00

به نام خداوند جان و خرد
مجله آموزش پرستاري
فصلنامه علمي – پژوهشي انجمن علم ي پرستار ي ايران
دوره سوم – شماره 2 (پياپي 8) – تابستان 1393

صاحب امتياز: انجمن علم ي پرستار ي ايران
مدير مسؤول و سردبير: دكتر فاطمه الحاني
مدي ر اجرايي: دكتر آذر طل
شماره پروانه انتشار وزارت ارشاد اسلامي: 4823/94 مورخ 20/2/91
شماره استاندارد بينالمللي: 2322-3812
شماره بين المللي نشريه الكترونيكي: 4428-2322 e-ISSN

شوراي نويسندگان (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيل پور بندبني، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي گيلان
دكتر فاطمه الحاني، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر منير انوشه، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر زهره پارسا يكتا، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حميد پيروي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر محمدعلي چراغي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي حسيني، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر سيده فاطمه حق دوست اسكويي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر محمدرضا حيدري، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر ناهيد دهقان نيري، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر ناهيد رژه، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر سادات سيدباقر مداح، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر نعيمه سيدفاطمي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر آذر طل، دكتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر عباس عبادي، دانشيار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقيهاﷲ
دكتر عباس عباسزاده، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دكتر شهرزاد غياثونديان، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر علي فخرموحدي، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي سمنان
دكتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر انوشيروان كاظم نژاد، استاد گروه آمار زيستي دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عيسي محمدي، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر ندا مهرداد، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر حسن ناوي پور، استاديار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عليرضا نيكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجتبي ويسمرادي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجيده هروي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر فريده يغمايي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

ويراستار انگليسي: دكتر مجتبي ويس مرادي – عليرضا قريب
ويراستار فارسي: دكتر فاطمه الحاني
حروفچيني و صفحه آرايي: فرشته حيدري
طراح جلد: اصغر سوراني
ناشر: انجمن علم ي پرستار ي ايران
نشاني: تهران – ميدان توحيد – دانشكده پرستاري و ماما يي تهران
كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: info@jne.ir , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاري دوره 3 شماره 2 (پياپي 8) تابستان 1393، 11-1 تبيين تجارب پرستاران تازه كار در كسب آمادگي حرفه اي: مطالعه اي با رويكرد تحليل محتوا

محبوبه سجادي هزاوه، شراره خسروي

چكيده

مقدمه: به نظر مي رسد كه پرستاران تازه فارغالتحصيل، توانمنديهاي لازم را طي تحصيل كسب نمي كنند و اين امر درآمادگي حرف هاي آنا ن به عنوان پرستاران تازه كار ايجاد اختلال مي نمايد. مطالعه حاضر با هدف تبيين تجارب پرستاران تـازه كـاردر مورد آمادگي حرفه اي آنان پس از فارغ التحصيلي صورت گرفته است.
روش: اين يك مطالعه كيفي است كه براي تحليل دادهها از روش تحليل محتواي كيفي قراردادي استفاده شـده اسـت. جامعه مورد مطالعه، پرستاران تازه كار شاغل در بيمارستان هاي وابسته به دانشگاه علوم پزشكي اراك بودند. نمونه گيري هدفمنـد انجام شد . گردآوري داد هها از طريق مصاحبههاي انفرادي نيمه ساختاري صورت گرفت كه در نهايـت 16 پرسـتار تـازه كـار و 4 پرستار با سابقه در پژوهش شركت نمودند.
يافتهها: طي تحليل دادهها 3 درو نمايه و 8 طبقه پديدار شدند. درونمايهها و طبقات استخراج شده شامل چـالشهـ اي آموزش (چالشهاي آموزش نظري، چالشهاي آموزش باليني، و گسست آموزش و بالين)، ويژگ يهاي مربـي (دانـش و مهـارتمربي و چالش مربي در برقراري ارتباط ) و شرايط دانشجو (انگيزه و علاقه دانـشجو، تجـارب كـاري دوره دانـشجويي، و مـسايل اقتصادي دانشجو) مي باشند.
نتيجـه گيـري: آم ادگي حرف هاي دان شجويان ف ارغ التح صيل از مباح ث پرچ الش م ي باش د. در پ ژوهش حاض ر، مشاركتكنندگان معتقد بودند كه چالشهاي موجود در آموزش نظري و باليني در دوره دانـشجويي، دانـش و مهـارت مربيـان وانگيزه دانشجويان پرستاري مواردي هستند كه مي توانند بر آمادگي حرفهاي پرستاران تازه كار تأثيرگذار باشند . با توجه بـه نتـايجحاصل، به نظر مي رسد برنامه ريزي لازم جهت رفع مشكلات مطرح شده مي تواند موجبات آموزش صحيح و ايجـاد صـلاحيت ومهارت هاي لازم در دانشجويان پرستاري جهت ايفاي نقش به عنوان پرستاران تازه كار را فراهم آورد.

كليد واژه ها: پرستاري، آموزش، حرفه اي شدن، تحليل محتوا

تاريخ دريافت: 1/11/1392 تاريخ پذيرش: 10/3/1393

مقدمه

خـدمات پرسـتاري ي كـي از مهـم تـرين اجـزاي تشكي لدهنده خدمات بيمارستاني است و كيفيت مراقبـت بهداشتي به ميزان زيادي به نحوه كار پرستاران بـستگي دارد. با پيشرفت حرفه پرستاري از پرستار انتظار مي رود تا بتواند براساس نياز بيماران، مراقبت هـاي پيچ يـده تـري را ارايه نمايد (1). در اين راستا دسـتيابي بـه صـلاحيتهـ اي حرفهاي طي آموزش موجب مي شود تـا پرسـتاران بتواننـدنقش و وظايف خود را با كيفيت مناسب انجام دهند. هدف از برنام ههاي آموزش پرستاري، آماده سـاختن دانـشجويانپرستاري براي فعاليت به عنـوان پرسـتاران بـاليني، حفـظاستانداردهاي حرف هاي و ارتقاي سلامت جامعه مي باشـد وچگونگي كسب علم و مهارتي كه منجر به يادگيري عميقو بادوام شـده و قابليـت بـه كـارگيري در محـيط خـارج ازدانشكدههاي پرستاري را داشته باشد همـواره مـورد توجـهبوده است (4-2).
آماده نمودن فارغ التحصيلان پرستاري براي ورود به عرصه عمـل، اولويـت سـازمانهـ اي آموزشـي و مراقبـتبهداشتي مي باشد زيرا كمبـود نيـروي انـساني، پيچيـدگيروزافـزون سـازمان هـاي ارايـه دهنـده مراقبـت بهداشـتي، افزايش آگاهي بيماران، گسترش سريع دانش و تكنولـوژيو نق شهاي در حال توسعه پرسـتاران در سيـستم مراقبـتبهداشتي، اهميت آماده بودن پرستاران تازه فارغالتحـصيلجهت ورود سريع به عرصه مراقبتي و انجام وظايف محولهرا مورد تأكيد قرار مي دهد (7-5). از طرف ديگر بالا بودن مهارت در پرستاران بـر كـاهش اضـطراب و تـنش خـودپرستاران نيز تأثيرگذار است. بنابراين با توجه بـه تـأثير ات نامطلوب استرس همچون غيبت كاري، كـاهش رضـايت شغلي و تمايل به تـرك حرفـه ، كـسب مهـارت در انجـام مراقبت پرستاري مي تواند باعث رضايت شغلي نيـ ز بـشود(1).
نتايج بعضي مطالعات نشان داده انـد كـه پرسـتارانتازه فـارغالتحـصيل، مهـارت هـ اي لازم را حـين تحـصيلكسب نمي نماينـد و توانمنـديهـ اي كـسب شـده توسـطدانشجويان با وضعيت مطلوب فاصله دارد (3) و بسياري از كارفرمايان بـراين بـاور هـستند كـه آمـادگي بـسياري از فارغ التحصيلان پرستاري در شروع كار كـافي نيـ ست (8).
همچنين برخي پژوه شها نشان دادهاند كه پرستاران تـازهكار در حين كار گاهي از اسـتانداردهاي حرفـهاي خـارج و دچار نقص عملكرد مراقبتي و مشكلات فراوان شـده، نيـازبه كمك دارند و نمي دانند كه در محـيط هـاي واقعـي چـهانتظاراتي از آن ها مي رود (9).
Casey و همكاران با تأكيد بر ايـن كـه انتقـال ازيك م ؤسسه آموزشي بـه عرصـه عملكـرد؛ دوره اسـترس،تطبيق نقش و شوك واقعيت مـي باشـد، مـي نويـسند كـه پرستاران تازه فارغالتحصيل ابراز نمودهاند در طول تحصيلخود نياز به زمان بيشتري در بالين، مهـارت هـ اي تكنيكـيبيشتر، تجارب واقعي گستردهتر و ارتباط حرفهاي بيـشتريبا پزشـكان داشـتهانـد (10). Phillips نيـز مـي نويـسد ، پرستاران تازه كار گزارش نمودهاند كـه در دوران تحـصيلخود نياز به زمان بيشتري در بالين، ارتقاي محتواي برنامـهآموزشي و يك ديدگاه واقع گرايانه از پرستاري، داشـتهانـد (11).
نگراني در مورد وضعيت آمادگي پرستاران تازه كـارب راي انج ام وظ ايف خ ود در ب الين، بحث ي اس ت ك ه
مـدت هاسـت ادامـه دارد (10). ايـن امـر توسـط كاركنـان بخشها، پرستاران با سابقه و حتي مدرسين پرستاري موردتوجه قرار گرفته و خود پژوهشگران در بخشهـ اي بـاليني از نزديك شاهد آن بودهاند. بنـابراين بـا توجـه بـه كمبـوددانش لازم در اين مورد بر آن شدند تا به پژوهش در ايـنزمينــه بپردازنــد. در ايــن راســتا توجــه بــه تجــارب فارغالتحصيلان پرستاري از ايفاي نقـش خـود بـه عنـوانپرستاران تازه كار، مي تواند به ريشه يابي اين چالش و چنـدو چون آن كمك نمايد.
پژوهش حاضر، پژوهشي كيفي است كه بـا هـدفتبيين تجارب پرستاران تازه كار در مورد آمـادگي حرفـهاي آنان پس از فارغ التحصيلي صورت گرفته است.

روش مطالعه

جهت انجام پژوهش حاضر، روش كي فـي در نظـر گرفته شد به اين دليل كه پژوهشگران به دنبال دستيابي به تجربيات و ديدگاه هـاي پرسـتاران تـازه كـار در مـورد چگونگي آمادگي حرفه اي خود با بيان و توصيف خود آنان بوده اند. اسكويي و پيروي مينويسند كـه تحق يـق كي فـي رويكردي ارزشمند براي توصيف تجرب ههاي زندگي بوده و به درك تجارب انـساني ك مـك مـي كنـد . آن هـا بـر ا يـن عقي ده اند كه داده هاي مطالعات كيفي از ادراكات و عقا يـد شرك تكنندگان در مطالعه تشكيل شده است (12).
پژوهش حاضر از نـوع تحليـل محتـواي قـراردادي ميباشد. تحليل محتواي كيفـي، روش تحليـل پيـام هـاينوشتاري، گفتاري يا ديداري مـي باشـد و بـه عنـوان يـكروش پــژوهش، روشــي سيــستماتيك و هدفمنــد بــرايتوصيف يك پديده مي باشد. اين روش به پژوهشگر اجـازهمي دهد كه موضوعات موردنظر را بـه منظـور درك بيـشترآنها بررسي نمايد. در تحليـل محتـواي كيفـي، دادههـ اي خام براساس استنباط و تفسير صورت گرفته، خلاصه شـدهو درون طبقات و درونمايه هـا قـرار مـي گيرنـد (13و14).
جامعه مورد مطالعه، پرسـتاران تـازه كـار شـاغل در چهـاربيمارستان وابسته بـه دانـشگاه علـوم پزشـكي و خـدماتبهداشتي-درماني اراك بودد. انتخاب مشاركت كنندگان به صورت مبتني بر هدف و تا اشـباع داده هـا انجـام گرفـت(15). پرستاران در زمان انجام پژوهش بايد كمتـر از يـكسال سابقه كار ميداشتند تا تجربيات موردنظر در ارتباط بامسايل مربـوط بـه پرسـتاران تـازه كـار را داشـته باشـند.
همچنين جهت تكميل و غنيتر نمودن دادهها با پرستارانبا سابقه (سابقه بـيش از 10 سـال) نيـز مـصاحبه صـورتگرفت (15).
داده هـاي مـوردنظر از طر يـق جلـسات مـصاحبه انفـرادي نيمـه سـاختار يافتـه و بـا اسـتفاده از راهنمـاي مصاحبه و يادداشت عرصه، به همراه ضبط صدا جمعآوري شد. مصاحبه با يك سؤال كلي تحـت عنـوان »تجربيـاتخود را به عنوان يك پرستار تـازه كـار بيـان كنيـد« آغـازمي شد. سپس در صورت لـزوم سـؤالاتي نظيـ ر »در مـوردآمادگي خـود جهـت كـار در بـالين توضـيح دهيـد« و /يـا»مسايل خود را بـه عنـوان يـك پرسـتار تـازه كـار شـرحدهيد«، پرسيده شد.
جهت انجام مصاحبه، پژوهشگر طـي يـك جلـسه كوتاه اوليه با هر يك مشاركت كنندگان ملاقات كرد. طي اين جلسه پژوهشگر با معرفي خود و ارايه توضيحات لازم در ارتباط با هدف و روند پژوهش و جلب همكاري آنـان ، زمان و مكان مناسب براي آنان را جهت انجـام مـصاحبه تعيين نمود. در جلسات مصاحبه، پژوهشگر ضمن توضيح در مورد ضبط صدا، تأكيد بر محرمانه ماندن اطلاعـات و اخذ رضايت نامه كتبي از مشاركت كنندگان، اقدام به انجام مصاحبه نمود. در مجموع 20 مصاحبه با 16 پرسـتار تـازهكار، 2 سرپرستار و 2 پرسـتار (جـدول شـماره 1) صـورت گرفت كه هر مـصاحبه بـين40 تـا 60 دقيقـه بـه طـول انجاميد. بعد از انجام هر مصاحبه، در كوتـاه تـرين زمـان ممكن، اطلاعات ضبط شده چند بار به طور دقيق بررسي و كلمه بـه كلمـه بـرروي كاغـذ منتقـل گرد يـد. سـپس اطلاعات منتقل شده برروي كاغذ، تايپ و دوباره با موارد ضبط شده مقايسه شد. تحليل داده ها طي مراحـل اول يـه گردآوري آن ها آغاز گرديد. ا يـن امـر بـه فرآينـد رفـت و برگشت بين ايجاد مفاهيم و جمع آوري داده ها كمك كرده و مي تواند موجب جهت دادن به گردآوري داده هاي بعدي براي دستيابي به اطلاعات مناسب گردد (13).
جهت تحليل داده ها از شيوه تحليل محتواي كيفي استفاده شد. در ايـن روش پژوهـشگر مفـسري اسـت كـهدادهها را جهت يافتن قسمتهاي معنادار مي خواند و پـساز يافتن آنها؛ كدگذار ي، طبق هبندي و سازماندهي داد هها را انجام مي دهد. اين فرآيند تا زماني كه طبقات معنادار بـاهم ارتباط يافته و درونمايهها خود را نـشان دهنـد، ادامـهمي يابد (16). طي فرآيند تحليل داده هـا، ابتـدا واحـدهاي
تحل يـل (Analysis units) مـشخص شـدند كـه در پژوهش حاضر، كل متن هـر مـصاحبه بـه عنـوان واحـد تحليل در نظر گرفته شـد . پـس از آن واحـدهاي معنـايي (Meaning units) مـشخص گرديدنـد كـه عبـارات
برگرفته از بيانات مشاركتكنندگان در ارتباط با جنبههـ اي گوناگون مفهوم اصلي بودند. سپس كدگذاري انجـام شـد كه طي آن واحدهاي معنايي فشرده شده و به كد ت بـديل شدند. كدها خلاصه و دسته ب نـدي شـده و طبقـات را بـه وجود آوردند. در نهايت طبقات با توجه بـه مـشابهت هـا و تفاوت ها درون مايه ها را تشكيل دادند (17).
در تعيين صحت (Trustworthiness) داده ها؛ اعتبــــــار (Credibility)، قابليـــــ ت اعتمـــــ اد (Dependability)، قابليـــــــــــت تأييـــــــــــد
(Confirmability) و قابليـــــــــت انتقـــــــــال
(Transferability) مـورد توجـه قـرار گرفـت . جهـت ايجاد اعتبار درگيري مداوم با موضوع و دادههاي پـژوهشوجود داشت . از نظرات اصلاحي اساتيد در ارتبـاط بـا رونـدانجام مصاحب هها، تحليل آن ها و داده هـ اي اسـتخراج شـدهاستفاده گرديد . متن مصاحب هها و كدهاي استخراج شـده وهمچنين زير طبقات با برخي مشاركتكنندگان و همچنـينسه دكتراي پرستاري در ميان گذارده شد و از نظرات آنـاناستفاده شد . از تلفيق در روش گردآوري دادههـ ا (مـصاحبهانفرادي، يادداشت عرصه) استفاده گرديد . در انتخاب نمونهتنوع لازم درنظر گرفته شد، به طوري كـه پرسـتاران تـازهكار و پرستاران با تجربه هر دو به عنـوان مـشاركتكننـدهدرنظر گرفته شدند. براي مشخص نمودن قابليـت اعتمـاد، همان گونه كه در مقبوليت نيز آمده، در پـژوهش حاضـر ازتلفيق در روش گردآوري داد ه ها استفاده گرديد. همچنين از يك ناظر خارجي نيز جهت بررسي داد هها اسـتفاده گرديـدكه در مورد فرآيند كار و يافتهها توافـق وجـود داشـت. درايجاد قابليت تأييد، به اين منظـور كـه سـاير پژوهـشگرانبتوانند به روشني مسير پژوهش و اقدامات صورت گرفته رادنبال كنند، كليه فعاليتهاي صورت گرفته شـامل فرآينـدانجام كار و چگونگي يافته هاي به دست آمده به دقت ثبتشدند و گزارش مبسوطي از فرآيند پـژوهش ارايـ ه گرديـد.
براي بررسـي قابليـت انتقـال يافتـههـ اي كـسب شـده درپژوهش حاضر با 3 فرد (2 پرستار تازه كار و 1 پرسـتار بـا تجربــه) خــارج از پــژوهش كــه موقعيــت هــاي مــشابه شركتكنندگان در پژوهش را داشتند، درميان گـذارده شـدكه مورد تأييد آنان قرار گرفت (15، 16و18).

يافتهها

تجزيه و تحليل مصاحب ههاي مشارك تكننـدگان درمطالعه منجر به اسـتخراج سـه درونمايـه در زمينـه علـلآمــادگي حرفــه اي ناكــافي پرســتاران تــازه كــار شــامل :
»چالشهاي آموزش «، » ويژگـيهـ اي مربـي« و »شـرايطدانشجو« گرديد (جدول شماره 2).
1. چالشهـ اي آمـوزش: در ايـن درونمايـه؛ چالشهاي مربوط بـه آمـوزش نظـري، آمـوزش بـاليني وگسست موجود بين آموزش نظري و بالين مشخص گرديد.
1-1. چالش هاي آموزش نظري
در اي ن زمين ه پوش ش ناك افي محت واي درس ي، تدريس نامناسب، تأكيد بيشتر بر محتواي پزشـكي نـسبت به پرستاري و جـزوه محـوري مـورد بحـث قـرار گرفتنـد.
مشاركتكنندگان از عدم توجه لازم به مطالب مربـوط بـهمراقبتهاي پرستاري، حجم زياد مطالب درسي نسبت بـهساعات كلاس و در نتيجه سرعت زيـاد بيـان مطالـب كـهمنجر به اختلال در يادگيري آنان مي شد، انتقاد مي نمودند.
يكي از مشاركتكنندگان در اين ارتباط مي گفت: »مطالـبتئوري كه به ما درس مي دادند بيشتر آناتومي، فيزيولـوژيو پاتوفيزيولوژي بود، مراقبتها را زياد به ما نمـي گفتنـد «.
مشاركتكننده ديگري تجربه خود از نحوه تدريس و حجم
مطالب را چنين بيان كرد: »… مثلاً داخل ي جراحـيهـ ا اون همه مطالب تئوري داره، خيلي خلاصه به ما مي گفتند. تند تند درس ها را مي گفتند …«.
2-1. چالش هاي آموزش باليني
ماهيت و كيفيت تجربه آموزش باليني همواره مـوردتوجه و نقد بوده است. مشاركتكنندگان مسا يلي همچـونعدم تناسب محتواي كـارآموزي بـا زمـان اختـصاص دادهشــده بــه آن، كوتــاه بــودن دوره كــارآموزي در برخــيبخشهاي پركار، كيفيت نامطلوب و عـدم كـارآيي برخـيكارآموزيها، عدم وضوح اهداف كارآموزي و تكراري بودنمراقبتها در بخشهاي گوناگون، برنامـه ريـزي نامناسـبباليني و تأكيد بيش از اندازه بر مطالب نظري در كارآموزيرا مورد بحث قرار دادنـد. مـشاركتك ننـدهاي اظهـار كـرد:
»بعضي كارآموز يهامون مدتش خيلي كم بود. تـا اومـديمشروع كنيم ببينيم تو بخـش چـه خبـره كـارآموزي تمـومشد«. ديگري مي گفت: »مثلاً در كـارآموزي مـديريت، مـاهيچ كار مد يريتي انجام نداديم… حتي پيگير يها را به مـانمي دادند، چه برسه به كـاراي ديگـه«. نامـشخص بـودناهداف در كارآموزي باليني در بيانـات ايـن شـركتكننـدهنمايان است : »توي همه كارآموزيها ما فقط يـك سـريكارهاي مشابه را انجام مي داديم. مـثلاً كـارآموزي بخـشداخلي با بخـش اورژانـس و بـا بخـش ويـژه هـيچ فرقـينمي كرد«.
3-1. گسست آموزش و بالين
يكي از انتقاداتي كه همواره بر آموزش دانـشجويانپرستاري و آمـادگي آنـان جهـت كـار در بـالين وارد بـودهفاصله زياد موجود بين آموزش و بالين بوده اسـت. در ايـنزمينه عدم هماهنگي مطالب آموزش داده شده در كـلاسبا ارا يه مراقب تها در بالين، كاربردي نبودن مطالب آموزشداده شده و عدم تطابق مطالب آموخته شده در كـلاس بـارفتارهاي مراقبتي در بالين بيمار از مسايلي بودند كه مـوردتوجه مشارك تكنندگان قرار گرفتند. يكي از پرستاران تـازهكار در اين خصوص گفت: »مثلاً تو دوره دانشجويي كارهارو يه طوري به ما ياد مي دادن كـه واقعـاً نمـي شـه وقتـيشروع به كار كردي، تو شرايط واقعي اونجوري كـار كنـي.
حالا يا وقتش نيست يا كلاً روتين بخـش يـه چيـز ديگـهست. نمي شه هم خلاف اون عمل كني، چارهاي نيـست«.
پرستار تازه كار ديگري در مورد نقـص در تجـارب بـالينيخـود طـي دوره دانـشجويي چنـين گفـت: »تـو خيلـي از بخشها اون چيزي را كه تو تئـوري بهمـون گفـتن واقعـاً نمي ديديم، تو بخش اتفاق نمي افتاد. اونوقـت مـوقعي كـهميايم سركار انتظار دارن از كيسهايي كه تا حـالا نديـديممراقبت كنيم. خب اين اصلاً منطقي نيست«.
2. ويژگيهاي مربي : از عوامـل مطـرح در ايـنبخش مي توان به دانش و مهارت مربي و توانمندي مر بـيدر برقراري ارتباط اشاره نمود.
1-2. دانش و مهارت مربي
ضـرورت وجـود دانـش قابـل كـاربرد در بخـش، و مهارت و تجربه مربيان از مسايلي است كه همـواره مـوردتأكيد بود هاند. مربي بايد اطلاعـات بـه روز و مهـارت هـ اي لازم را در ارتباط با بخش و كارآموزي مربوطه داشته باشدتا بت واند به عنـوان الگـويي مناسـب، مهـارتهـ اي بـالينيموردنظر را به دانشجو آموزش دهد. در اين راستا يافتـههـ ا نشان داد كه اكثر مشاركتكنندگان معتقد بودنـد مربيـانيكه تجربه كار باليني نداشتند و حتي خود تـازه كـار بودنـد،نتوانسته بودند مدل نقـش مناسـبي را ارايـ ه دهنـد. تأكيـد چنين مربياني فقط بر موارد نظري و عدم توجه بـه كـاربردآن در بخش، عدم تمايل آنها به مشاركت در كـار عملـيبخــش و عــدم انجــام كــار عملــي مفيــد، مــورد توجــه مشاركتكنندگان بود . پرستار تـازه كـاري در مـورد دانـش چنين مربياني اينگونه بيان كرد: »… تا ازشون يه سؤالي درمورد يه بيماري يـا مراقبـت مـي پرسـيدم از جـواب طفـرهمي رفتند، يا بعضيهاشون فوري اون سؤال را به خودمـونبر مي گردوندند …«. يكي از سرپرسـتاران ديـدگاه خـود راچنين بيان نمود: »الان اكثر مربيهاي ما كـار بـاليني بلـدنيستند. خودشون تازه كارند. يعني خود مربـي اصـلاً تـويبالين كار نكرده… بعد اين مي خواد چي به دانشجو ياد بده. دانشجو مي ياد كارآموزي . وقتش را هدر مي ده، اما هيچ كار عملي ياد نمي گيره«.
2-2. چالش مربي در برقراري ارتباط
مشاركتكنندگان، به مواردي اشاره كردند كه مربيانباليني فاقد مهارتهاي ارتباطي مناسب بودنـد. از نظـر آنـاناين موضوع موجب مي شد تا دانشجويان پرسـتاري از نقطـهنظر حرف هاي، توانـايي ارتبـاطي لازم بـراي كـار در شـرايطسـخت بـالين را نيابنـد. يكـي از پرسـتاران باسـابقه دربـاره مهارتهاي ارتباطي مربيان گفت : »بعضي وقـتهـ ا، مربـيمي ياد توي بخش، خودش بلد نيـست يـه ارتبـاط خـوب بـا پرسنل برقرار كنه. خيلي خجالتيه، كم حرف و ساكته. به نظرمن مربي بايد خودش از نظر ارتباطي خيلـي قـوي باشـه تـادانشجوها ازش ياد بگيرند«. از سوي ديگر چـالش مربـي دربرقراري ارتباط با دانشجويان با دانشجويان نيـز مـورد توجـهمشاركتكنندگان بود . يكي از پرستاران تازه كار اشاره نمـودكه »… هميشه دلم مـي خواسـت مربـي بـه جـاي ايـن كـههمه اش سرزنشم كنه، مثلاً يك بار بگه امروز كه خوب كـارنمي كني مشكلت چيه؟ …«.
3. شرايط دانشجو : انگيـزه و علاقـه دانـشجو، تجارب كاري دوره دانشجويي و مسايل اقتصادي دانـشجو از موارد مورد بحث در اين ارتباط بودند.
1-3. انگيزه و علاقه دانشجو
علاقه افراد به حرفه پرستاري و انگيزه آنـان جهـتفعاليت در اين ديسيپلين از مهمترين عوامل موفقيت آنـاندر كار برشمرده شده است. مشاركتكنندگان معتقد بودنـدكــه برخــي مــسايل مثــل علاقــه، انگيــزه، اضــطراب و سـ ردرگمي؛ وضـ عيت دانـ شجوي پرسـ تاري پـ س از فارغالتحصيلي و در آغاز كـار بـاليني را تحـت تـأثير قـرار مي دهد. احساس نياز دانشجويان به ورود به دانشگاه به هرشكل و فشار خانواده جهت ورود فرزندان به دانشگاه بدونتوجه به علايق آنان نيز مورد توجه مشاركتكنندگان بـود .
يكي از سرپرستاران در مورد اهميت انگيزه و علاقه اظهـارمي نمود: »اوني (پرستار تازه كاري ) كه خودش دنبال كار ويادگيريه، خب زودتر هم راه مي افته. اما اون پرستاري كـهعلاقه و انگيزهاي نداره خب هي در جا مي زنـه، پيـشرفتيهم نداره «. يكي از پرستاران تازه كـار در مـورد چگـونگيانتخاب رشته خود چنين مي گفت: »من به خاطر ايـن كـه دو سال پشت سر هم قبول نـشدم بـالاخره مجبـور شـدمبراي دانشگاه اومدن اينو (پرستاري) انتخاب كـنم… همـه(خانواده) هم بهم فشار مي آوردن… خب يه چندتايي قبولشده بودن … انگار من فقط جا مونده بـودم«. امـا ديگـرينقش علاقه خود در يادگيري را چنين شرح مـي داد: »مـنخيلي زود راه افتادم… چون من از زمان دانشجويي خيلـيعلاقه داشتم، دنبال كار بودم و سعي مي كردم همه چيـز راياد بگيرم به خاط همين هم تـوي بخـش از اون اول كـهآمدم مشكل زيادي نداشتم و كارها را تقريباً بلد بودم. فقط بعضي چيزها مثل روتين ها و هماهنگي ها را نمي دونستم«.
2-3. تجارب كاري دوره دانشجويي
دادههاي اين مطالعه نشان داد كه تجربه كار بيشتر درمحيط باليني در دوره دانـشجويي مـي توانـد موجـب آمـادگيبيشتر براي كار در محيط باليني بـه عنـوان پرسـتار شـود. از ديدگاه پرستاران تازه كار انجـام كـار بـاليني بـه شـكل كـاردانشجويي مي توانست در اين زمينه بسيار كمك كننده باشـد. پرستار تازه فارغالتحصيلي با اشاره به اهميـت نقـش تجـارب كاري در دوره دانشجويي چنين گفت: »دوست من توي دورهدانشجويي رفت بخش آي سي يو، كـار دانـشجويي برداشـت.
خيلي خوب بود براش. مـوقعي كـه اومـد بـراي طـرح هـيچمشكلي توي كارها نداشت و خيلي زود توي كارها راه افتاد«.
3-3. مسايل اقتصادي دانشجو
شرايط اقتصادي بر همه جوانب زندگي انسان تـأثير به سزايي دارد . تأثير اين امـر حتـي بـر چگـونگي آمـادگي

مشاركت

كنندگان

مشخصات

كار

تازه

پرستاران

باسابقه

پرستاران

تعداد

16

4

سن
)
سال
(

22

تا

25

39

تا

48

جنسيت

13

،
مونث

3
مذكر

3

،
مونث

1
مذكر

تحصيلات

ليسانس

ليسانس

خدمت

سنوات
)
سال
(

3

تا

ماه

11
ماه

14

تا

سال

23
سال

مشاركت

كنندگان

مشخصات



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید