00

به نام خداوند جان و خرد
مجله آموزش پرستاري
فصلنامه علمي – پژوهشي انجمن علمي پرستاري ايران
دوره دوم – شماره 4 (پياپي 6) – زمستان 1392

صاحب امتياز: انجمن علمي پرستاري ايران
مدير مسؤول و سردبير: دكتر فاطمه الحاني
مدي ر اجرايي: دكتر آذر طل
شماره پروانه انتشار وزارت ارشاد اسلامي: 4823/94 مورخ 20/2/91
شماره استاندارد بين المللي: 2322-3812
شماره بين المللي نشريه الكترونيكي: 4428-2322 e-ISSN

شوراي نويسندگان (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيلپور بندبني، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي گيلان
دكتر فاطمه الحاني، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر منير انوشه، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر زهره پارسا يكتا، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حميد پيروي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر محمدعلي چراغي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي حسيني، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر سيده فاطمه حق دوست اسكويي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر محمدرضا حيدري، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر ناهيد دهقاننيري، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر ناهيد رژه، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر سادات سيدباقر مداح، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر نعيمه سيدفاطمي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر آذر طل، دكتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر عباس عبادي، دانشيار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقيهاﷲ
دكتر عباس عباسزاده، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دكتر شهرزاد غياثونديان، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر علي فخرموحدي، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي سمنان
دكتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر انوشيروان كاظم نژاد، استاد گروه آمار زيستي دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عيسي محمدي، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر ندا مهرداد، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي ايران
دكتر حسن ناوي پور، استاديار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عليرضا نيكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجتبي ويسمرادي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجيده هروي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر فريده يغمايي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

ويراستار انگليسي: دكتر مجتبي ويس مرادي – عليرضا قريب
ويراستار فارسي: دكتر فاطمه الحاني
حروفچيني و صفحهآرايي: فرشته حيدري
طراح جلد: اصغر سوراني
ناشر: انجمن علمي پرستاري ايران
نشاني: تهران – ميدان توحيد – دانشكده پرستاري و مامايي تهران
كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: info@jne.ir , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاري دوره 2 شماره 4 (پياپي 6) زمستان 1392، 49-33 نيازهاي اطلاعاتي بيماران قلبي عروقي طي فرآيند جستجوي اطلاعات سلامت: يك مطالعه كيفي

محمد غلامي، مسعود فلاحي خشكناب، سادات سيد باقر مداح، فضل اله احمدي، حميدرضا خانكه، نسيم نادري

چكيده

مقدمه: جستجوي اطلاعات سلامت نقش مهمي در فرآيند مديريت بيماري قلبي عروقي ايفـا مـي كنـد. هـدف از ايـنمطالعه كشف نيازهاي اطلاعاتي بيماران قلبي عروقي در زمان جستجوي اطلاعات سلامت بر اساس تجـارب بيمـاران، مراقبـانخانوادگي و كاركنان سلامت مي باشد.
روش: اين مطالعه با رويكرد تحقيق كيفي و با روش تحليل محتواي كيفي انجام شد. 31 مشاركت كننده شامل 16 بيمار قلبي عروقي، 5 مراقب خانوادگي و 10 مراقب سلامت بودند. داده ها از طريق مصاحبه هاي نيمه ساختارمند و بـا نمونـه گيـري هدفمند جمع آوري و تا اشباع داده ها ادامه يافت. تجزيه و تحليل داده ها به طورمستمر و همزمان بـا جمـع آوري داده هـا و بـه صورت مقايسه اي انجام گرديد.
يافته ها: در طي فرايند تحليل داده ها، چهار درون مايه محوري شامل نيازهاي اطلاعاتي “مرتبط-بيماري”، ” مرتبط-مراقبت سلامت”، “مرتبط-نظام سلامت” و “مرتبط-زندگي روزمره” كه بيانگر تجربـه و درك مـشاركت كننـدگان از نيازهـايبيماران قلبي عروقي در حين جستجوي اطلاعات سلامت است، پديدار شد.
نتيجه گيري : طبق نتايج، جستجوي اطلاعات سلامت براي بيماران قلبي عروقي، با يك نگـاه جـامع و مـاوراء مـسايلسلامت جسمي و بيماري درك شده است. از يافته هاي مهم اين مطالعه جستجوي اطلاعات در زمينه پيش آگهي، ايفاي نقـش،سلامت جنسي و رواني، عملكرد نظام سلامت، همچنين جستجوي طب نوين، اسلامي و طب سنتي بود، بنـابراين لـزوم فـراهمكردن اطلاعات مربوط به موارد مذكور از طريق شيوه هاي متعدد اطلاع رساني، براي پاسخگويي به نياز بيماران و مشاركت آنهادر تصميم گيري درماني و مديريت بهينه زندگي، ضروري به نظر مي رسد.

كليد واژه ها: جستجوي اطلاعات سلامت، نيازهاي اطلاعاتي، بيماري قلبي عروقي

تاريخ دريافت: 15/5/1392 تاريخ پذيرش: 22/9/1392

مقدمه

امروزه در رويكرد اطلاعـات بيمـارمحور، بـه نقـشفعال بيماران قلبيعروقي براي جستوجوي اطلاعات مورد نياز خود تأكيد شده است (1)؛ چرا كه بيماران قلبي عروقـي نياز به مراقبـت طـولانيمـدت در موقعيـتهـاي مختلـفزندگي روزمره شامل خانه، محل كار و جامعه دارنـد و ايـنتوانايي خودمراقبتي، نيـاز بـه كـسب اطلاعـات مـرتبط بـاسلامت دارد (2). شواهد نشان ميدهد، كسب اطلاعات دربيماران قلبـيعروقـي، مـيتوانـد نقـش مهمـي در بهبـودپيامدهاي سلامت نظير كـاهش تـنش، افـزايش رضـايت،افزايش درك از كنترل، تبعيت از رژيم درماني (3) و بهبودارتباطات بيمار – مراقبان سلامت داشته باشد (4). بهعنـوانمثال، در مطالعةJeon و همكاران، جستوجوي اطلاعـاتسلامت، عامل ي كليدي در مديريت موفـق نارسـايي قلبـيمطرح شده اسـت (5). همچنـين مطـرح شـده اسـت كـهمشاركت بيمـار بـراي جـستوجـوي اطلاعـات سـلامت،ميتواند به تعديل راهبردهـاي سـازگاري و كـشف معنـايواقعي بيماري و درمان، كمك كند (1). بدينترتيـب توجـهبه موضـوعاتي مثـل دسـتيابي و دسترسـي بـه اطلاعـات،تمركز روي خودمـديريتي و خـودمراقبتي و تمركـز مجـددروي پيشگيري از بيماري ها، باعث شده است كه توجه بـهحوزة جستوجوي اطلاعات سلامت بـراي رفـع نيازهـاياطلاعاتي، بيشتر شود (6). Wilson معتقد است، زماني كهفرد نياز به اطلاعات را تعيين كرد، جستوجوي اطلاعـاتشروع مـيشـود (7). ايـن نيازهـا كـه پايـة جـستوجـوياطلاعات است، ميتواند رفتاري راهبردي، براي رسيدن بهاهــدافي نظيــر مــشاركت در تــصميمگيــري، تقويــتخودكارآمدي و كسب مجدد حس كنترل باشد (8). با وجودنياز به كسب اطلاعات در بيمـاران قلبـيعروقـي، شـواهدنشاندهندة ايـن اسـت كـه نقـصي سيـستماتيك در رفـعنيازهاي اطلاعاتي اين بيماران، در زمان بـستري و بعـد ازتـرخيص وجـود دارد؛ بـه طـوري كـه در مطالعـة كيفـي Hanssenو همكاران، بيشتر بيماران سكتة قلبـي، كمبـوداطلاعـات در زمينـة تطـابق بـا پيامـدهاي جـ سميروانـي بيماري، فعاليت فيزيكي، تغييرات سبك زندگي پيـشگيرانهو كاركردن در آينده را مطرح كرده بودند و اين مـشكلات، با احساس عقبنشيني جسمي رواني توصيف شده بـود (4).
همچنين شواهد نشان مي دهد كه مراقبـان خـانوادگي نيـزاطلاعــات لازم را دربــارة مراقبــت هــاي قلبــي دريافــت نمي كنند. اين درحالي است كه آنها از نقش مراقبتي آينـدهخود در مراحل اولية بعد از درمان، بايد اطلاع پيدا كننـد تـابتوانند با كسب انگيـزة لازم، بـه بهبـود كيفيـت زنـدگي و توانبخشي بيماران خود كمك كننـد (9). نتـايج مطالعـهاي نشان داده است كه عدم كـسب دانـش، تـأثير منفـي رويجستجوي مراقبت پيگير و كيفيـت زنـدگي بيمـاران قلبـيدارد (10). نارسايي در كسب اطلاعات توسط بيماران قلبيو خانوادهها، ميتوانـد بـه ايـن دليـل باشـد كـه كاركنـانسلامت، به ترجيحات بيماران براي جستوجوي اطلاعاتمورد نياز خود توجـه نمـيكننـد (1). بنـابراين در راسـتايرويكـرد مراقب ت بيمـارمحور، شناس ايي نيازهـاي واقع ي اطلاعاتي بيماران قلبيعروقي (3) در طـي فرآينـد فعالانـةجستوجوي اطلاعات و پـيبـردن بـه نگرانـيهـاي ايـنبيماران، ضرورت دارد (1). البته برخي مطالعات، يافتههـايباارزش ي در زمين ة م شخص ك ردن نيازه اي اطلاع اتي بيماران قلبيعروقي گزارش كردهانـد؛ بـهعنـوان مثـال درمطالعات كيفي، نياز به اطلاعـات تخصـصي دربـارة خطـربازگشت، سطح آسيب عضلة قلبـي، داروهـاي مـصرفي درزمان ترخيص، سطح مناسب فعاليت فيزيكي، رژيم غـذايي(3)، علايــم، پيــشرفت بيمــاري، مراقبــت آينــده (10) و يادگيري مهارتهاي تكنيكي و موقعيتي (11) تعيين شـدهاست. در مطالعة Neubeck نيز مشخص شد كـه بيمـارانقلبـي عروقـي در حـين جـ ستوجـوي اينترنتـي، خواسـتار اطلاعات مرتبط با مديريت بيماري هستند (12). همچنـيندر برخي مطالعات توصيفي- مقطعي انجامشـده در داخـلكشور، مطرح شده است كه نياز به اطلاعات دارويـي (13) و خــودمراقبتي (14)، بيــشترين اولويــت را در يــادگيريبيماران قلبيعروقي د ارند. اگرچه عمدة ايـن مطالعـات بـرمحتوي و كيفيت اطلاعات تمركز كردهاند، امـا هركـدام ازاين مطالعات، تنها در گروه خاصي از بيمـاران قلبـي نظيـرمبتلايان به سكته و نارسـايي قلبـي انجـام شـده و نتـايجمتفاوتي را بر اساس بستر مطالعة خود (عمـدتاً كـشورهايغربي) گـزارش كـرده انـد. همچنـين نگـاه جـامعي بـرايشناسايي ترجيحات و نيازهاي اطلاعاتي درك شده توسـطبيماران و خانوادهها، درحين جستوجوي فعالانة اطلاعـاتاز منابع متعدد اطلاعـاتي، وجـود نـدارد (3 و 1). محتـوياطلاعات سلامت جست وجوشده در بستر مواجهـات طبـي،ميتواند بينشي دربارة معناي رفتار جستوجوي اطلاعـاتفــراهم كنــد (8). از ســويي، تفاســير افــراد از نيازهــاياطلاعاتي، در بستر و شيوهاي وابسته به تاريخچـه، شـكلداده م ي شود؛ به عبارت ديگر، آگـاهي هوشـيارانه از نيـاز بـهاطلاعات سلامت، از تعامل بين وضعيت سـلامت و بـستراجتماعي ناشي مي شود (15). دركـل، مـرو ر متـون نـشانميدهد كه تـا بـه حـال مطالعـه اي خـاص در زمينـة رفتـارجستوجوي اطلاعات سـلامت در بيمـاران قلبـيعروقـيانجام نشده است (16 و 11). از سوي ديگر، متون موجـود، فاقد مشاهدات و مداخلات طبيعتگرا (17) و داستان هـاي بيماران است؛ درحالي كه اين حكايتهـا ، بـستري را بـر اي درك رفتار جستوجوي اطلاعات و نيازهاي واقعي بيماراندر حوزههايي كه دانش كمي دربارة آن وجود دارد، فـراهممي كنند (18). بنابراين درك عم يـقتـر رفتـار، وابـسته بـهموقعيت جستوجوي اطلاعـات سـلامت (17) و نيازهـاياطلاعاتي بيماران قلبيعروقي با مطالعات كيفـي (13 و 3) و براساس فرهنـگ ايرانـي پيـشنهاد شـده اسـت (13). از طرفي با توجه به لـزوم جـستوجـوي اطلاعـات سـلامتبــه عنــوان فــاكتور ي كليــدي در تــسهيل ســازگاري و خودمديريتي بيماران قلبيعروقي، محققان بر آن شدند تا باانجــام دادن مطالعــه اي، نيازهــاي اطلاعــاتي بيمــاران قلبيعروقي را درحين جستوجـوي اطلاعـات سـلامت از
منـابع متعـدد، از ديـدگاه بيمـاران قلبـ يعروقـي، مراقبـان خانوادگي و مراقبان سلامت آنها در ايران تبيين كن ند و بـهاي ن وس يله، ت صوير روش نت ري از ترجيح ات بيم اران قلبيعروقي و مراقبان خانوادگي آنهـا بـراي برنامـهريـزيبهمنظور مراقبت بيمارمحور، فراروي سياستگـذاران نظـامسلامت كشور قرار داده شود.

روش مطالعه

براي دستيابي بـه هـدف مطالعـه، از روش تحليـلمحتواي كيفـي متعـارف (Conventional) اسـتفاده شـد. تحليل محتواي كيفي بهعنـوان روش تحقيـق، بـهمنظـورتفسير ذهني محتواي دادههاي متنـي اسـت كـه ازطريـقفرآيند طبقه بندي منظم، درونمايهها يا الگوهاي آشـكار وپنهان در متن، شناسايي ميشـود (20و19). ايـن روش بـرتجربة زندگي و تفاسير و معانياي كه افـراد بـا آن مواجـهبودنــد، تمركــز مــي كنــد (21). در ايــن مطالعــه، بــا 31 مشاركتكننده شامل شـانزده بيمـار، پـنج نفـر از اعـضايخانواده و ده نفر از مراقبـان حرفـهايـي از ديـسيپلينهـايمختلف سـلامت، طـي دوازده مـاه (ارديبهـشت 1391 تـاخرداد 1392) بهمنظور جمعآوري يا توليـد دادههـاي غنـيمصاحبه شد . قبل از جمعآوري اطلاعات، كميتـة اخـلاق وتحقيقات دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي و دانـشگاهعلوم پزشكي تهران، اين مطالعه را تأييد كرده بود و اخلاقدر پژوهش، مانند رضايت آگاهانه، حفظ بينامي، رازداري واختيار مشاركت كنندگان براي ترك مطالعه، رعايت شد.
مشاركتكنندگان در اين پژوهش، از دو بيمارسـتانفوقتخصصي قلب و عروق تحت پوشـش دانـشگاه علـومپزشكي تهران و مراكز توانبخشي و كلينيكهاي وابـستهبه اين مراكز، به روش نمونهگيري هدفمند گزينش شـدند .
اين دو مركز، از مراكز ارجاعي عمده و مهـم بـراي درمـانبيم اري ه اي قل ب و ع روق از سراس ر اي ران ه ـستند.
معيارهاي ورود مشاركتكنندگان به مطالعـه، شـامل كليـةبيماران تشخيص داده شده با بيماريهاي ق لبيعروقي، بـاسن هجده و بـالاتر، كاركنـان سـلامت شـاغل در مراكـزمذكور با حـداقل يـك سـال تجربـة درمـان و مراقبـت ازبيماران قلبي و مراقبان خانوادگي مراجعهكننـده بـه مراكـزمذكور، با تجربة مراقبت و زندگي با بيمار بودند. همچنـينتوانايي درك و صحبت به زبـان فارسـي، شـرايط مـساعد ازنظر جسمي، روحـي و شـناختي و تمايـل بـه شـركت درمطالعه نيز به عنوان معيارهاي ورود درنظر گرفته شد.
محقق براي دسترسي به مـشاركتكننـدگان، طـيزمـان مطالعـه در شـيفت هـاي كـاري صـبح و عـصر، در بيمارستانهاي مذكور حضور پيدا كـرده، سـپس براسـاسارتباط مناسبي كه با مشاركتكننـدگان برقـرار مـيكـرد وهمچنين با همكـاري پرسـتاران و مـسئولان ايـن مراكـز،نخست بيماران و مراقبان خانوادگي آنها كه تجربة بيشتريدر زمينة جستوجوي اطلاعات سلامت داشتند و همچنينكاركنان سلامت كـه تجربـة لازم را در زمينـة آمـوزش وتعامــل بــا بيمــاران قلبــي داشــتند، شناســايي شــدند و برنامهريزي لازم براي مصاحبه و جمعآوري دادههـا انجـامشد. با توجه به اينكه بيماران بهعنـوان مـشاركتكننـدگانكليدي اين مطالعه درنظر گرفته شده بودند، بـراي رعايـتح ـداكثر تن وع پ ذيري، س عي شـد نمون هه ا از بيم اران قلبــي عروقــي بــا ويژگــي هــاي اقتــصادي، اجتمــاعي ودموگرافيك مختلف (ماننـد سـن، وضـعيت تأهـل، سـطحتحصيلات، شغل، ميـزان و منبـع درآمـد، تعـداد فرزنـدان،مكان جغرافيايي ، قوميت و …) انتخاب شوند و همچنين آنها در مراحــل مختلــف بيمــاري و درمــان (تــشخيص تــاتوان بخشي قلب) قرار داشته باشند.
بــراي جمــع آوري داده هــا، مــصاحبه بــه روش نيمهساختارمند و بـا سـؤالي بـاز بـر اسـاس سـؤال اصـليپژوهش آغاز ميشد و بهتدريج، براسـاس تحليـل دادههـا،سـؤالات ژرف كـاو و پـ يگيـر درخـصوص تجربـة روزانـة جستوجوي اطلاعات، پيش رفت. ابتدا، هشت مصاحبه بـابيماران قلبي عروقي انجام شد؛ اما با توجه به تحليـل اوليـةدادهها و مشخصشدن نقش اعـضاي خـانواده و كاركنـانسلامت در فرآيند جستوجوي اطلاعات، بهمنظور تكميـلدقيقتر طبقات مفهومي، با مشورت تيم تحقيـق، مراقبـانخانوادگي و مراقبان سلامت نيز مصاحبه شدند. درمجموع،براساس ملاك اشباع دادهها در تحقيق كيفي، 31 مصاحبةانفرادي با مشاركت 31 نفر انجام شد. مدت مصاحبهها بين25 تا 80 و بهطور متوسط، 40 دقيقه بود. بيشتر مصاحبهها بنا به توافق و راحتي مشاركتكنندهها، در كنار تخت بيمارو ســاير مــصاحبههــا نيــز در محــل كــار يــا منــزلمـــشاركت كننـــده هـــا در محيطـــي آرام انجـــام شـــد . م شاركت كنن ده ه ا پرس ش نام ة مخت صري مرب وط ب ه مشخصات فردي را بعد از پايان هر مصاحبه تكميل كردند. تمـام مـ صاحبههـا توسـط نويـسنده اول مطالعـه انجـام و همزمان با موافقت مـشاركتكننـدگان، بـا دسـتگاهMP3 ضبط ميشد و طي 24 ساعت، كلمهبهكلمـه در نـرمافـزارword پيادهسازي و تايپ ميشد. براي غوطهوري محقـق در دادهها، مصاحبهها در چند نوبت بهدقت گوش داده شـدو مــتن تايــپشــدة آن چنــدين بــار مــرور، كدگــذاري وتجزيهوتحليل شد. درواقع، تجزيهوتحليل دادهها همزمان وبه طور مستمر، با جمعآوري داده ها انجام پذيرفت.
تحليل دادهها براساس تحليل محتواي متن، بهشيوة متعارف، در هشت مرحله انجام گرفت. آماده كـردن داده هـا(تايپ متن مصاحبهها)، تعيـين واحـدهاي معنـايي (تعيـينكلمات، جملات يا عباراتي از بيانات بيماران حـاوي نكـاتمهم دربارة جستوجـوي اطلاعـات بـهعنـوان واحـدهايمعنايي تعيين شد)، كدگذاري متن (تبديل واحدهاي معناييبه برچسب ها، عنوان خلاصههايي كه بيانگر معنـاي واحـدانتخابشده باشد )، بازنگري كـدها بـا مـتن (مـرور مجـددمقايسة كدها ازنظر تشابه و تفـاوت بـا يكـديگر و تركيـبكدهاي مشابه ) طبقه بندي و توسعة طبقات براساس تشابهو تناسب، بازنگري طبقهها و مقايسة مجدد با دادهها بـراياطمينان از استحكام كدها، شناسايي درونمايهها بـا تأمـلدقيق، عميق و مقايسة طبقات با يكديگر و نهايتـاً گـزارشيافته ها انجام شد(21-19).
براي اطمينان از صحت و پايايي داده هاي كيفي از معيارهاي دقت علمي مانند اعتبار(Credibility)، قابليـت اعتمـــاد (Dependability)يـــا حـــسابرسي، تناســـب (Transferability)و قابليـت تأييـد (Confirm ability)، Lincoln & Guba استفاده شد (22). در اين مطالعه بـهمنظور افزايش اعتبار داده ها، محقق در طـول مطالعـه بـهمدت يك سال با داده ها درگيري مداوم داشـت و تمـاميمتن مصاحبه ها و ليست طبقـات توسـط سـاير همكـارانپژوهشگر با سابقه تحقيق كيفي، مـورد بـازبيني قـرار مـيگرفت و همچنـين توسـط فرآينـد كنتـرل توسـط اعـضاء(member check) كدگذاري اوليه هر مصاحبه در مرحلـهاوليه تحليل به مصاحبه شونده برگردانده مي شد، تا صحتآنها را تعيين كند. از طرفـي تأييدپـذيري داده هـا بـا قـراردادن بخش هاي مختلف طبقات در اختيار دو نفر از اعضاءهيات علمي آشـنا بـا تحقيـق كيفـي و مقايـسه نظـرات وتفاسير آنها كه توافق زيادي را نشان مـي داد، مـورد تائيـدقرار گرفت. براي حسابرسي تحقيق، محقق مراحل و روند تحقيق را به طور دقيق ثبـت و گـزارش نمـود تـا امكـان پيگيري تحقيق براي ديگران فراهم شـود .جهـت انتقـال پذيري يافته ها سعي شد، نقل قول هاي مشاركت كنندگان به همان صورتي كه گفته شده، ارايه گردد. نمونه گيري بـاحداكثر تنوع سبب مي شد كه تناسب داده ها بيشتر شود.

يافتهها

از 16 بيمار مشاركت كننده، هشت نفر زن و هـشتنفر مرد بودند. ميانگين سـن بيمـاران 3,6±54 سـال بـود.
بيشتر آنها متاهل بودند (7,68%). سطح تحصيلات آنهـا ازبيسواد تا دكتـري بـود امـا بيـشتر آنهـا داراي تحـصيلاتديپلم(7,43%) بودند. كمترين زمان براي تشخيص بيمارييك ماه و بيشترين زمان تشخيص 36 سال بود. بيـشترينتعـــداد بيمـــاران شـــامل نارســـايي قلبـــي(2,31%) و CABG(25%) بود. سـاير بيمـاران، مبتلايـان بـه سـندرمكرونري، كوآركتاسيون آئورت، آريتمـي، سـكته و بيمـاريمادرزادي قلبي بودند. بـراي 5 مراقـب خـانوادگي شـركتكننده، ميانگين سن 8,6±41 سال بود. چهار نفـر زن، سـهنفر خانه دار، دو نفر نيز نقـش همـسر و داراي تحـصيلاتديپلم بودنـد. همچنـين از 10 مراقـب سـلامت مـشاركتكننده در اين مطالعه (سه پزشك، سه پرستار و كارشـناستغذيه، فيزيوتراپيست، داروساز باليني و روانشناس سـلامتهر كدام يك نفر)، هفت نفر زن(70%) بودند. ميانگين سنو سابقه كار براي مراقبان سلامت به ترتيب 1,7±39 سالو 6,4±9 سال بود.
ابتدا از توصيف هاي عميق مشاركت كنندگان، 766 كد اوليه استخراج شد و نهايتـا پـس از تحليـل و مقايـسهمداوم داده ها و زير طبقات، چهار درونمايه شامل: نيازهاي اطلاعاتي “مـرتبط -مراقبـت سـلامت”، ” مـرتبط-نظـامسلامت”، ” مرتبط -بيماري” و ” مرتبط -زندگي روزمـره” استخراج شد كه حاصل تجربه و درك مشاركت كننـدگاناز ” نيازهاي پايه براي جستوجوي اطلاعـات سـلامت”، به عنوان درونمايه اصلي تحقيق مي باشند و توضيحات آن به شرح ذيل مي باشد.
1- نيازهاي اطلاعاتي مرتبط-بيماري قلبي: در بين نيازهـاي اطلاعـاتي، مـشاركت كننـدگان اهميـت كـسب اطلاعات “مرتبط با بيماري قلبي” را بـه صـورت پررنـگبيـان نمودنـد. زيـر طبقـات ايـن درونمايـه شـامل كـسب اطلاعات در زمينه “ماهيت” و “پيش آگهي بيماري” بود .
در زمان مواجهه بيماران با بـروز علايـم بـاليني و مراحـلاوليه تشخيص، سئوال كردن و جستوجـوي اطلاعـات درزمينه ماهيت، علايم و اتيولـوژي بيمـاري اهميـت زيـاديداشت. برخي از آنها با شنيدن تـشخيص بيمـاري قلبـي اززبان پزشك، با توجه به اينكه شناختي از بيماري نداشـتند،دچار ابهام شده و براي رهايي از اين ابهام سعي در كـسباطلاعات در زمينه ماهيت بيماري و بـويژه علـل ابـتلا بـهبيماري قلبي بودند. گويي آنها با كسب اطلاعـات در مـوردماهيت بيماري در تلاش براي شناخت موقعيت كنوني خودبودند به عنوان مثال يكي از مشاركت كننده هـا در رابطـهبا جستوجوي ماهيت بيماري چنين بيان مي كند” تو اتاق دكتر قلب، ..، سريع من اكو كـرد و گفـت شـما قلبـت آبآورده… معن يش را اص لا نم ي دون ستم. آب آورده يعن ي چي؟… فرداش دكتر قلب اومـد يكـسري توضـيحات بهـمداد… نه بازم دقيق نمي دونستم سئوالات زيادي برام پيشمي اومد … مي خواسـتم بـدونم ايـن چـه جـور بيماريـه؟..
سئوالتم همش در مورد نارسايي بود”(بيمار3) برخي از مشاركت كننـدگان عـدم آگـاهي در مـوردعلايم بيماري قلبـي و شـدت بيمـاري در مراحـل قبـل ازتشخيص را اظهار كردند، در ايـن رابطـه يكـي از مراقبـانسلامت چنين توصيف مي كند” بيمـاران قلبـي شـايد اوناولي كه دچار بيماري قلبـي مـي شـوند خيلـي بـه شـدتبيماريشان واقف نباشند”(پرستار19)
برخي از مشاركت كنندگان در تلاش براي شـناختماهيـت بيمـاري، سـعي مـي كردنـد اطلاعـاتي در زمينـه اتيولوژي بيماري قلبي و عوامل موثر بر بروز بيمـاري پيـدابكنند اما اين جـستجو اغلـب بـي ثمـر بـود. در رابطـه بـاجستوجوي بي ثمر اتيولوژي، يكي از مشاركت كننده ميگويد” از دكتر مي پرسيدم اين را چه جوري گـرفتم؟ مـيگفتند از طريق مواد شيمايي مي شه گرفـت، ..ديگـه مـيگفتند ويروسيه ..من علتش را مي خواستم بـدونم كـه پيـدانكردم كسي جوابم را نمي داد “(بيمار2)
كسب اطلاعات در مورد ماهيت و ريشه بيماري بـهقدري بـراي آنهـا اهميـت داشـت كـه بـراي رسـيدن بـهاطلاعات مذكور به منابع متعدد حرفه ايي و غير حرفه ايي،نوشتاري و اينترنت مراجعه مـي كردنـد. يكـي از بيمـارانچنين بيان مي كند” يك چيزي كه دنبالش بودم و بهـشنرسيدم نوع شناخت اين بيماري بـود… خـوب مـي گفتنـدمادرزادي است از مادرم زياد سوال مـي كـردم مـي گفـتمبچه بودم چيكار مي كردم؟.. چند تا نـشريه هـم بـود كـه گرفته بودم كه بتونم از يك طريقي اين مريـضي را واسـمبشكافند… سعي مي كـردم از بيمـاراي ديگـه هـم بپرسـم”(بيمار24)
جستوجـوي اتيولـوژي بـراي برخـي از مـشاركتكنندگان، با انگيزه پيـشگيري اوليـه و ثانويـه بـراي سـايراعضاء خانواده و نزديكان انجام مي شد. يكـي از مـشاركتكننده ها كه خودش داراي دو فرزند دختر بود در اين رابطهمي گويد ” چون بچه داشتم ارثي بودن اين بيماريو مرتـبسئوال مي كردم …من نگران بچه هام بودم مي گفتم اگـرچي زي ه ست بچ ه ه ا را بب رم معاين ات ك افي انج امبدن”(بيمار1)
ابهام از آينده بيماري، نگراني ديگري بود كه توسطبيشتر مشاركت كننـده هـا مطـرح شـد، گـويي آنهـا مـيخواستند بدانند، به كجا خواهند رفت، لذا سعي مـي كردنـددر مورد امكان برگشت توان قبلي در آينـده، امكـان رد يـاپذيرش پيوند دريچه و قلـب، ميـزان خطـر جراحـي، بقـاء،بهبودي و پيشرفت بيماري و همچنين امكان زندگي راحتدر آينده به جستوجوي اطلاعات با محوريت پيش آگهـيبپردازند. در اين رابطه يكي از مشاركت كنندگان چنين ميگويد” آيا بخاطر بيماري انرژي قبلي خودم را بدسـت مـيآورم يا نه؟ يعني كارايي قلب برمي گـردد يـا نـه؟ سـئوالبعديم اين است كه آيا قلب من پيوند را پس ميزند يا نه؟…
وضعيت بيماري من بهتر ميشود يا بدتر ميشود؟”(بيمار12) جستوجوي ميزان خطر، بقاء و امكان عود بيمـارييا عوارض بيمـاري نيـز بارهـا توسـط بيمـاران و مراقبـانخانوادگي تجربه شـده بـود. در رابطـه بـا نيـاز بـه كـسباطلاعات در مورد ميزان بقاء يكي از مشاركت كننده ها بـاتشخيص كوآركتاسيون آئورت مي گويد” بـا دستياراشـونكه بيشتر دوست داشتم از اونها هـم يـك اطلاعـاتي مـيگرفتم من فقط دنبال اين بودم كه آيا امكان فـوت مـن دراثر اين بيماري هست يا نيست؟”(بيمار6)
مادر يكي از بيماران نيز مـي گويـد” حتـي سـئوالكردم احتمال دارد عود كند (تامپوناد بعـد از جراحـي)؟ كـه گفت(پزشك) بله احتمال دارد كه باز هم اين مسئله تا سـهماه ديگه خداي نكرده تجمع آب دور قلبش پيش بياد كـهمن اين را به پسرم نگفتم، اين پيش بياد را نگفـتم، گفـتمشــايد بترســه چــون روحيــه ش را خيلــي از دســت داده
“(مراقب خانوادگي20)
پنهان كردن اطلاعات مربوط به پيش آگهي منفي، توسط اكثر مراقبين خانوادگي و بيماران مطرح شد، بطوريكه بيمار و خانواده در تلاشي دو سويه براي ايجاد آرامـشدر همديگر بودند.
هم راستا با نياز درك شده توسط بيمـاران، يكـي ازمتخصصين قلب درباره نياز بيمـاران بـه كـسب اطلاعـاتپيش آگهي چنين مي گويد ” مهمتـرين چيـزي كـه بايـدبيماران قلبي بدانند اين اسـت كـه پـيش آگهيـشون چيـه،يعني اينكـه ايـن بيمـاري چـه تـاثيري روي طـول مـدتزندگيشون مي گذارد… بيمـار بايـد بدانـد كـه سـوروايوالبيماري چيه و چه كاري بايد بكند كه سـوروايوالش بيـشتربشود… مريضها در مورد وخامت بيماريشون اون اولا بيشتر سئوال مي كنند “(متخصص قلب15) برخي مشاركت كنندگان كسب اطلاعات در زمينـهپيش آگهـي را بـراي مـشاركت در درمـان ضـروري مـيدانستند” بيمار بايد بداند كه اين بيماري چقدر وخامت داردپيش آگهيش چـه طـوري اسـت… ايـن جـوري در ادامـهدرمانش هم همكاري مي كند”(متخصص قلب13) 2-نيازهـاي اطلاعـاتي مـرتبط-مراقبـت سـلامت:
تجارب بيشتر مشاركت كنندگان اين مطالعه نشان داد كـهجستوجوي اطلاعات در زمينه “پيـشگيري “، “درمـان “، “خود-مراقبتـي و پيگيـري مراقبـت” و “ارتقـاء سـلامتروان” اهميت خاصي دارد .اين نيازهاي چهارگانه به عنوانزير طبقات درون مايه” نيازها ي مرتبط -مراقبت سـلامت” مفهوم پردازي شدند. البته براي برخي مـشاركت كننـدگانبه جز محتوي اطلاعات، كيفيت اطلاعات نظيـر اطلاعـاتفردي و كاربردي همچنين جامعيت اطلاعات نيز مهم بود.
نياز به اطلاعات مرتبط با پيشگيري اوليه و ثانويـه،بيشتر توسط كاركنان سلامت مطرح شد تجارب آنها نشانم ي داد ك ه ج ستوج وي اطلاع ات در زمين ه ري سك فاكتورهاي بيماري، بيشتر بعد از تشخيص شروع مي شود.
يكي از پزشـكان در ايـن رابطـه مـي گويـد”خـوب بيمـاربخصوص بيماري كه تـازه ام اي كـرده در مـورد خيلـي ازريسك فاكتورها مثل قند خون و.. اگاهي ندارند تازه اولينباري كه مبتلا به بيماري قلبي مي شوند تازه مـي فهمنـدكه اي واي هايپرليپيدمي بودم…من نميدونستم، اون موقـعتازه ممكنه در مورد ديابت يا… سـئوال كننـد”(متخـصصقلب13)
اكثر مشاركت كنندگان ضعف رسانه در زمينه اطلاعرساني ريسك فاكتورهاي قلبي عروقي را از عوامل دخيـلدر نق ص اطلاعاتي خود مي دانستند. در اين رابطه پزشـكمي گويد ” ايـن قـدرا روي ريـسك فاكتورهـاي كرونـريآرتري ديزيس كه اصلي تـرين علـت مـرگ و ميـر ايـراناست، خيلي تاكيد نمـي كننـد، يعنـي در لـول( سـطح) اول پيـشگيري اطـلاع رسـاني نـداريم… بيمـاران قـبلش بايـدريسك فاكتوراشون را بشناسند”(متخصص قلب15)
تج ارب يك ي از كاركن ان س لامت در ارتب اط ب اجستوجوي اطلاعات در زمينه پيشگيري ثانويه اين گونـهبيان مي شود “بيمار مي پرسه چيكار كنم كـه ايـن فـشارخون برام عوارض ايجاد نكنـد؟… كليـه م از كـار نيفتـد؟،قلبم، مغزم.. ما هم مي گيم نمي تونيم درمانش كنـيم تـو بايد كنترلش كني”(پرستار19)
تجارب برخي ديگر از مشاركت كنندگان نشان مـيداد كه آنها در صدد كسب اطلاعات در زمينه داروها، گزينههاي درماني نوين و سنتي، نحوه جراحي و شرايط جراحي،نحوه عملكـرد دفيبريلاتـور كاشـتني و نحـوه آنژيـوگرافيهستند. در زمينه جستوجوي اطلاعات مرتبط با درمـان وگزينه هاي درماني، يكي از مشاركت كنندگان تجربه خـودرا چنين توصيف مي كند”مـوقعي كـه اون آنژيـوگرافي روكردم من با آقاي دكتر بحث مي كرديم، مي گفتم يعني باپلاستي هم نميشه رگ رو باز نگه داشت كه عمل نكـنم؟
“(بيمار4)
مـشاركت كننـده ديگـري در مـورد جـست وجـوي اطلاعات درمان چنين بيان مي كند” اين دكترها را خـستهكرده بودم هي مي پرسيدم چيكار مي خواهند بكننـد، چـرااينجوري؟ مثلا نميشه بـا يـك داروي جديـد جـايگزينشكنند؟… اين دستگاه جديد (دفيبريلاتور كاشـتني) كـه مـيخواهند بگذارند …چه جوري تنظـيم ميـشه؟ ضـربان قلـب،چقدر بره بالا اين شوك مي ده؟ “(بيمار7)
با معرفي درمان هاي جديد به بيماران، آنهـا سـعيمي كردند براي كسب نتيجـه مطلـوب، اطلاعـاتي علمـيمرتبط با طب نوين را جستجو كنند، به عنوان مثال:” دكترگفت آره استيم سـل(سـلول بنيـادي) داريـم … اينجوريـه،جديده، دوست داري انجام بدهي يا نه؟ گفـتم باشـه، بـذارخودم يك ذره در موردش تحقيق كنم… من خـودم چنـدتا مقاله توي موسسه رويان كه در زمينه استيم سل ها كاركرده بودند خوندم… به قولي آدم دستش مـي آد كـه ايـناستيم سل چي چيه، در مورد چي بايد صحبت كنه، چيكـارمـــي خواهنـــد بـــرات بكننـــد، بيـــشترين نتيجـــه ش چيه؟”(بيمار24)
بيماران و مراقبان سعي مي كردند كه براي انتخابگزينه درماني صحيح و ايمن، اطلاعاتي در خصوص مزايـاو معايب هر گزينه درماني كسب كنند، بعنوان مثال “همـهي سوال من چه با دكتر ميم چه با دكتر ميم همش راجـعبه همين بود كه من الان عمل جراحـي كـردم بعـدن چـهمحدوديت هايي دارم و چه امتيـازاتي بـه دسـت مـي آرم؟”(بيمار29)
برخي ديگر به دليل پاسخ دهي ناكافي به داروهـايشيميايي، در صدد جستوجـوي اطلاعـات در مـورد طـباسلامي و سنتي بودند. يكي از مشاركت كننده ها با اعتقادبه مفيد بودن طب اسلامي و سنتي ايـن گونـه بيـان مـيكند” پدراي ما از داروهاي گياهي استفاده مي كردند…مـندنبال داروهاي گياهي كه براي قلب خوبـه و تقويـت مـيكنه هم بودم، مثلا جوشانده ها،.. من تمام اطلاعات اينهـارا مي خوندم،… مي گفت (پزشك) آره ضـرر نـداره،.. مـيگفت داروهاي گياهي خـوبيش ايـن اسـت كـه شـيميايينيستند،… دنبال چيزهايي كه براي ائمه هست هم بـودم…
يكسري اطلاعات گرفتم مثلا حـضرت علـي گفتـه عـسلبراي قلب خوبه.. البته مريضي ما هم كه يك خورده ناجورهست و قرص و اينها هم زياد مصرف مي كنيم و يكسريعوارض دارند ،… چون از اين نوع درمان جوابي هم نگرفتيم.. بالاخره بايد دنبال راههاي ديگري هم باشيم،”(بيمار28) جستوجوي اطلاعات در خصوص نحـوه مـصرف،انديكاسيون، تداخلات، نحوه ادجاست كردن دوز، هويـت ونحوه نگهـداري داروهـا بارهـا توسـط بيمـاران و مـراقبينخانوادگي تجربه شـده بـود. “سـئوالي كـه بـراي مـن تـوكلاسها پيش آمد، اين بود كه بالاخره ه مـسر مـن تـا چـهزماني بايد داروهايش را استفاده كند؟ يا اينكه داروهايش رابايد قطع كند؟ تا چه زماني داروهايش را بايـد بـا ايـن دوزمصرف بكند؟ اصـلا تـاثير ايـن داروهـا چيـه؟… در زمينـهداروهايي كه از قبل استفاده مي كـرد مـثلا پرازوسـين.. از پرستار پرسيدم، اينها با داروهاي قلبيش مشكلي ايجاد نميكند؟…خطري ايجاد نمي كند؟”(مراقب خانوادگي31)
براي برخـي از مـشاركت كننـدگان عـدم دريافـتاطلاعات دارويي از طرف پزشك، نقطه شروع جستوجوي اينترنتي اطلاعات بود. به عنوان مثال” چون دكتر بـه مـننمي آيد بگويد كه ديگوكسين كارش اينه، من خودم شروع كـردم بـه اطلاعـات كـسب كـردن در مـورد اينهـا، مـثلالوزارتان براي چي دارم مـي خـورم؟… تـو اينترنـت سـرچكردم… يك برنامـه دارويـي روي گوشـيم گذاشـتم، زبـانفارسي هم هست”(بيمار2)
كارشناس تغذيه بـه عنـوان مـشاركت كننـده ايـنمطالعه مطرح مي كرد، كه كـسب آگـاهي در مـورد دارويوارفارين، اهميت خاصي براي بيماران مبتلا بـه مـشكلاتدريچه ايي دارد. به طوري كه در شروع هـر فـصل سـال،بيشترين سئوال تلفني بيماران از وي، در خصوص تـداخلداروي وارفارين با ميوه هاي نوبرانه، مي باشد. در راسـتايتجارب مراقبين سـلامت، مـادر يكـي از بيمـاران بـا دركضرورت مص رف وارفارين، چنين مطرح مـي كنـد” مـيگن وارفارين غذاي اين دريچه ست، به خاطر همـين در مـوردوارفارين زياد ميپرسم مثلا با آب هويچ ميشه خورد؟…يـكوقتهايي پي تي عليرضا (فرزند) اين ور و اونور ميـشه زيـادمي پرسم”(مراقب خانوادگي20)
همچنين كسب اطلاعات كاربردي و فردي در مورد خود-مراقبتـي در منـزل بـراي بيـشتر بيمـاران و مراقبـانخانوادگي اهميت اساسي داشت، آنها بـا اعتقـاد بـه خـود-مسئوليت پذيري، درصدد كسب اطلاعات جهت مراقبـت ومديريت علايم بودند. يكي از مشاركت كننـده هـا در ايـنرابطه مي گويد” هر كسي بايد دكتر خودش باشـد… يكـياز مشكلا ت خيلي بزرگي كه دارم مشكل افت فشارم استو ما دقيقا نمي دونيم چه كاري انجام بديم كـه فـشارم رابيارم بالا . ..، خوب من اگر توي خونه همچين حالتي بهـمدست بده نميدونم چه طوري فشارم را بيارم بالا؟ حالا منچه جوري توي خانه فشارم را بالا بيارم؟”(بيمار5)
يكي از مراقبان خانوادگي نيز بيان مـي كنـد” مـنمي خواهم بپرسم (از جراح)، نهايتا سر پسر من درد گرفـت.. من اجازه دارم تو خونه يك دانه مسكن بهش بـدهم يـاندارم؟…از بيماري ديگه نپرسيدم چـون هـر كـسي طبعـيداره” (مراقب خانوادگي20)
علاوه بر مديريت مراقبت جـسمي، ارتقـاء سـلامتروان و نحوه تطابق با افسردگي و اضطراب همواره يكي ازدغدغه هاي بيماران بود. در اين باره دختر يكي از بيمـارانچنين اظهار مي كند” در مورد شرايط بعـد از عمـل گفتنـدكه اغلب تا يك ماه خيلـي عـصبي مـي شـوند افـسردگيشديد مي گيرند… از نظر روحي خيلي بايد باهاشـون كنـاربياي… باز هم آدم مي تواند تحقيق كند ولي ..برام توضـيحبدهند كه ما چه جوري بايد با اين مسئله كنار بيايم؟ …كـهبعد از عمل ما چيكار بايد بكنيم؟ كه بيمارآرام بگيرد، بتواندراحت تر اين موضوع را قبول كنـد، چـون فكـر مـي كـنمكسي كه عمل جراحي قلب باز مي شود مثل يـه گلـدونيهست كه شكسته و چسبش مي زنند، پس خيلي بايد ازشمراقبت كنند”(مراقب خانوادگي27)
يكي از مراقبين سلامت لـزوم كـسب اطلاعـات درمورد پيگيري مراقبت را اين گونه مطرح مـي كنـد” بيمـاربايد بداند … بعد از اينكه درمان شد بعدا پيگيري هاش چـهجوري بايد باشد… خود خانواده ها هم را جع به… وقتهايي كه بايد مراجعه بكنند سئوال مي كنند؟ نگـران مـي شـوندديگه، مي ترسند “(پرستار18)
3-نيازهاي اطلاعات مـرتبط-نظـام سـلامت: ايـندرونمايه شامل سه زير طبقه كسب اطلاعات در خـصوص”عملكـرد مطمـئن نظـام سـلامت و كاركنـان سـلامت”،
“نحوه برقراري ارتباط با كاركنـان سـلامت بعنـوان منـابعاطلاعاتي موثق ” و “آگاهي از ساير مراكز و كاركنان ارائـهدهنده خدمات سلامت” بود . تجـارب مـشاركت كننـدگانبيانگر نياز مبرم بيماران قلبي به كسب اطلاعات مرتبط بـانظام سلامت و منابع اطلاعاتي حرفه ايي نظيـر پرسـتارانبود.
برخي از مشاركت كنندگان در مورد عملكرد نظـامو كاركنان سلامت، سعي مي كردند در ارتباط با نحوه ارائهخ دمات س لامت در مراك ز درم اني و همچن ين تعه د،تخصص و قابليت دسترسـي پزشـك، از منـابع اطلاعـاتيمتعدد بويژه از همتايان، اطلاعاتي را كسب كننـد. يكـي ازمراقبان خانوادگي بعنوان همسر در اين رابطه چنين اظهـارمي كند ” من در مورد خود بيمارستان هـم تحقيـق كـردممي خواستم ببينم بيمارستانش چـه جـوري اسـت، خوبـه؟راضي اند؟” (مراقب خانوادگي21).
تجارب مشاركت كننـدگان نـشان مـي داد، اعتبـارجــراح كــه متــشكل از اخــلاق، تخــصص، موقعيــت وپاسخگويي وي بود، براي آنها اهميت حياتي داشت. يكـياز مشاركت كننده ها در مورد جستوجوي اطلاعات بـرايانتخاب جراح حاذق چنـين اظهـار مـي كنـد” رفـتم يـكتحقيقاتي هم كردم… من توي بخـش گـشتم ببيـنم چـهكسي مريض ايشان هست كه ازش بپرسم دكتـر ش چـهجوره؟.. بعد آمدم به دخترم گفتم برو تو اينترنت ببين ايـنآقاي دكتر فوق تخصص دارد؟ كه ايشون زد تو اينترنـت وپيدا كرد كه ايشان فوق تخصص جراحي قلب اسـت نمـيدانم جز بازرسهاي دانشكده هاي پزشكي اسـت… بعـد، ازچند تا از پرسـتارها پرسـيدم، گفتنـد دكترهـا همـه حـاذقهستند، براي همين هم دلم قرص شـد… ولـي بعـدش ازمريضهاي اونجا (مطب) پرسيدم دكتر ش وقت مي گـذارد؟از كارش راضي اند؟ جواب شما را خوب مي دهد؟، اگر بعدامشكلي پيدا كرد قابل دسترس هست؟ سـابقه كـارش چـهجوره؟ ..ديدم خيلي ها عمل كردند و واقعا از دكتـر راضـيهستند و مي گفتند كه خيلي هم بـا اخـلاق اسـت(جـراح )
(مراقب خانوادگي31)
كسب اطلاعات در خصوص نحوه برقراري ارتباط باكاركنان سلامت بويژه پرستاران به صـورت تـلاش بـراينفوذ در پرستاران به عنوان منابع اطلاعـاتي حرفـه ايـي وتصميم گيرندگان محوري در مراكز درماني مطرح شد، بـهطوري كه برخي از آنها سعي مي كردند با برقراري ارتبـاطبا پرستاران اطلاعات مورد نياز خود را دريافت كنند. در اينرابطه تجربه يكي از مراقبين خانوادگي اين گونه بيان مـيشود” از بخش سي سي يو كه وارد اين بخش شـديم اولفكر كردم چه جوري بايد تـوي ايـن پرسـتارا نفـوذ كـنم،راهش را بايد پيدا كنم، راه اصلي پرستار اسـت خـوب اولچون اطلاعاتي نداشتم اول رفتم سراغ همسايه بغليم(اتـاقهمتا) پرسيدم نفوذت تو پرستارا چگونـه اسـت؟چه جـوريميشه با پرستارها شاخه زد؟ اسـم پرسـتارا چيـه؟ چـون درمورد مريضت، داروش، تغذيه ش بخـواهي سـئوالي بكنـياين پرستاره كه از همـه چيـز خبـر داره مـن كـه تـصميمگيرنــده نيــستم اينجــا حــرف حــرف پرســتاره”(مراقــب خانوادگي9)
به دليل اينكه بيشتر بيمـاران و مراقبـان خـانوادگيآنها، پزشكان را به عنوان درمانگر و منبع اصلي اطلاعـاتترجيح مي دادند و عمدتا انتظـار دريافـت همـه اطلاعـاتتخصصي در خصوص دارو، تغذيه و فعاليـت فيزيكـي را ازپزشكان داشتند، از سويي ديگر به دليل پاسخگويي ناكافيپزشكان بـه همـه سـئوالات بيمـاران، كاركنـان سـلامتمشاركت كننده در اين مطالعه، نيـاز بـه آگـاهي از نقـشساير متخصصين سلامت نظير كارشناس تغذيه، آگـاهي ازخدمات بازتواني قلب و دانـستن اقـدامات غيـر دارويـي دركلينيك هاي تخصصي را براي بيماران لازم مي دانـستند .
يكي از پزشكان در ايـن رابطـه اظهـار مـي كنـد” مـا بـهمريضها اطلاعات كلي مي دهيم..مريضها بايـد بداننـد كـهنوت واني ك اري اس ت ك ه ب ه اينه ا خيل ي كم ك م يكند…بعضي ها نمي دانند نوتواني چيه تازه مي آن ميپرسناين كلاسهاي نوتواني چيه؟…متخصص تغذيه چيكـار مـيكند؟ يعني درمانگاه تغذيه هم داريم؟.. اونها بايد بدونند مـادرمانگاه تغذيه هم داريم كه مي تونه به اونها توصيه هـايعملي و تخصصي بده، بـدون مـصرف دارو.. بيمـارا بايـدبدانند كه چربيشون بالاست، نمـي خـواد متخـصص قلـببرند كـه فقـط دارو درمـاني بـشه، بايـد بدوننـد يكـسريكلينيك هاي خاص ديگـه داريـم، برنـد پـيش متخـصصتغذيه كه چربيشون را كنترل كند.. چرا همـش فكـر مـيكنند كه پزشك مسئول اين كار است”(متخصص قلب14) يكي از مراقبان خانوادگي در راستاي جـستوجـويسلامت روان، از منابع اطلاعاتي حرفه ايي چنين مي گويد:
“ما چه جوري بايد بـا مـسئله افـسردگي كنـار بيـايم؟ آيـاروانشناس ميتواند توضيح بدهد؟ چه كسي مي توانـد مـا راراهنمايي بكند؟”(مراقب خانوادگي27)
4-نيازهاي اطلاعات مرتبط-زندگي روزمره: شـاملدو زير طبقه ” سبك زندگي سالم و ” “فعاليتهاي معمـولزندگي روزمره ” بود . بر اساس تجارب مشاركت كننـدگان،يكي از مهمترين دغدغه هـاي بيمـاران قلبـي و مـراقبينخانوادگي آنها، كسب اطلاعات در ارتباط با سـبك زنـدگيسالم و فعاليتهاي معمول زندگي روزمره نظير ايفاي نقـشحرفه ايي و جنسي بود.
يافته هـا نـشان مـي داد بيمـاران بـا درك تهديـدبيماري قلبي، سعي در تعديل رفتارهاي ناسـالم گذشـته يـابهبود سب ك زندگي خود داشته، لـذا سـعي مـي كردنـد درخصوص نحوه تغذيه، محدوديتهاي غذايي و ميزان فعاليت،اطلاعــاتي را جهــت محافظــت از خــود جــستجو كننــد.
مشاركت كنندگان اظهـار مـي كردنـد كـه جـستوجـوياطلاعات در مورد تغذيه بيشترين اهميت را بـراي بيمـارانايراني دارد، بطوري كه سـعي مـي كردنـد دقيـق تـرين وجزئي ترين اطلاعات تغذيه ايي را از منابع اطلاعاتي كسبكنند در اين رابطه متخصص قلب مي گويد” عمدتا اولـينچيزي كه مريضها مي پرسند اين است كه چي بخورنـد؟..
هميشه در فرهنگ ما خوردن يك مسئله مهم اسـت هـيچوقت هم نمي پرسند چي نخوريم..مي گويند ما رفتيم سـيربا آب غوره خورديم… فكر مي كنند تك تك اينها را بايـدبدانند ؟”(متخصص قلب13)
پرستار در مورد دليل اهميت كسب اطلاعات تغذيـهاي ي ب راي بيم اران چن ين م ي گوي د “ول ي ب ه تغذي ه سنس(حساس) هستند چـون فكـر مـي كننـد اگـر چربـيبخورند دوباره رگهاشون بسته مـي شـوند حـالا اطلاعـات بدست آوردند و مي فهمند كه چربي باعـث انـسداد كرونـرشده فكر مي كنند اگر چربي بخورنـد دوبـاره ايـن فراينـدتكرار مي شود” (پرستار19)
محدود شدن رژيم غذايي و پيدا كردن مواد غـذاييجايگزين يكي ديگر از نگراني هاي بيماران اسـت. در ايـنرابطه كارشناس تغذيه اظهار مي كند “بيماران تا زماني كهمشكل قلبي براشون پيش نياد بـاز همـان شـيوه ايـي كـههميشه داشتند پيش مي گيرند، ولي وقتـي بهـشون گفتـهمي شود بيمـاري قلبـي داري… وقتـي كـه اول پيشـشونميري مي گويند كه من اصـلا سـرخ كردنـي نمـي تـوانماستفاده كنم؟… آقايون ميپ رسند، كلـه پاچـه دل و جگـرنميتوانم استفاده كنم؟.. يا اينكه مي پرسند من ديگه نميتوانم سرخ كردني بخورم؟ چون فكر مي كنند مشكل قلبيدارند، اينها (كباب،جگرو..) كامل بايد حذف شود؟ خيلي همنگران هستند، يعني توي سئوالاتشون نگراني را مي بينـي،حالا شايد براشون مشكل است كه يك جايگزين براي اين پيدا بكنند، محدوديت خوب خيلي سخته”(تغذيه11)
در مورد پياده روي و نحوه ورزش يكـي از بيمـارانچنين مي گويد”پرسيدم آيا مي تونم برنامه اسب سواري وپياده رويم را مثل قبل ادامه بدم؟..تو سـربالايي مـي تـونمپياده روي كنم؟ كه گفتند(جراح) اسب سواري نمي تـوني،برات خطر داره، ولي پيـاده روي مـي تـوني، الان هـم تـواستخر خونه م، يـا تـو پـارك، مرتـب پيـاده رويـم را مـيكنم”(بيمار8)
يكي ديگر از مصاديق جستوجوي اطلاعات مرتبطبا زندگي، كسب اطلاعات در خصوص فعاليتهـاي معمـولزندگي روزانه نظير زمان شـروع فعاليـت حركتـي روزمـره،فعاليت جنسي، رانندگي كردن، رفتن بـه مـسافرت، ايفـاينقش حرفه ايي و برگشت به كار بود. در خـصوص كـسباطلاعات مرتبط با زندگي روزمره و پاسخگويي به اين نيازبيماران، فيزيوتراپيست چنين اظهـار مـي كنـد” مريـضهاچون از ما خيلي سئوال مي كردند مـثلا در مـورد اينكـه ازكي مي توانند فعاليت معمولشان را شروع كنند؟ اگـر خانـهشــان پلــه دارد از كــي ميتواننــد پلــه را بــالا پــايينبروند؟..خانمهاي خانـه دار، حتـي از كـي مـي توننـد برنـدآشپزخونه؟… يا در مـورد فعاليتهـاي جنـسي شـون اغلـبسئوال مي كردند… از كي ميتوانم پشت ماشين بنشينم؟ بهخاطر همين ما يك پمفلت درست كرديم توي ايـن پفلـتالان دو قسمت داريم يكي آموزش فعاليتهاي روزانه است..
اين چيزهايي كه ما هم آموزش مي دهيم، همش در مـوردزنـدگي روزمـره شـون اسـت فعاليتهـاي مختلـف حـالا از استحمام كردن طريقـه خوابيـدن، مـا بهـش مـي گـوييمactive daily living “(فيزيوتراپيست17) برخي ديگر از كاركنان سلامت مطـرح كردنـد كـهبيماران در مورد مسائل جنسي به جستوجوي پنهاني مـيپردازند در اين رابطه كاركنان سلامت مي گويند: “در موردمسايل جنسي هـم اطلاعـات مـي خواهنـد…ولـي خيلـييواشكي و درگوشي مياد مي پرسـه خـانم اينجوريـه..مـيتوانم فعاليت (جنسي) داشـته باشـم؟”(پرسـتار 18). “بـرايآقايون پرسيدن سئوالات جنـسي خيلـي سـخته، مـشكله،خجالـت مـي كـشند” (روانـشناس سـلامت16). در تاييـد تجـارب كاركنـان سـلامت، يكـي از مـشاركت كننـدگان، جستوجوي اطلاعات جنسي را چنين بيان مي كند” عـذرمي خواهم يك مسئله ايي كه ما مي خواستيم ولـي هـيچوقت نپرسيديم و خودشون(مراقبين سلامت ) هم هيچ وقتاز ما نپرسيدند معذرت مي خواهم بي ميلـي جنـسي بـود…
ولي هيچ وقت پيش نيامد كه جايي باشد بدون اينكه افـرادديگه ايي باشند، اين را سئوال كنم”(بيمار 5)
تجارب مشاركت كنندگان نشان مي داد كه به دليلتامين اقتصاد خانواده و ايفاي نقش اجتماعي، برگـشت بـهكار براي همه بيماران بويژه مردان اهميت حياتي داشـت.
در اين رابطه پرسـتار مـي گويـد” يكـي از دغذغـه هـايآقايون اين هست كه مي توانند به كـار برگردنـد يـا نـه؟..
راننده تاكسي، راننده بيابون، كسي كه اداري هـست، همـهدر مورد كارشون سئوال مي كنند، محدود به گروه خاصـيهم نيست .. دغدغه شون بيشتر روي حيـات شـغلي شـوناست، شـغل بـراي اينهـا حيـات اسـت، اگـر شـغل نباشـدچطوري امورات زندگي را بگذرانند؟ چنين تفكري دارند بهجز سطح سلامت عمومي اين سطح متفاوت هـم براشـونمهم است فقط به فكر سلامت نيستند به فكر ايفاي نقـشكه براشون خيلي حياتي هست هم هستند”(پرستار23).

بحث

در اين مطالعه درون مايه هاي اصلي پديدار شده ازتحليـل تجـارب مـشاركت كننـدگان در مـورد جـستجوي اطلاعات مورد نيـاز، شـامل نيازهـاي اطلاعـاتي مـرتبط-بيمـاري قلبـي، مـرتبط-مراقبـت سـلامت، مـرتبط-نظـام سلامت و مرتبط-زندگي روزمـره هـستند. ايـن يافتـه هـاضـمن مـشخص كـردن رفتـار جـستجوي گـري فعالانـه بيماران قلبي عروقي و خانواده هاي آنان، نشان مـي دهـدكه جستوجوي اطلاعات سلامت براي مشاركت كنندگاناين مطالعه با يك نگـاه جـامع و مـاوراء مـسايل سـلامتجسمي و بيماري ديده شـده اسـت. در مطالعـه اي مطـرحشده، بيماراني كه بطور فعـالي از مراقبـان خـود سـئوالاتبيشتري مـي پرسـند، در تـصميمات و رفتارهـاي مراقبـتسلامت مشاركت بيشتري دارند و به احتمال زياد احـساسكنترل بيشتري روي مراقبـت سـلامت خودشـان دارنـد وهمين احساس كنترل، منجر به تمكـين بيـشتري از رژيـمهاي درماني مي شـود (23). رفتـار فعالا نـه جـست وجـوي اطلاعات براي مشاركت كنندگان ايـن مطالعـه، در بيـشترابعاد مربوط به فرآيند بيماري گزارش شد، به عنوان مثال با اينكه جستوجوي اطلاعات مرتبط با پيش آگهي و ماهيتبيماري براي مشاركت كنندگان مطالعـه حاضـر بـه دليـلبرنامه ريزي براي زندگي آينده و مـشاركت در درمـان پـررنگ بود، اما در مطالعات ديگر گزارش شـده كـه اكثريـتبيماران نارسايي قلبي با وجود نقص دانش در مـورد پـيشآگهي و معناي نارسـايي قلبـي، بـه دليـل نگرشـهاي بـيتفاوتي نسبت به بيماري، آگاه بودن از واقعيت مرگ، حفـظاميد و آرامش خود، اجتناب از اضطراب و همچنين نـاتوانيدر درك موضوعات مربوط به بيماري، تلاشي براي كـسبدانش مرتبط با پيش آگهي و ماهيت نارسايي قلبي نكـردهنبودند (24و10). اين در حالي است كه تحقيق نـشان مـيدهد كه عدم كسب اطلاعات در خصوص ماهيـت و پـيشاگهي بيماران در اضطراب، عصبانيت، گيجـي و افـسردگيآنها نقش دارد. نتايج يـك مطالعـه نيـز نـشان مـي دهـد،بيماراني كه در جستوجـوي اطلاعـات مربـوط بـه پـيشآگهي هستند سطوح بالاتري از خودكارآمدي را دارند (25).
البته در برخي مطالعات داخل كشور كه از طريق پرسشنامههاي توسعه يافته در ساير كشورها، بـه سـنجش نيازهـاييادگيري بيماران قلبي عروقي نظير سكته و نارسايي قلبـيپرداخته بودند، اشاره ايي به ضـرورت كـسب اطلاعـات درخـصوص پـيش آگه ي و معن اي بيم اري ن شده اس ت(14و13). بنابراين مي توان گفت كه مطالعه كيفي حاضـر،بستر واقعي تـري را بـراي تـشخيص نيازهـاي اطلاعـاتيبيماران قلبي بر اساس فرهنگ ايراني فراهم كـرده اسـت.
نياز به اطلاعات در مورد علايـم و آنـاتومي و فيزيولـوژيبيماري همراستا با ساير مطالعـات اسـت، البتـه در مطالعـهرفيعي نياز به يادگيري آناتومي و فيزيولوژي براي بيمـاراندر درجه ششم اهميت قـرار داشـت (25و13). يافتـه مهـمديگر اين مطالعه كسب اطلاعات مرتبط-مراقبت سـلامتنظير پيشگيري، درمـان، خـود-مراقبتـي جـسمي و ارتقـاءسلامت روان بود. از تجارب مشاركت كنندگان اين مطالعهچنين برداشت مي شود كه كسب اطلاعات در همـه ابعـادمراقبت سـلامت و در طـي يـك طيـف از پيـشگيري تـاپيگيري مراقبت ضرورت دارد. همراستا با نتايج مطالعه مـادر يك مطالعه نيز 62% بيماران قلبي خواستار اطلاعات درمورد خود – مـديريتي بيماريـشان بودنـد (25). در مطالعـهرفيعي و همكاران، نياز به يـادگيري اطلاعـات دارويـي دردرجه اول و يادگيري عوامل خطر در درجـه سـوم اهميـتبـراي بيم اران ق رار داش ت (13). همچن ين در مطالع ه Ivarsson ، 70% بيم اران خواس تار ك سب اطلاع ات در خصوص جراحي قلب و عوارض آن بودنـد و مطـرح شـدهاست، كسب اطلاعات مربوط به عوارض جراحي، مي تواندعاملي براي انجـام اقـدامات پيـشگيرانه و احتيـاطي باشـد(16). در مشاركت كنندگان مطالعه حاضر، كسب اطلاعاتدر مورد درمان بويژه درمانهـاي جراحـي و دارويـي بـسيار برجسته بود به طوري كه آنها با پيشرفت درمان هاي قلبينظير پيوند سلولهاي بنيادي، سعي مي كردند در اين زمينـهاطلاعات كسب كنند. از طرفي درصـدد كـسب اطلاعـاتمرتبط با طب سنتي و اسـلامي بودنـد، كـه ايـن يافتـه درمطالعات ديگر گزارش نشده اسـت و نـشان دهنـده تـاثيرپذيري ر فتـار جـستجوي اطلاعـات از فرهنـگ و مـذهبايراني اسلامي مي باشـد و مـي تـوان اسـتدلال كـرد كـهجستجو اطلاعات سلامت مي تواند يك” رفتـار هنجـاري“باشد، به ايـن معنـي كـه افـراد در همرنگـي بـا قـوانين،پيشرفتها و ارزشهاي اجتماعي به سادگي عمـل مـي كننـد(8). يافتـه ديگـر در ايـن مطالعـه، جـستجوي اطلاعـات سـلامت روان بـود، كـه نـشان مـي داد نحـوه تطـابق بـا افسردگي و اضطراب براي بيماران قلبي و خانواده هايشانمهم مي باشد. نتايج يك مطالعه نيز نـشان داد كـه رفتـاراطلاعاتي، نقش مهمي در قادرسازي بيماران ديابتي بـرايتطابق عاطفي با ديابت بازي مي كند (26). البته در مطالعهگلچين و رفيعي مطرح شده كه نيـاز بـه يـادگيري عوامـلرواني براي بيماران اهميت چنداني نداشته اسـت (14و13).
همچنين در يك مطالعه گزارش شده است، بيماران ممكن است مسائل رواني را بـه خـاطر جامعـه پـسندي (social desirability) ، فاصله اجتماعي و /يا نگراني هاي مربوطبه استيگما ، براي پزشكان خود مطرح نكننـد (27). گـاهيوقت ها هم بيماران از نياز اطلاعـاتي شـان آگـاه نيـستند ، بطوري كه آنها را “ناآگاه يـا بـي خبـر” مـي نامنـد (26).
Degner ، مطرح كرده كـه كـسب اطلاعـات مـرتبط بـهمراقبت سلامت در طي زمان تغيير مي كند به طـوري كـهدر مط العه وي مشخص شد، زنان مبتلا به سـرطان سـينهدر مراحـل اوليـه تـشخيص، علاقمنـد بـه جـست وجـوي اطلاعات درمان و بـا گذشـت زمـان علاقمنـد بـه كـسباطلاعات خود -مراقبتي بودند (26). در مطالعه كنـوني نيـزنياز به اطلاعات جهت خـود-مراقبتـي و پيگيـري درمـانبارها توسط مشاركت كنندگان مطرح شد كه در بسياري ازمتون، به نقش حيـاتي پرسـتاران جهـت ويزيـت منـزل وتــشخيص نيازهــاي اطلاعــاتي بيمــاران بــراي توســعهمهارتهاي خود -مراقبتي بيماران و خانواده هايـشان تاكيـدشده است.
از تجارب مشاركت كنندگان در اين مطالعـه چنـينبرداشت مي شد كه نياز به كسب اطلاعات در مورد مراكـزارائه دهنده خدمات سلامت و نقش كاركنان سلامت، برايبيماران و خانواده اهميت دارد. در يك مطالعه نيز بيمـارانقلبي عروقي نياز به اطلاعات مربوط به برنامه هاي محلـيتوانبخشي را در اينترنت مطرح كرده بودند (12). در مطالعهعلوي، دشواري دستيابي بـه منـابع اطلاعـاتي موثـق كـههمان مراكز مراقبتي، درماني و بازتواني هستند بـه عنـوانچالشي اساسي براي دستيابي به اطلاعات صحيح و معتبـربيان شده است (28). از سويي در مطالعه كنوني مـشخصشد كـه بيمـاران از نقـش سـاير كاركنـان سـلامت نظيـرمتخصصن تغذيه آگاهي لازم را ندارند و بيـشتر پزشـك راپاسخگوي همه سئوالات خود مـي داننـد. سـاير مطالعـاتنشان مي دهد كه بيماران قلبي هميشه از اينكه چه كـسيمي تواند بهترين نقش را براي ارائه اطلاعات به آنها داشتهباشد، آگاه نيستند (3). بنابراين ممكن است به منابع متعدداطلاعاتي و حتي غير حرفـه ايـي مراجعـه كننـد و توصـيههاي متناقضي را دريافت كنند. در مطالعات ديگر مشخصشده كه عدم شناسايي نقش براي ارائه اطلاعـات، در بـينكاركن ان س لامت ني ز وج ود دارد، بطوريك ه در مطالع هAuyeung پزشــكان و پرســتاران و داروسـ ازان، درك صحيحي از نقش خود، بـراي ارائـه اطلاعـات دارويـي بـهبيماران قلبي نداشتند (29). البته در مطالعه كنوني يكـي ازيافته هاي مهم اين بود كه بيمـاران عـلاوه بـر پزشـكان،پرسـتاران را در نقـش منـابع اطلاعـاتي موثـق و تـصميم گيرنده اصلي مراقبت مي ديدند اما به دليل موانع ارتباطي،دس تيابي ب ه پرس تار را م شكل م ي دان ستند، بن ابراين،پرستاران لازم است بـا ايجـاد يـك فـضاي ارتبـاطي بـاز،دستيابي بيماران به اطلاعـات مـورد نيـاز خـود را تـسهيلكنند. چرا كه، ارتباطات به موقع، كافي و مناسب كاركنـانسلامت با بيمار قلبي براي افزايش خود-مديريتي، تمكـيناز داروهــا، كــاهش مــشكلات جــسمي و روانــشناختي، پيشگيري از پذيرش برنامه ريـزي نـشده، تـصميم گيـريآگاهانه و نهايتا فراهم كردن يك مرگ آرام ضروري است.
در مطالعه حاضـر مـشاركت كننـدگان در توصـيفهاي خود نياز به كسب اطلاعات مربوط به تغذيـه سـالم ،فعاليتهاي معمـول روزانـه نظيـر ايفـاي نقـش، مـسافرت،ورزش و فعاليت جنسي اشارات زيادي داشتند. يافتـه هـاياين م طالعه در مـورد اولويـت داشـتن و اهميـت اطلاعـاترژيم غـذايي، محـدوديتهاي غـذايي و فعاليتهـاي معمـولروزانه براي بيماران توسط برخـي مطالعـات حمايـت مـيشود، به طوري كه در يك مطالعه كيفـي، بيمـاران درمـانشده با آنژيوپلاستي، نياز به اطلاعات مـرتبط بـه تغييـراتسبك زندگي نظير تغييـرات ايجـاد شـده در رژيـم غـذاييهمچنين محدوديتهاي فيزيكي را مطرح كرده بودنـد، آنهـااين محدوديتهاي ايجاد شده را بـه عنـوان قـوانيني بـرايكاهش خطر كرونري در آينده، پذيرفته بودند (3). همچنين در مطالعه شفيع پور و همكاران براي بيماران تحـت عمـلباي پس عروق كرونري، بيشت رين نيـاز آموزشـي مـردان وزنان در زمان ترخيص مربوط به فعاليت بعـد از عمـل بـود(30). اولويت دادن به اطلاعات مرتبط با زندگي در برخـيديگر از مطالعات تا حدودي مغاير با نتـايج مطالعـه كنـونياست، به طوري كه در مطالعه انجام شـده توسـط رفيعـي،اهميـت ي ادگيري اطلاعـات تغذي ه اي و فعاليـت، ب راي بيماران نارسايي قلبي بـه ترتيـب در درجـه سـوم و پـنجماهميت قرار داشـت (13). همچنـين در مطالعـه گلچـين وهمكاران عوامل مربوط به سبك زندگي و تغذيه به ترتيـباولويت سوم و ششم و عوامل مربوط بـه فعاليـت فيزيكـينظير فعاليت جنسي و راننـدگي كمتـرين اهميـت را بـراي بيماران قلبي داشت (14). مطالعات رفيعي و گلچين بـراينياز سنجي اطلاعات مورد نياز بيماران بستري و بر اسـاسپرسشنامه هاي غير بومي انجـام شـده اسـت، امـا مطالعـهكيفي حاضر، بـا تلفيـق نگـاه كاركنـان سـلامت، مراقبـانخانوادگي و بيماران قلبي عروقـي كـه در مراحـل مختلـفبيم اري و در زم ان ب ستري و مراقب ت در من زل بودن د، توانسته است نگراني هاي بيشتري از بيماران قلبي عروقينظير ايفاي نقش و كسب هويـت جنـسي كـه بـراي آنهـااهميت حياتي داشته و در مطالعات ديگر گزارش نشده، بـهتصوير بكـشد. تعيـين نگرانـي هـاي اطلاعـاتي از طريـقفرآيندهاي فعال كسب اطلاعات مي تواند به بيمار كمـككند تا در محيط يادگيري، كنترل اعمال كنـد. بـر عكـسيــك محــيط درمــاني كــه منحــصرا توســط كاركنــان،سازماندهي شده است، مي تواند حـس وابـستگي بيمـار راتقويت كند و فرآيند يادگيري را به تحليـل ببـرد (1). البتـهاين مطالعه داراي محدوديت هايي نيز مـي باشـد . مطالعـهكنوني هم توسـط عرصـه آن و هـم متـدولوژي انتخـابي،محدود مي شود. در اين مطالعه، براي درك عميق نيازهاياطلاعاتي بيماران در زمان جستجوي اطلاعات سلامت دربيماران قلبي عروقي ايرانـي از متـدولوژي كيفـي اسـتفادهشده است، بنابراين تعميم پذيري آن محدود مي شود. لـذا پيشنهاد مـي شـود مطالعـه نيازهـاي جـستجوي اطلاعـاتسلامت در بيماران قلبـي عروقـي در



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید