. شديد هستند و با افزايش سنوات تحـصيل دانـشجويان درخطر بالاتر فرسودگي تحصيلي قـرار مـيگيرنـد همچنـين دانشجويان رشـتههـ اي مختلـف تحـصيلي ممكـن اسـتفرسودگي تحصيلي متفاوتي را تجربه كنند. معدل نمرات و اشتغال دانشجويان در زمينـه تحـصيلي نيـز جـزء عوامـلمحافظتكننده در مقابل فرسودگي تحصيلي شـناخته شـدلذا فراهم كردن امكاناتي جهـت ارايـ ه كـار دانـشجويي درزمينه تحصيلي به ويـژه در دانـشجويان تـرم بـالايي و دررشتههايي كه در معرض فرسودگي تحصيلي بالاتري قـراردارند مي تواند جز يي از برنامه ريزي جهت كاهش فرسودگي

منابع

– Iacovides A, Fountoulakis K, Kaprinis S, Kaprinis G. The relationship between job stress, burnout and clinical depression. Journal of Affective Disorders. 2003;75(3):209-21.
– Toker S, Shirom A, Shapira I, Berliner S, Melamed S. The association between burnout, depression, anxiety, and inflammation biomarkers: C-reactive protein and fibrinogen in men and women. Journal of occupational health psychology. 2005;10(4):344.
– Zhang Y, Gan Y, Cham H. Perfectionism, academic burnout and engagement among Chinese college students: A structural equation modeling analysis. Personality and Individual Differences. 2007;43(6):1529-40.
– Salmela-Aro K, Savolainen H, Holopainen L. Depressive symptoms and school burnout during adolescence: Evidence from two cross-lagged longitudinal studies. Journal of Youth and Adolescence. 2009;38(10):1316-27.
– Yang H-J. Factors affecting student burnout and academic achievement in multiple enrollment programs in Taiwan’s technical–vocational colleges. International Journal of Educational Development. 2004;24(3):283-301.
– Abazari.F, Abbaszade.A, Arab.M. An evaluation of the sources of stress in nursing students. Strides in Development of Medical Education. 2012(1):23-31. (Persian)
– Oliveira Rd, Caregnato RCA, Camara SG. Burnout syndrome in senior undergraduate nursing. Acta Paulista de Enfermagem. 2012;25(SPE2):54-60.
– Uludag O, Yaratan H. The Effects of Justice and Burnout on Achievement: An Empirical Investigation of University Students. Hrvatski casopis za odgoj i obrazovanje. 2013;15(Sp. Ed. 2):97-116.
– Takai M, Takahashi M, Iwamitsu Y, Ando N, Okazaki S, Nakajima K, et al. The experience of burnout among home caregivers of patients with dementia: Relations to depression and quality of life. Archives of gerontology and geriatrics. 2009;49(1):e1-e5.
– Neumann Y, Finaly-Neumann E, Reichel A. Determinants and consequences of students’ burnout in universities. The Journal of Higher Education. 1990:20-31.
– El-Masry R, Ghreiz SM, Helal RM, Audeh AM, Shams T. Perceived Stress and Burnout among Medical Students during the Clinical Period of Their Education. 2013.
– Rudman A, Gustavsson JP. Burnout during nursing education predicts lower occupational preparedness and future clinical performance: A longitudinal study. International journal of nursing studies. 2012;49(8):988-1001.
– Mikaeili N, Afrooz G, Gholizade L. Relationship between self-concept and academic burnout academic performance of female students. Ravanshenasye madrese. 2013;1(4):90-103. (Persian) 14 – Schaufeli WB, Martinez IM, Pinto AM, Salanova M, Bakker AB. Burnout and engagement in university students a cross-national study. Journal of cross-cultural psychology. 2002;33(5):464-81.
– Rostami z, Abedi mr, Schaufeli V. Standardized measures of academic burnout Maslach Female University Students. Roikardhaye Novin Amozeshi. 2012; 6(1):17. (Persian)
– Nikodijevic A, Labrovic JA, Dokovic A. Academic burnout among students at Faculty of Organizational Sciences. Education management. 2012:565.
– Kuittinen M, Merilainen M. The effect of study-related burnout on student perceptions. Journal of International Education in Business. 2011;4(1):42-62.
– Ashkar K, Romani M, Musharrafieh U, Chaaya M. Prevalence of burnout syndrome among medical residents: experience of a developing country. Postgraduate medical journal. 2010;86(1015):266-71.
– Chang E, Eddins-Folensbee F, Coverdale J. Survey of the prevalence of burnout, stress, depression, and the use of supports by medical students at one school. Academic Psychiatry. 2012;36(3):177-82.
– Costa EFdO, Santos SA, Santos ATRdA, Melo EVd, Andrade TMd. Burnout Syndrome and associated factors among medical students: a cross-sectional study. Clinics. 2012;67(6):573-80. 21 – Dyrbye LN, Thomas MR, Huntington JL, Lawson KL, Novotny PJ, Sloan JA, et al. Personal life events and medical student burnout: a multicenter study. Academic Medicine. 2006;81(4):374-84. 22 – Dyrbye LN, Thomas MR, Massie FS, Power DV, Eacker A, Harper W, et al. Burnout and suicidal ideation among US medical students. Annals of internal medicine. 2008;149(5):334-41.
– Maslach C, Jackson SE. The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior. 1981;2(2):99-113.
– Lee J, Puig A, Kim YB, Shin H, Lee JH, Lee SM. Academic burnout profiles in Korean adolescents. Stress and Health. 2010;26(5):404-16.
– Rania N, Siri A, Bagnasco A. Academic climate, well-being and academic performance in a university degree course. Journal of Nursing Management. 2012.
– Carlotto MS, Goncalves S. Preditores da Sindrome de Buernout em estudantes universitarios. Pensamiento Psicologico. 2010;4(10).
– Lucas U, Tan PL. Developing a reflective capacity within undergraduate education: the role of work-based placement learning. Higher Education. 2007;2.
– Dyrbye LN, Power DV, Massie F, Eacker A, Harper W, Thomas MR, et al. Factors associated with resilience to and recovery from burnout: a prospective, multi‐institutional study of US medical students. Medical education. 2010;44(10):1016-26.
– Akansel N, Tunkc GC, Ozdemir A, Tugutlu Z. Assessment of burnout levels among working undergraduate nursing students in Turkey: Being a full time employee and student. Int J Caring Sci. 2012;5(3):328-34.
– Gokcen C, Zengin S, Oktay MM, Alpak G, Al B, Yildirim C. Burnout, job satisfaction and depression in the healthcare personnel who work in the emergency department. Anadolu Psikiyatri Derg 2013; 14 (2): 122-128 Turkish doi: 105455/apd. 2013;36379.
– Capri B, Ozkendir OM, Ozkurt B, Karakus F. General self-efficacy beliefs, life satisfaction and burnout of university students. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 2012;47:968-73.
– Kash KM, Holland JC, Breitbart W, Berenson S, Dougherty J, Ouellette-Kobasa S, et al. Stress and burnout in oncology. Oncology (Williston Park, NY). 2000;14(11):1621-33; discussion 33-4, 36-7. 33 – Mollaoglu M, Yılmaz M, Kars T. Burnout syndrome in nurses. Community Physcian. 2003;18(4):288-92.
– Ried LD, Motycka C, Mobley C, Meldrum M. Comparing self-reported burnout of pharmacy students on the founding campus with those at distance campuses. American journal of pharmaceutical education. 2006;70(5).
– abarghoei Ma. The relationship between self-efficacy and quality of students’ learning experiences Burnout Masters. Master thesis, Tehran: Allameh Tabatabai University 2012. (Persian)
– Santen SA, Holt DB, Kemp JD, Hemphill RR. Burnout in medical students: examining the prevalence and associated factors. Southern medical journal. 2010;103(8):758-63.
– Pines AM, Nunes R. The relationship between career and couple burnout: Implications for career and couple counseling. Journal of employment counseling. 2003;40(2):50-64.
– Maslach C, Jackson SE. Burnout in organizational settings. Applied social psychology annual. 1984.
– Galan F, Sanmartin A, Polo J, Giner L. Burnout risk in medical students in Spain using the Maslach Burnout Inventory-Student Survey. International archives of occupational and environmental health. 2011;84(4):453-9.
– Uludag O, Yaratan H. The effect of burnout on engagement: An empirical study on tourism students. Journal of Hospitality, Leisure, Sport and Tourism Education. 2010;9(1):13-23.
– Zinali S. Compare perceptions of the learning environment and academic burnout in male and female high school students Grade.masters thesis, Tehran: Allameh Tabatabai University, 2013. (Persian)
Related factors with academic burnout in nursing and paramedics students of Qom University of Medical Sciences in 2014

Sharififard F (B.Sc) – Nourozi K (Ph.D) – Hosseini MA (Ph.D) – Asayesh H (MSc.) – Nourozi M (MSc.).

Abstract
Introduction: Academic burnout is the feeling of inadequacy and mental fatigue induced by chronic stress in students lacking the necessary resources to carry out their duties and tasks assigned to them. This study was conducted to determine the status of academic burnout and related factors.
Method: In this cross-sectional study 264 students at nursing, anesthesia, operating room and medical emergencies were randomly selected. Demographic information – Education and Academic burnout was used to collect data. Reliability and validity of the scale was determined with Cronbach’s. After entering data into SPSS version 16, we used descriptive statistics and logistic regression.
Results: Mean (±SD) score of the academic burnout of students participated in the study was (28.52±15.84) and overall 24.1% and 46.6% of students had high and moderate level of academic burnout respectively. Based on the results obtained from multivariate GPA (grade point average) in emotional exhaustion (OR:0.75 95%CI:0.58-0.96) and cynicism subscales (OR:0.73 95%CI:0.56-0.96) were significantly related to academic burnout and in inefficacy subscale GPA(OR:0.68 95%CI:0.5-0.92), residing at personal home (OR:4.10 95%CI:1.27-13.20) and studying anesthesiology (OR:3.19 95%CI:1.12-9.10) were significantly related to academic burnout (P<0.05).
Conclusion: Based on the findings of the present study a significant percentage of students were experiencing academic burnout. GPA had a protection role against academic burnout and studying anesthesia and living in your own home were risk factors for academic burnout. GPA scores for the two subscales were significantly related to emotional exhaustion and doubts, therefore planning to improve academic burnout can improve the academic performance of the students.

Key words: Academic burnout, students, nursing, paramedics

Received: 21 April 2014 Accepted: 23 September 2014

00



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید